Adversus mathematicos

First Thousand Years of Greek · First Thousand Years of Greek · 2,861 sections

1.184.1
Επερ δέ οὐκ ἄλλως ἔστιν ἑλsνιζειν ἔὰν μὴ παρὰ γραμματικῆς μάθωμεν τὸ ἑλληνικόν, ἤτοι ἐναργές ἐστι τοῦτο καὶ ἐξ αὐτοῦ βλεπόμενον ἢ ἀδηλότερον. ἀλλʼ ἐναρ γές μὲν οὐκ ἔστιν, ἐπεὶ σύμφωνον ἂν ἦν παρὰ πᾶσιν ὡς τὰ λοιπὰ τῶν ἐ〈να〉ργῶν.
1.185.1
καὶ ἄλλως πρὸς μέν τὴν τοῦ ἐναργοῦς ἀντίληφψιν οὐδεμιᾶς τέχνης ἐστὶ χρεία, καθάπερ οὐδὲ πρὸς τὸ λευκὸν ὀςᾶν ἢ γλυκέος γεύεσθαι θερμοῦ θιγγάνειν· πρὸς δὲ τὸ ἑλληνίζειν μεθόδου τινὸς καὶ τέχ- νης κατὰ τοὺς γραμματικούς ἐστι χρεία. οὐκ ἄρα ἐναργές ἐστι τὸ ἑλληνίζειν.
1.186.1
ἄδηλον δέ εἴπερ ἐστί, πάλιν ἐπεὶ τὸ ἄδηλον ἔκ τινος ἑτέρου γνωρίζεταμι, ἤτοι φυσικῷ τινι κατ- ακολουθητέον κριτηρίῳ, ἐξ οὖ διαγιγνώσκεται τί τὸ ἑλ- ληνικὸν καὶ τί τὸ ἀνελλήνιστον, ἢ τῇ ἕνὸς συνηθεία ὡς ἄκρως ἑλληνίζοντος χρηστέον πρὸς τὴν τούτου κατάληψιν, ἢ τῇ πάντων.
1.187.1
ἀλλὰ φυσικὸν μέν κριτήριον εἰς τὸ ἑλληνι- κὸν καὶ τὸ μὴ τοιοῦτον οὐδὲν ἔχομεν· τοῦ γὰρ λττικοῦ τὸ τάριχος λέγοντος ὡς ἑλληνικὸν καὶ τοῦ Πελοποννησίου ὁ τάριχος προφερομένου ὡς ἀδιάστροφον, καὶ τοῦ μέν τὴν στάμνον ὀνομάζοντος τοῦ δέ τὸν στάμνον, οὐδὲν ἔχει ἐξ ἑαυτοῦ κριτήριον πιστὸν ὀ γραμματικὸς εἰς τὸ οὕτως ἀλλὰ μὴ οὕτως δεῖν λέγειν, εἰ μὴ ἄρα τὴν ἑκάστου συν- ήθειαν, ἥτις οὔτε τεχνικὴ οὐτε φυσική ἐστιν.
1.188.1
τῇ δὲ τινὸς συνηθείᾳ δεῖν ἀκολουθεῖν εἴπερ ἐροῦσιν, ἤτοι φάσει μόνον. ἐροῦσιν ἢ ἐμμεθόδοις ἀποδείξεσι χρησάμενοι. ἀλλὰ φάσιν μὲν λέγουσι φάσιν ἀντιθήσομεν περὶ τοῦ τοῖς πολλοῖς μᾶλλον ἢ τῷ ἑνὶ δεῖν ἀκολουθεῖν ἐμμεθόδως δέ ἀπο- δεικνύντες ὅτι οὗτος ἑλληνίζει, ἀναγκασθήσονται ἐκείνην τὴν μέθοδον κριτήριον ἑλληνισμοῦ λέγειν διʼ ἣν καὶ οὕτος ἑλληνίζων δέδεικται, ἀλλʼ οὐχὶ τοῦτον.
1.189.1
λείπεται οὖν τῇ πάντων συνηθεία προσέχειν. εἰ δέ τοῦτο, οὐ χρεία τῆς ἀναλογίας ἀλλὰ παρατηρήσεως τοῦ πῶς οἱ πολλοὶ διαλέ- γονται καὶ τί ὡς ἑλληνικὸν παραδέχονται ἢ ὡς οὐ τοιοῦτον ἐκκλίνουσιν. τό γε μὴν ἑλληνικὸν ἤτοι φύσει ἐστὶν ἢ θέ- σει. καὶ φύσει μέν οὐκ ἔστιν, ἐπεὶ οὐκ ἄν ποτε ταὐτὸν τοῖς μὲν ἑλληνικὸν ἐδόκει τυγχάνειν τοῖς δὲ οὐχ ἑλληνι- κόν θέσει δέ εἴπερ ἐστὶ καὶ νόμῳ τῶν ἀνθρώπων,
1.190.1
ὁ συνασκηθεὶς μάλιστα καὶ τριβεῖς ἐν τῇ συνηθείᾳ, οὐτος ἑλληνίζει, καὶ οὐχ ὁ τὴν ἀναλογίαν ἐπιστάμενος. καὶ γὰρ ἄλλως ἔνεστι παραστῆσαι ὅτι οὐ δεόμεθα πρὸς τὸ ἑλλη- νίζειν τῆς γραμματικῆς.
1.191.1
ἐν γὰρ ταῖς ἀνὰ χεῖρα ὁμιλίαις ἤτοι ἀντικόψουσιν ἡμῖν οἱ πολλοὶ ἐπί τισι λέξεσιν ἢ οὐκ ἀντικόψουσιν. καὶ εἰ μέν ἀντικόψουσιν, εὐθὺς καὶ διορθώ- σονται ἡμᾶς, ὥστε παρὰ τῶν ἐκ τοῦ βίου καθεστώτων ἀλλʼ οὐχὶ παρὰ γραμματικῶν ἔχειν τὸ ἑλληνίζειν·
1.192.1
εἰ δʼ οὐ δυσχεραίνουσιν ἀλλʼ ὡς σαφέσι καὶ ὀρθῶς ἔχουσι συμπεριφέροιντο τοῖς λεγομένοις, καὶ ἡμεῖς αὐτοῖς ἐπιμε- νοῦμεν. κατά τε ταύτην τὴν ἀναλογίαν ἤτοι πάντες ἢ οἱ πλεῖστοι ἢ οἱ πολλοὶ διαλέγονται οὐτε δὲ πάντες οὔθ’ οἱ πλεῖστοι οὖθʼ οἱ πολλοί· μόλις γὰρ δύο ἢ τρεῖς τοιοῦ- τοι εὑρίσκονται, οἱ δέ πλεῖστοι οὐδὲ ἴσασιν αὐτήν.
1.193.1
τοίνυν ἐπεὶ τῇ τῶν πολλῶν συνηθεία καὶ οὐ τῇ τῶν δυοῖν ἀναγ- καῖον κατακολουθεῖν, ῥητέον τὴν παρατήρησιν τῆς κοινῆς συνηθείας χρησιμεύειν πρὸς τὸ ἑλληνίζειν, ἀλλὰ μὴ τὴν ἀναλογίαν. ἐπὶ πάντων γε μὴν σχεδὸν τῶν χρησιμευόν- των τῷ βίῳ μέτρον ἐστὶν ἱκανὸν τὸ μὴ παραποδίζεσθαι πρὸς τὰς χρείας.
1.194.1
διόπερ εἰ καὶ ὁ ἑλληνισμὸς διὰ δύο μά- λιστα προηγούμενα ἔτυχεν ἀποδοχῆς, τήν τε σαφήνειαν καὶ τὴν προσήνειαν τῶν δηλουμένων (τούτοις γὰρ ἔξωθεν κατ’ ἐπακολούθησιν συνέζευκται τὸ μεταφορικῶς καὶ ἐμι- φατικῶς καὶ κατὰ τοὺς ἄλλους τρόπους φράζειν), ζητήσο- μεν οὖν ἐκ ποτέρας ταῦτα μᾶλλον περιγίνεται, ἆρά γε τῆς κοινῆς συνηθείας ἢ τῆς ἀναλογίας, ῖνα ἐκείνῃ προσθώ- μεθα.
1.195.1
βλέπομεν δέ γε ὡς ἐκ τῆς κοινῆς συνηθείας μᾶλ- λον ἢ ὅτι ἐκ τῆς ἀναλογίας. ἐκείνῃ ἄρα ἀλλʼ οὐ ταύτῃ χρηστέον. τὸ μὲν γὰρ τῆς ὀρθῆς πτώσεως ὁ Ζεύς οὐσης τὰς πλαγίους προφέρεσθαι Ζηνός ΖηνίΖῆνα καὶ τῆς κύων κυνός κυνί κύνα 〈οὐ μόνον〉 σαφές, ἀλλὰ καὶ ἀπρόσκοπον τοῖς πολλοῖς εἶναι φαίνεται· τοῦτο δέ ἐστι τὸ τῆς κοινῆς συνηθείας. τὸ δέ ἀπὸ τῆς Ζεύς ὀρθῆς Ζεός λέγειν καὶ Ζε καὶ Ζέα, καὶ ἀπὸ τῆς κύων σχηματίζειν κύωνος κύωνι κύωνα, ἢ ἀπὸ τῆς κυνός γενικῆς ἀξιοῦν τὴν ὀρθὴν κῦς ὑπάρχειν, καὶ ἐπὶ τῶν ῥηματικῶν φερήσω λέγειν καὶ βλε- πήσω ὡς χυήσω καὶ θελήσω, σὺ μόνον ψσαφίς ἀλλὰ χαἱ γέλωτος ἔτι δέ προσκοπῆς ἄξιον εἶναι δοκεῖ·
1.196.1
τοῦτο δὲ γίνεται ἀπὸ ἀναλογίας. τοίνυν, ὡς ἔφην, οὐ ταύτῃ χρη- στέον ἀλλὰ τῇ συνηθεία.
1.196.2
Μήποτε δὲ καὶ περιτρέπονται, καὶ ἐάν 〈τε〉 θελήσωσιν ἐάν τε καὶ μή, ἀναγκασθήσονται χρῆσθαι μέν τῇ συνη- θείᾳ παραπέμπειν δὲ τὴν ἀναλογίαν. σκοπῶμεν δʼ ἐντεῦ- θεν τὸ λεγόμενον, τουτέστιν ἐκ τῆς πρὸς αὐτοὺς ἀκολου- θίας.
1.197.1
ζητουμένου γὰρ τοῦ πῶς δεῖ λέγειν, χρῆσθαι ἢ χρᾶσθαι, φασὶν ὅτι χρᾶσθαι, καὶ ἀπαιτούμενοι τούτου τὴν πίστιν λέγουσιν, ὅτι χρῆσις καὶ κτῆσις ἀνάλογά ἐστιν· ὡς οὗν κτᾶσθαι μέν λέγεται, κτῆσθαι δὲ οὐ λέγεται, οὕτω καὶ χρᾶσθαι μέν ῥηθήσεται, χρῆσθαι δέ οὐ πάντως.
1.198.1
ἀλλʼ εἰ ἐπακολουθῶν τις αὐτοῖς πύθοιτο αὐτὸ δέ τοῦτο τὸ κτᾶσθαι ὅτι ὀρθῶς εἴρηται, ἀφʼ οὖ καὶ τὸ χρᾶσθαι ἀπο- δείκνυμεν, πόθεν ἴσμεν;ʼ φήσουσιν ὅτι ἐν τῇ συνηθεία λέ- γεται. τοῦτο δὲ λέγοντες δώσουσι τὸ τῇ συνηθείᾳ δεῖν ὡς κριτηρίῳ προσέχειν, ἀλλὰ μὴ τῇ ἀναλογίρ.
1.199.1
εἰ γὰρ ὅτι ἐν τῇ συνηθείᾳ λέγεται κτᾶσθαι, ῥητέον καὶ χρᾶσθαι, ὀφείλομεν παρέντες τὴν ἀναλογικὴν τέχιην ἐπὶ τὴν συν- ήθειαν ἀναδραμεῖν, ἀφʼ ἧς κἀκείνη ἤρτηται.
1.199.2
Καὶ μὴν ἡ ἀναλογία ὁμοίων πολλῶν ὀνομάτων ἐστὶ παράθεσις, τὰ δέ ὀνόματα ταῦτα ἐκ τῆς συνηθείας, ὥστε καὶ ἡ σύστασις τῆς ἀναλογίας ἀπὸ τῆς συνηθείας πρόει- σιν.
1.200.1
τούτου δέ οὕτως ἔχοντος ἐρωτητέον τρόπῳ τῷδε· ἤτοι ἐγκρίνετε τὴν συνήθειαν ὡς πιστὴν πρὸς διάγνωσιν | ἑλληνισμοῦ ἢ ἐκβάλλετε. εἰ μέν ἐγκρίνετε, αὐτόθεν συν- ῆκται τὸ προκείμενον, καὶ οὐ χρεία τῆς ἀναλογίας· εἰ δέ ἐκβάλλετε, ἐπεὶ καὶ ἡ ἀναλογία ἐκ ταύτης συνίσταται, ἐκβάλλετε καὶ τὴν ἀναλογίαν. καὶ πάλιν, ἄτοπον τὸ αὐτὸ καὶ ὡς πιστὸν προσίεσθου καὶ ὡς ἄπιστον παραιτεῖσθαι.
1.201.1
οἱ δέ γραμματικοὶ θέλοντες τὴν συνήθειαν ὡς ἄπιστον ἐκβάλλειν καὶ πάλιν ταύτην ὡς πιστὴν παραλαμβάνειν, τὸ αὐτὸ πιστὸν ἅμα καὶ ἄπιστον ποιήσουσιν. ἵνα γὰρ δεί- ξωσιν ὅτι οὐ διαλεκτέον κατὰ τὴν συνήθειαν, εἰσάγουσι τὴν ἀναλογίαν ἡ δέ ἀναλογία οὐκ ἰσχυροποιεῖται, εἰ μὴ συνήθειαν ἔχοι τὴν βεβαιοῦσαν·
1.202.1
τῇ ἄρα συνηθεία ἐκβάλ- λοντες τὴν συνήθειαν τὸ αὐτὸ πιστὸν ἅμα καὶ ἄπιστον ποιήσουσιν. ἐκτὸς εἰ μή τι φήσουσι μὴ τὴν αὐτὴν συν- ήθειαν ἐκβάλλειν ἄμα καὶ προσίεσθαι, ἀλλʼ ὅλην μὲν ἐκ- βάλλειν ἄλλην δέ προσίεσθαι. ὅπερ καὶ λέγουσιν οἱ ἀπὸ Πινδαρίωνος. ἀναλογία, φασίν, ὁμολογουμένως ἐκ τῆς συνηθείας ὁρμᾶται· ἔστι γὰρ ὁμοίου τε καὶ ἀνομοίου θεω- ρία,
1.203.1
τὸ δέ ὅμοιον καὶ ἀνόμοιον ἐκ τῆς δεδοκιμασμένης λαμβάνεται συνηθείας, δεδοκιμασμένη δὲ καὶ ἀρχαιοτάτη ἐστὶν ἡ Ὁμήρου ποίησις· ποίημα γὰρ οὐδὲν πρεσβύτερον ἧκεν εἰς ἡμᾶς τῆς ἐκείνου ποιήσεως· διαλεξόμεθα ἄρα τ ῇ Ὁμήρου κατακολουθοῦντες συνηθείᾳ.
1.204.1
ἀλλὰ πρῶτον μὲν οὐχ ὑπὸ πάντων ὁμολογεῖται ποιητὴς ἀρχαιότατος εἶναι Ὅμηρος· ἔνιοι γὰρ Ἡσίοδον προήκειν τοῖς χρόνοις λέγουσιν, Λίνον τε καὶ Ὀρφέα καὶ Μουσαῖον καὶ ἄλλους παμπληθεῖς. οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ πιθανόν ἐστι γεγονέναι μέν τινας πρὸ αὐτοῦ καὶ κατ᾿ αὐτὸν ποιητάς, ἐπεὶ καὶ αὐτός πού φησι (α 351) τὴν γὰρ ἀοιδὴν μᾶλλον ἐπικλείουσʼ ἄνθρωποι ἥτις ἀκουόντεσσι νεωτάτη ἀμφιπέληται, τούτους δὲ ὑπὸ τῆς περὶ αὐτὸν λαμπρότητος ἐπεσκοτῆ- σθαι.
1.205.1
καὶ εἰ ἀρχαιότατος δὲ ὁμολογοῖτο τυγχάνειν Ὅμηρος, οὐδὲν εἴρηται ὑπὸ τοῦ Πινδαρίωνος ἱκνούμενον. ὥσπερ γὰρ προηποροῦμεν περὶ τοῦ πότερόν τε τῇ συνηθεία ἢ τῇ ἀναλογίᾳ χρηστέον, οὕτω καὶ νῦν διαπορήσομεν πότερον τῇ συνηθεία ἢ τῇ ἀναλογίᾳ, καὶ εἰ τῇ συνηθεία, ἄρα τῇ καθʼ Ὅμηρον ἢ τῇ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων· πρὸς ὅπερ οὐδὲν εἴρηται.
1.206.1
εἶτα κἀκείνην μάλιστα δεῖ τὴν συνήθειαν μεταδιώκειν ᾗ προσχρώμενοι οὐ γελασθησόμεθα τῇ δὲ Ὁμηρικῇ κατακολουθοῦντες οὐ χωρὶς γέλωτος ἑλληνιοῦ- μεν, μάρτυροι λέγοντες καὶ ‘σπάρτα λέλυνταιʼ καὶ ἄλλαι τούτων ἀτοπώτερα. τοίνυν οὐδʼ οὖτός ἐστιν ὁ λόγος ὑγιής, μετὰ καὶ τοῦ συγκεχωρῆσθαι τὸ κατασκευαζόμενον ὑφʼ ἡμῶν, τουτέστι τὸ μὴ χρῆσθαι ἀναλογίρ.
1.207.1
τί γὰρ διήνεγκεν εἴτ’ ἐπὶ τὴν τῶν πολλῶν εἴτ᾿ ἐπὶ τὴν Ὁμήρου συνήθειαν ἐλ- θεῖν; ὡς γὰρ ἐπὶ τῆς τῶν πολλῶν τηρήσεως ἐστι χρεία ἆλλ’ οὐ τεχνικῆς ἀναλογίας, οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς Ὁμήρου· τηρήσαντες γὰρ αὐτοὶ πῶς εἴωθε λέγειν, οὕτω καὶ δια- λεξόμεθα.
1.208.1
τὸ δὲ ὅλον, ὡς αὐτὸς Ὅμηρος οὐκ ἀναλογίᾳ προσεχρήσατο ἀλλὰ τῇ τῶν κατ’ αὐτὸν ἀνθρώπων συν- ηθείᾳ κατηκολούθησεν, οὕτω καὶ ἡμεῖς οὐκ ἀναλογίας πάντως ἑξόμεθα βεβαιωτὴν ἐχούση〈ς〉 Ὅμηρον, ἀλλὰ τὴν συνήθειαν τῶν καθʼ αὑτοὺς ἀνθρώπων παραπλασόμεθα.
1.209.1
Ἄρτι μὲν οὖν ἐκ τῆς πρὸς τοὺς γραμματικοὺς ἀκο- λουθίας συνῆκται τὸ παρέλκειν μέν τὴν ἀναλογίαν πρὸς ἑλληνισμόν, εὐχρηστεῖν δέ τὴν τῆς συνηθείας παρατήρη- σιν δῆλον δέ ἴσως ἔσται ἐκ τῶν ῥητῶν.
1.210.1
ὁριζόμενοι γὰρ τόν τε βαρβαρισμὸν καὶ τὸν σολοικισμόν φασὶ βαρβα- ρισμός ἐστι παράπτωσις ἐν ἁπλῇ λέξει παρὰ τὴν κοινὴν συνήθειαν ʼ καὶ ʼσολοικισμός ἐστι παράπτωσις ἀσυνήθης κατὰ τὴν ὅλην σύνταξιν καὶ ἀνακόλουθοςʼ.
1.211.1
πρὸς ἄ δυνά- μεθα λέγειν εὐθύῃ· ἀλλʼ εἰ ὁ μὲν βαρβαρισμός ἐστιν ἐν ἁπλῇ λέξει ὁ δὲ σολοικισμὸς ἐν συνθέσει λέξεων, δέδεικ- ται δέ ἔμπροσθεν ὡς οὐτε ἁπλῆ ἔστι λέξις τις οὔτε σύν- θεσις λέξεων, οὐδέν ἐστι βαρβαρισμὸς ἢ σολοικισμός.
1.212.1
πάλιν εἰ ἐν λέξει μιᾷ ὁ βαρβαρισμὸς νοεῖται καὶ ἐν συν- θέσει λέξεων ὁ σολοικισμός, ἀλλʼ οὐκ ἐν τοῖς ὑποκειμένοις πράγμασι, πῶς ἥμαρτον εἰπὼν ‘οῦτοςʼ, δείκνυμι δέ γυ- ναῖκα, ἢ ‘αῦτηʼ, δείκνυμι δὲ νεανίαν ; οὐτε γὰρ ἐσολοί- κισα· οὐ γὰρ σύνθεσιν πολλῶν ἀκαταλλήλων λέξεων προ- ηνεγκάμην,
1.213.1
ἀλλʼ ἁπίῆν τὴν οὐτος λέξιν ἢ αὕτη οὕτ’ ἐβαρβάρισα οὐδὲν γὰρ ἀούνηθες εἶχεν ἡ οὐτος λέξις, ὡς ἡ παρὰ τοῖς λεξανδρεῦσιν ‘ἐλήλυθανʼ καὶ ‘ἀπελήλυθανʼ.
1.214.1
Πλὴν τοιαῦτα μέν πολλὰ πρὸς τοὺς γραμματικοὺς ἐν- δέχεται λέγειν ἵνα δέ μμιὴ δοκῶμεν ἐν πᾶσιν ἀπορητικοὶ τυγχάνειν, ἐπὶ τὴν ἐξ ἀρχῆς πρόθεσιν ἀναδραμόντες φή- σομεν ὡς εἴπερ ὁ βαρβαρισμὸς παράπτωσίς ἐστι παρὰ τὴν κοινὴν συνήθειαν ἐν μιᾷ λέξει θεωρούμενος, ὡσαύ- τως δέ καὶ ὁ σολοικισμὸς ἐν πολλαῖς λέξεσι τὴν ὑπόστα- σιν λαμβάνων, καὶ ἔστι βάρβαρον μιὲν τὸ † τράπεζα διὰ τὸ μὴ σύνηθες εἶναι τὸ ῥῆμα, σόλοικον δὲ τὸ πολλὰ περι- πατήσας κοπιᾷ μου τὰ σκέλη’ διὰ τὸ μὴ λέγεσθαι τῇ κοινῇ συνηθείρ, ὡμολόγηται ὅτι ἡ μὲν ἀναλογικὴ τέχνη ὄνομα κενόν ἐστι πρὸς τὸ μὴ βαρβαρίζειν ἢ σολοικίζειν, δεῖ δέ τὴν συνήθειαν παρατηρεῖν καὶ ἀκολούθως αὐτῇ διαλέγεσθαι.
1.215.1
εἰ μέν γὰρ μετακαθίσαντες λέγοιεν βαρβα- ρισμὸν ἁπλῶς παράπτωσιν ἐν ἁπλῇ λέξει, δίχα τοῦ προσ- θεῖναι τὸ παρὰ τὴν κοινὴν συνήθειαν, καὶ σολοικισμὸν παράςτωσιν κατὰ τὴν ὅλην σύνταξιν καὶ ἀνακόλουθον, χωρὶς τοῦ παραλαβεῖν τὸ ἀούνηθες, καὶ χεῖρόν τι κινή- σουσιν ἑαυτοῖς πρᾶγμα. τὰ γὰρ τοιαῦτα καθʼ ὅλην τὴν σύνταξιν 〈ἄν〉 ακολουθοῦντα ἓξουσιν, ‘Ἀθῆναι καλὴ πόλις, Ὁρέ στης καλὴ τραγῳδία, ἡ βουλὴ οἱ ἐξακόσιοιʼ ἃ δεήσει σολοικισμοὺς λέγειν, οὐχὶ δέ γε σολοικισμοὶ τυγ- χάνουσι διὰ τὸ σύνηθες.
1.216.1
οὐκ ἄρα ψιλῇ τῇ ἀκολουθίᾳ κρι- τέον τὸν σολοικισμόν, ἀλλὰ τῇ συνηθείᾳ.
1.216.2
Εὗ δʼ ἄν ἔχοι καὶ μετὰ τὴν ἐκ τῆς 〈πρὸς αὐτοὺς〉 ἀκο- λρυθίας καὶ τῶν ῥητῶν ἔνστασιν ἔτι καὶ ἀπὸ τῆς κατὰ τὸ ὅμοιον μεταβάσεως αὐτοὺς δυσωπεῖν.
1.217.1
εἴπερ γὰρ τοῦ ὁμοίου θεωρητικοὶ καθεστήκασιν, ἐπεὶ τῶ εἰς ἀντικνήμιον τύπτεσθαι ἀνάλογόν ἐστι τὸ εἰς τὴν ῥῖνα τύπτεσθαι καὶ τὸ εἰς τὴν γαστέρα, λέγεται δέ τὸ πρῶτον ἀντικνημιά- ζειν, ἀναλόγως καὶ τὸ γαστρίζειν ἢ μυκτηρίζειν 〈...〉· τὸ δέ αὐτὸ καὶ ἐπὶ τοῦ ἱππάζεσθαι καὶ κατακρημνίζεσθαι καὶ ἡλιάζεσθαι ὑποδεικτέον. οὐ λέγομεν δὲ ταῦτα διὰ τὸ παρὰ τὴν κοινὴν εἶναι συνήθειαν· τοίνυν οὐδὲ τὸ λυήσω οὐδὲ τὸ φερήσω καὶ τὰ ἄλλαι πάντα, ἅπερ 〈κατ〉 ἀναλογίαν, ἐστὶν υφειλόμενα λέγεσθαι διὰ τὸ μ κατὰ τὴν συνθειαν λέγε- σθαι.
1.218.1
οὐ μρν ἀλλʼ εἴπερ ἄρίστα μέν θρακιστὶ ὁιαλέγεσθαί ψαμεν τὸν ὡς σύνηθές ἐστι ἀἀραξὶ ὁιαλεγόμενον, καὶ κάλ- λιστα ῥωμαιστὶ τὸν ὡς σύνηθες Ῥωμαίοις, ἀκολουθήσει καὶ τὸ ἑλληνιστὶ ὑγιῶς διαλέγεσθαι τὸν ὡς σύνηθες Ἥλλη- σι διαλεγόμενον, ἐὰν τ συνηθεία ἀλλὰ μὴ τ διατάξει κατακολουθῶμεν. τῆ ἄρα συνηθείᾳ, οὐ τ ἀναλογία κατακολουθοῦντες ἑλληνιοῦμεν.
1.219.1
καθόλου τε ἤτοι σύμφω- νός ἐστι τ συνηθεία ἡ ἀναλογία δίφωνος. 10αὶ εἰ μέν σύμφωνος, πρῶτον μὲν ὡς ἐκείνη οὐκ ἔστι τεχνική, οὕτως οὐδὲ αὕτη γενήσεται τέχνη· τὸ γὰρ ἀτεχνίᾳ συμφωνοῦν πάντως καὶ αὐτό ἐστιν ἄτεχνον. καὶ ἄλλως, 〈εὶ〉 τὸ κατ’ ἐκείνην ἑλληνικὸν καὶ κατὰ ταύτην ἐκείνῃ συμφωνοῦσαν γενήσεται ἑλληνικόν, καὶ τὸ κατ’ ἐκείνην ἔσται τοιοῦτον.
1.220.1
τούτου δʼ οὕτως ἔχοντος οὐ δεησόμεθα τῆς ἀναλογίας πρὸς διάγνωσιν τοῦ ἑλληνισμοῦ, ἔχοντες εἰς τοῦτο τὴν συνήθειαν. εἰ δὲ διάφωνός ἓστιν αὕτη, πάντως ἑτέραν εἰσηγουμένη συνήθειαν παρʼ ἐκείνην καὶ οἱονεὶ βάρβαρον ἀδόκιμος γενήσεται καὶ ὡς προσκοπὴν ἐμποιοῦσα τελέως ἄχρηστος.
1.221.1
Ἐπιχειρητέον δὲ καὶ ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς τέχνης αὐτῶν. θέλουσι μέν γὰρ καθολικά τινα θεωρήματα συ- στησάμενοι ἀπὸ τούτων πάντα τὰ κατὰ μέρος κρίνειν ὀνόματα, εἴτε ἑλληνικά ἐστιν εἴτε καὶ μή· οὐ δύνανται δέ [καὶ] τοῦτο ποιεῖν διὰ τὸ μήτε τὸ καθολικὸν αὐτοῖς συγχωρεῖσθαι ὅτι καθολικόν ἐστι, μήτʼ ἄλλως ἀναπτυσσό- μενον τοῦτο τὴν τοῦ καθολικοῦ σώζειν φύσιν.
1.222.1
λαμβα- νέσθω δὲ εἰς τοῦτο παραδείγματα ἀπʼ αὐτῶν τῶν γραμ- ματικῶν. ζητήσεως γὰρ οὐσης ἐπί τινος τῶν κατὰ μέρος ὀνομάτων, οἷον ἐπὶ τοῦ εὐμενής, πότερον χωορἰς τοῦ σ προενεκτέον ἐστὶ τὴν πλάγιον πτῶσιν, εὐμενοῦ λέγοντας, ἢ σὺν τῷ σ, εὐμενοῦς, πάρεισιν οἱ γραμματικοὶ καθολι- κόν τι προφερόμενοι καὶ ἀπὸ τούτου τὸ ζητούμενον βε- βαιοῦντες. φασὶ γὰρ ‘πᾶν ὄνομα ἁπλοῦν, εἰς ης λῆγον, ὀξύτονον, τουτὶ ἐξ ἀνάγκης σὺν τῷ σ κατὰ τὴν γενικὴν ἐξενεχθήσεται, οἷον εὐφυής εὐφυοῦς, εὐσεβής εὐσεβοῦς, εὐκλεής εὐκλεοῦς· τοίνυν καὶ τὸ εὐμενής ὀξυτόνως ἐκφε- ρόμενον παραπλησίως τούτοις διὰ τοῦ σ ἐπὶ τῆς γενικῆς προενεκτέον, εὐμενοῦς λέγοντας..
1.223.1
οὐκ ἤδεσαν δὲ οἱ θαυ- μάσιοι πρῶτον μὲν ὅτι ὁ εὐμενοῦ ἀξιῶν λέγειν οὐ δώσει αὐτοῖς καθολικὸν εἶναι τὸ παράπηγμα· τοῦτο γοῦν αὐτὸ τὸ εὐμενής ἁπλοῦν ὄνομα καθεστὼς καὶ ὀξύτονον οὐ φή- σει σὺν τῷ σ ἐκφέρεσθαι, ἀλλὰ ἐκείνους τὸ ζητούμενον ὡς ὁμολογούμενον συναρπάζειν.
1.224.1
ἄλλως τε, εἰ καθολικόν ἐστι τὸ παράπηγμα, ἤτοι κἄντα τὰ κατὰ μέρος ὀνόματα ἐπελθόντες καὶ τὴν ἐν αὐτοῖς ἀναλογίαν κατανοήσαντες συνέθεσαν αὐτό, ἢ οὐ πάντα. ἀλλὰ πάντα μέν οὐκ ἐπελη- λύθασιν· ἄπειρα γάρ ἐστι, τῶν δέ ἀπείρων οὐκ ἔστι τις γνῶσις. εἰ δὲ τινά, πόθεν ὅτι πάν ὄνομα τοιοῦτόν ἐστιν. οὐ γὰρ ὅ τί τισι συμβέβηκεν ὀνόμασι, τοῦτο καὶ πᾶσιν.
1.225.1
ἀλλʼ εἰσί τινες οἱ γελοίως πρὸς τοῦτο ἀπαντῶντες καὶ λέ- γοντες ὅτι ἐκ πλειόνων ἐστὶ τὸ καθολικὸν παράπηγμα. οὐχ ἑώρων γὰρ ὅτι πρῶτον μέν ἄλλο τί ἐστι τὸ καθολι- κὸν καὶ ἄλλο τὸ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ, καὶ τὸ μὲν καθολικὸν οὐδέποτε ἡμᾶς διαεψεύδεται, τὸ δʼ ὡς 〈ἐπὶ〉 τὸ πολὺ κατὰ τὸ σὰάνιον·
1.226.1
εἷθʼ ὅτι καὶ εἰ ἐκ πολλῶν ἐστι τὸ καθολικόν, οὐ πάντως τὸ τοῖς πολλοῖς ὀνόμασι συμβεβηκός, τοῦτο ἐξ ἀνάγκης καὶ πᾶσι τοῖς ὁμοειδέσι συμβέβηκεν, ἀλλʼ δν τρόπον ἐν πολλοῖς καὶ ἄλλοις φέρει τινὰ κατὰ μονοείδειαν ἡ φύσις, οἷον ἐν ὄφεσι μέν ἀπείροις οὕσι τὸν κεράστην κερασφόρον, ἐν τετράποσι δὲ τὸν ἐλέφαντα προβοσκίδι κεχρημένον, ἐν ἰχθύσι δὲ τὸν γαλεὸν ζῳοτόκον, ἐν λίθοις δέ τὸν μάγνητα σιδηραγωγόν, οὕτως εὔλογόν ἐστι-καὶ ἐν πολλοῖς ὁμοιοπτώτοις ὀνόμασιν εἶναί τι ὄνομα, ὅ μὴ ὁμοίως τοῖς πολλοῖς ὀνόμασι κλίνεται.
1.227.1
ὅθεν παρέντες ζητεῖν εἰ ἀνάλογόν ἐστι τοῖς πολλοῖς, σκοπῶμεν πῶς αὐτῷ χρῆται ἡ συνήθεια, πότερον ἀνάλογον ἐκείνοις ἢ κατὰ ἴδιον τύπον· καὶ ὡς ἄν ᾖ χρωμένη, οὕτω καὶ ἡμεῖς προοισόμεθα.
1.227.2
Περιδιωκόμενοι δὴ ποικίλως οἱ γραμματικοὶ θέλουσιν ἀναστρέφειν τὴν ἀπορίαν.
1.228.1
πολλαὶ γάρ, φασίν, εἰσὶ συνή- θειαι, καὶ ἄλλη μὲν Πθηναίων ἄλλη δὲ Λακεδαιμονίων, καὶ πάλιν Πθηναίων διαφέρουσα μὲν ἡ παλαιὰ ἐξηλ- λαγμένη δέ ἡ νῦν, καὶ οὐχ ἡ αὐτὴ μέν τῶν κατὰ τὴν ἀγροικίαν ἡ αὐτὴ δὲ τῶν ἐν ἄστει διατριβόντων, παρὸ καὶ ὁ κωμικὸς λέγει ριστοφάνης (fr. 685 Kock) διάλεκτον ἔχοντα μέσην πόλεως, οὔτ᾿ ἀστείαν ὑποθηλυτέραν οὔτ᾿ ἀνελεύθερον ὑπαγροικοτέραν. πολλῶν οὖν οὐσῶν συνηθειῶν,
1.229.1
[ὡς] φασί, ποίᾳ χρησό- μεθα; οὔτε γὰρ πάσαις κατακολουθεῖν δυνατὸν διὰ τὸ μάχεσθαι πολλάκις, οὐτε τινὶ ἐξ αὐτῶν, ἐὰν μή τις τεχνι- κῶς προκριθῇ. ἀλλὰ πρῶτον μέν, φήσομεν, τὸ ζητεῖν ποίᾳ χρηστέον συνηθεία ἔστιν ἴσον τῷ 〈μὴ〉 εἶναί τινα τέχνην περὶ ἑλληνισμόν. αὕτη γάρ, φημὶ δʼ ἡ ἀναλογία, ὁμοίου καὶ ἀνομοίου ἐστὶ θεωρία· τὸ δέ ὅμοιον καὶ ἀνό- μοιον λαμβάνετε ἀπὸ τῆς συνηθείας· κἆν μὲν ᾖ τετριμμέ- νον, χρῆσθε αὐτῷ, εἰ δέ μή, οὐκέτι.
1.230.1
πευσόμεθα οὖν καὶ ἡμεῖς, ἀπὸ ποίας συνηθείας λαμβάνετε τὸ ὅμοιον καὶ τὸ ἀνόμιοιον ; πολλαὶ γάρ εἰσι καὶ πολλάκις μαχόμεναι. ὅπερ δὲ ἀπολογούμενοι πρὸς τοῦτο ἐρεῖτε, τοῦτο καὶ παρʼ ήμιῶν ἀκούσεσθε.
1.231.1
καὶ πάλιν ὅταν λέγητε τὸν βαρβαρισμὸν πα- ράπτωσιν ἐν ἁπλῇ λέξει παρὰ τὴν συνήθειαν, ἀνταπορή- σομεν λέγοντες ποίαν φατέ πολλῶν οὐσῶν, καὶ ᾖ ἂν εἴ- πητε, ταύτῃ φήσομεν καὶ ἡμεῖς ἀκολουθεῖν.
1.232.1
κοινῆς οὖν οὔσης ἀπορίας οὐκ ἄπορος ἡ παρʼ ἡμιῶν ταύτης ἐστὶ λύ- σις. τῶν γὰρ συνηθειῶν αἱ μέν εἰσι κατὰ τὰς ἐπιστήμας αἱ δὲ κατὰ τὸν βίον. καὶ γὰρ ἐν φιλοσοφίᾳ ὀνομάτων τινῶν ἐστιν ἀποδοχὴ καὶ ἐν ἰατρικῇ ἐξαμιρέτως, καὶ ἤδη κατὰ μουσικὴν καὶ γεωμετρίαν, ἔστι δέ καὶ βιωτική τις ἀφελὴς συνήθεια τῶν ἰδιωτῶν, κατὰ πόλεις καὶ ἔθνη δια- φέρουσα.
1.233.1
ὅθεν ἐν φιλοσοφίᾳ μέν τῇ τῶν φιλοσόφων στοι- χήσομεν, ἐν ἰατρικῇ δὲ τῇ ἰατρικωτέρα, ἐν δέ τῷ βίῳ τῇ συνηθεστέρᾳ καὶ ἀπερίττῳ καὶ ἐπιχωριαζούσῃ.
1.234.1
παρὸ καὶ διχῶς τοῦ αὐτοῦ πράγματος λεγομένου πειρασόμεθα πρὸς τὰ παρόντα ὰρμοζόμενοι πρόσωπα τὸ μὴ γελώμενον προ- φέρεσθαι, ὁποῖόν ποτʼ ἂν ἤη κατὰ τὴν φύσιν. οἷον τὸ αὐτὸ ἀρτοφόριον καὶπανάριον λέγεται, καὶ πάλιν τὸ αὐτὸ σταμινίον καὶ ἀμίδιον καὶ ἴγδις καὶ θυῖα. ἀλλὰ στοχαζό- μενοι τοῦ καλῶς ἔχοντος καὶ σαφῶς καὶ τοῦ μιὴ γελᾶσθαι ὑπὸ τῶν διακονούντων ἡμῖν παιδαρίων [καὶ ἰδιωτῶν] πα- νάριον ἐροῦμεν, καὶ εἰ βάρβαρόν ἐστιν, ἀλλʼ οὐκ ἀρτοφο- ρίδα, καὶ σταμνίον, ἀλλʼ οὐκ ἀμίδα, καὶ θυῖαν μᾶλλον ἢ ἴγδιν.
1.235.1
καὶ πάλιν ἐν διαλέξει ἀποβλέποντες πρὸς τοὺς παρόντας 〈τὰς〉 μὲν ἰδιωτικὰς λέξεις παραπέμεψομεν, τὴν δέ ἀστειοτέραν καὶ φιλολόγον συνήθειαν μετοδιώξομεν· ὡς γὰρ ἡ φιλολόγος γελᾶται παρὰ τοῖς ἰδιώταις, οὕτως ἡ ἰδιωτικὴ παρὰ τοῖς φιλολόγοις. δεξιῶς οὖν ἑκάστῃ πε- ριστάσει τὸ πρέπον ἀποδιδόντες δόξομεν ἀμέμπτως ἑλ- ληνίζειν.
1.236.1
Ἄλλως τε, ἐπεὶ ἐγκαλοῦσιν ὡς ἀνωμάλῳ καὶ πολυειδεῖ τῇ συνηθείᾳ, καὶ ἡμεῖς ἀπὸ τῆς αὐτῆς ἀφορμῆς αὐτοῖς ἐγκαλέσομεν. εἰ γὰρ ἡ ἀναλογία ὁμοίου παράθεσίς ἐστι, τὸ δὲ ὅμοιον ἐκ τῆς συνηθείας, ἡ δὲ συνήθεια ἀνώμαλός τε καὶ ἄστατος, δεήσει καὶ τὴν ἀναλογίαν μὴ ἔχειν ἑστῶτα παραπήγματα.
1.237.1
καὶ τοῦτο πάρεστι διδάσκειν ἐπὶ τῶν ὀνο- μάτων καὶ τῶν ῥημάτων καὶ μετοχῶν καὶ καθόλου τῶν ἄλλων ἁπόντων. οἷον ἐπὶ μιὲν τῶν ὀνομάτων παρόσον τὰ κατὰ τὰς ὀρθὰς πτώσεις ἀνάλογα ὄντα καὶ ὅμοια, ταῦτα κατὰ τὰς πλαγίους ἀνομοίως τε καὶ οὐκ ἀναλόγως σχη- ματίζεται, οἷον Ἄρης Χάρης χάρτης — Ἄρεως άρητος χάρτου, καὶ Μέμινων Θέων λέων — Μέμινονος Θέωνος λέοντος, Σκόπας μέλας Ἄβας — Σκόπα μέλανος Ἄβαν- τος.
1.238.1
ἐπὶ δὲ τῶν ῥηματικῶν πολλὰ ὁμοίως κατὰ τὸτ ἐνε- στῶτα χρόνον λεγόμενα οὐκ ἀναλόγως ἐν τοῖς ἄλλοις χρόνοις σχηματίζεται, 〈οἷον εὑρίσκει ψρέσκει — ηὕρηκεν ἀρήρεκεν〉, ἐνίων δί συζυγίαι τινές ἐκλελοίπασιν καὶ ἔκ- τονε μίν λέγεται, ἔκταγκε δέ οὐ λέγεται; ἀλλιπται μέν εἴποι τις |ἄν, ἤλειπται δὲ οὐκέτι. ἐπὶ δὲ τῶν μετοχῶν βοῶν σαρῶν νοῶν — βοῶντος σαροῦντος νοοῦντος, καὶ ἐπὶ τῶν προσηγοριῶν ἄναξ ἄβαξ — ἄνακτος ἄβακος, γραῦς ναῦς — γραός νηός.
1.239.1
ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν τοιούτων· ἄρχων γὰρ λέγεται καὶ ὀνοματικῶς καὶ ὁ τὴν ἀρχὴν διέ- πων ἀλλʼ Ἄρχωνος μὲν γίνεται κατὰ πλάγιον πτῶσιν τὸ ὀνοματικόν, ἄρχοντος δέ τὸ μετοχικόν. καὶ κατὰ ὅμοιον τρόπον μένων θέων νέων μετοχικὰ ὄντα καὶ ὀνοματικὰ διαφερούσας λαμβάνει τὰς κλίσεις μένωνος μέν γὰρ γίνεται τὸ ὀνοματικόν, μένοντος δέ ἡ μετοχή, καὶ Θέω- νος μὲν τὸ ὀνοματικόν, θέοντος δὲ 〈ἡ〉 μετοχή ἐστιν.
1.240.1
πλὴν ἐκ τούτων συμφανές ὡς τῆς συνηθείας ἀνωμάλου καθε- στώσης οὐχ ἕστηκε τὰ παραπήγματα τῆς ἀναλογίας, ἀλλʼ ἀνάγκη ἀποστάντας αὐτῶν τοῖς κατὰ τὴν συνήθειαν σχη- μιατισμοῖς προσέχειν, παρέντας τὸ ἀνάλογον.
1.241.1
Πδ δέ αὐτὰ λεκτέον πρὸς αὐτούς καὶ ὅταν διʼ ἐτυμο- λογίας κρίνειν θέλωσι τὸν ἑλληνισμόν. πάλιν γὰρ ἤτοι σύμφωνός ἐστι τῇ συνηθεία ἡ ἐτυμολογία ἢ διάφωνος· καὶ εἰ μιέν σύμφωνος, παρέλκει, εἰ δέ διάφωνος, οὐ χρη- στέον αὐτῇ ὡς προσκοπὴν ἐμποιούσῃ μᾶλλον τοῦ βαρβα- ρίζειν ἢ σολοικίζειν. καὶ καθόλου μετακτέον τὰς ὁμοίας ἀντιρρήσεις ταῖς ἔμπροσθὲν ἡμῖν ἀποδοθείσαις.
1.242.1
ίδιαί- τερον δέ ἐκεῖνο λεκτέον. τὸ ἐτυμολογία κρινόμενον ὄνο- μα ὅτι ἑλληνικόν ἐστιν, ἤτοι ἔτυμα πάντως ἔχειν ὀφείλει τὰ προηγούμενα αὐτοῦ ὀνόματα εἰς τινα τῶν φυσικῶς ἀναφωνηθέντων καταλήγειν. καὶ εἰ μὲν ἀπὸ ἐτύμων πάντως, κατὰ τοῦτο εἰς ἄπειρον τῆς ἐκπτώσεως γινομέ- νης ᾶναρχος ἔσται ἡ ἐτυμιολογία, καὶ οὐκ εἰσόμεθα εἰ ἑλ- ληνικόν ἐστι τὸ ἔσχατον λεγόμενον ὄνομα, ἀγνοοῦντες ποῖον ἦν τὸ ἀφʼ οὖ πρῶτον καιάγεται.
1.243.1
οἷον εἰ ὁ λύχνος εἴρηται ἀπὸ τοῦ λύειν τὸ νύχος, ὀφείλομιεν μαθεῖν εἰ καὶ τὸ νύχος ἀπό τινος ἑλληνικοῦ εἶρηται, καὶ τοῦτο πάλιν ἀπʼ ἄλλου καὶ οὕτως εἰς ἄπειρον γινομένης τῆς ἀνόδου καὶ ἀνευρέτου καθεστῶτος τοῦ πρῶτον ἀναφωνηθέντος ὀνόματος, συνακαταληπτεῖται καὶ τὸ εἰ ἑλληνικῶς ὁ λύχ- νος εἶρηται.
1.244.1
εἰ δὲ ἐπί τινα τῶν ἀνετύμως κειμένων ὀνο- μιάτων καταλήγοι τὸ ἐτυμολογούμενον ὄνομα, ὅν τρόπον ἐκεῖνα τὰ εἰς ὅ κατέληξεν οὐ διότι ἔστιν ἔτυμα παραδεξό- μεθα, ἀλλὰ διότι τέτριπται κατὰ τὴν συνήθειαν, οὕτω καὶ τὸ διʼ ἐτυμολογίας κρινόμενον παραδεξόμεθα οὐ διὰ τὴν ἐτυμολογίαν ἀλλὰ διὰ τὸ σύνηθες. οἷον προσκεφά- λαιον ἀπὸ τοῦ τῇ κεφαλῇ προστίθεσθαι εἴρηται, ἡ δέ κε- φαλὴ καὶ τὸ πρός, ὅ ἐστι πρόθεσις, ἀνετύμως κέκληται.
1.245.1
τοίνυν ὡς ταῦτα χωρίς ἐτυμολογίας πεπίστευται διότι ἐστὶν ἑλληνικά, τῆς συνηθείας αὐτοῖς χρωμένης, οὕτω καὶ τὸ προσκεφάλαιον δίχα ἐτυμολογίας ἔσται πιστόν. ἄλλως τε ἐνίοτε τὸ αὐτὸ πρᾶγμα δυσὶν ὀνόμασι καλεῖται, τῷ μὲν ἐτυμολογίαν ἐπιδεχομένῳ τῷ δὲ ἀνετυμολογήτῳ, καὶ οὐ διὰ τοῦτο τὸ μὲν ἔτυμον λέγεται ἑλληνικὸν τὸ δέ ἀνέτυμον βαρβαρικόν, ἀλλʼ ὡς ἐκεῖνο ἑλληνικόν, οὕτω καὶ τοῦτο·
1.246.1
οἷον τὸ ὑφοʼ ἡμῶν καλούμενον ὑποπόδιον θηναῖοι καὶ Κῷοι χελωνίδα καλοῦσιν ἀλλὰ ἔστι τὸ μὲν ὑποπόδιον ἔτυμον, ἡ δέ χελωνὶς ἀνέτυμον, καὶ οὐ διὰ τοῦτο οἱ μὲν Πθηναῖοι λέγονται βαρβαρίζειν ἡμεῖς δέ ἑλληνίζειν, ἀλλʼ ἀμφότεροι ἑλληνίζειν.
1.247.1
τοίνυν ὡς ἐκεῖνοι διὰ τὴν συνήθειαν καὶ οὐ διὰ τὴν τοῦ ὀνόματος ἐτυμότητα λέγονται ἑλληνίζειν, οὕτω καὶ ἡμεῖς διὰ τὸ ἐν τῇ αὐτῶν συνηθείᾳ τετριμμένον ἔχειν τὸ τοιοῦτον ὄνομα καὶ οὐ διὰ τὴν τῆς ἐτυμολογίας πίστιν ἑλληνιοῦμεν.
1.247.2
Ἀλλ ὅτι μὲν τὸ τεχνικὸν μέρος τῆς γραμματικῆς ἀνυ- πόστατόν ἐστιν, αὐτάρκος ἐκ τῶν εἰρημένων δέδεικται· χωυρῶμεν δὲ ἀκολούθως καὶ ἐπὶ τὸ ἱστορικόν.
1.248.1
Ὅτι μὲν οὖν ἀξιοῦται τοῦτο ὁλοσχερῶς εἶναι μέρος γραμματικῆς, συμφανές. Τ αυρίσκος γοῦν ὁ Κράτητος (F 18 Mette) ἀκουστής, ὤσπερ οἱ ἄλλοι κριτικοὶ ὑπο- τάσσων τῇ κριτικῇ τὴν γραμματικήν, φησὶ τῆς κριτικῆς εἶναι τὸ μέν τι λογικὸν τὸ δὲ τριβικὸν τὸ δʼ ἱστορικόν,
1.249.1
λογικὸν μὲν τὸ στρεφόμενον περὶ τὴν λέξιν καὶ τοὺς γραμ- ματικοὺς τρόπος, τριβικὸν δέ τὸ περὶ τὰς διαλέκτους καὶ τὰς διαφορὰς τῶν πλασμάτων καὶ χαρακτήρων, ἱστο- ρικὸν δὲ τὸ περὶ τὴν προχειρότητα τῆς ἀμεθόδου ῦλης.
1.250.1
Διονύσιος δὲ ὁ Θρᾷξ ἕξ μέρη γραμματικῆς εἶναι λέγων, ᾶπερ ἡμεῖς ἀνώτερον ὁλοσχερῶς τρία προσηγορεύσαμεν, ἐν τούτοις καὶ τὸ ἱστορικὸν ἀποδίδωσιν εἶναι γάρ φησι γραμματικῆς μέρη ἀνάγνωσιν ἐντριβῆ κατὰ προσῳδίαν, ἐξήγησιν κατὰ τοὺς ἐνυπάρχοντας ποιητικοὺς τρόπους, λέξεων καὶ ἱστοριῶν ἀπόδοσιν, ἐτυμολογίας εὕρεσιν, ἀνα- λογίας ἐκλογισμόν, κρίσιν ποιημάτων, ἀτόπως διαμμιρού- μενος καὶ τάχα μὲν ἀποτελέσματά τινα καὶ μόρια γραμ- ματικῆς [οὐ] μέρη ταύτης ποιῶν,
1.251.1
ὁμολόγως δὲ τὴν μιὲν ἐντριβῆ ἀνάγνωσιν καὶ τὴν ἐξήγησιν καὶ τὴν κρίσιν τῶν ποιημάτων ἐκ τῆς περὶ ποιητὰς καὶ συγγραφεῖς θεωρίας λαμβάνων, τὴν δέ ἐτυμολογίαν καὶ ἀναλογίαν ἐκ τοῦ τεχνικοῦ, τοῖς δὲ τὸ ἱστορικὸν ἀντεκτιθείς, ἐν ἱστοριῶν καὶ λέξεων ἀποδόσει κείμενον.
1.252.1
Ἀσκληπιάδης δέ ἐν τῷ Περὶ γραμματικῆς τρία φήσας εἶναι τὰ πρῶτα τῆς γραμματικῆς μέρη, [ἀνάγνωσιν ἐντριβῆ καὶ κατὰ προσῳδίαν,] τεχνικὸν ἱστορικὸν γραμματικόν, ὅπερ ἄμ - φοτέρων ἐφάπτεται, ψημὶ δέ τοῦ ἱστορικοῦ καὶ τοῦ τε- χνικοῦ, τριχῇ ὑποδιαιρεῖται τὸ ἱστορικόν τῆς γὰρ ἱστο- ρίας τὴν μέν τινα ἀληθ ῆ εἶναί φησι τὴν δέ ψευδῆ τὴν δέ ὡς ἀληθῆ, καὶ ἀληθῆ μὲν τὴν πρακτικήν, ψευδῆ δέ τὴν περὶ πλάσματα καὶ μύθους, ὡς ἀληθῆ δέ οἷά ἐστιν ἡ κωμῳδία καὶ οἱ μῖμοι·
1.253.1
τῆς δέ ἀληθοῦς τρία πάλιν μέρη· ἡ μέν γάρ ἐστι περὶ τὰ πρόσωπα θεῶν καὶ ἡρώων καὶ ἀνδρῶν ἐπιφανῶν, ἡ δὲ περὶ τοὺς τόπους καὶ χρό- νοῦς, ἡ δὲ περὶ τὰς πράξεις. τῆς δὲ ψευδοῦς, του|τέστι τῆς μυθικῆς, ἕν εἴδος μόνον ὑπάρχειν λέγει τὸ γενεα- λογικόν. ὑποτάσσεσθαι δὲ τῷ ἱστορικῷ κοινῶς φησι, καθὼς καὶ Διονύσιος, τὸ περὶ τὰς γλώττας· ἱστορεῖ γὰρ ὅτι κρήγυον ἀληθές ἐστιν ἢ ἀγαθόν. ὡσαύτως δὲ καὶ τὸ περὶ παροιμιῶν καὶ ὅρων.
1.253.2
Ἀλλʼ ὅτι μέν γραμματικῆς εἶναι μέρος βούλονται τὸ ἱστορικόν,
1.254.1
ἐκ τούτων ἐστὶ συμφανές· λοιπὸν δέ, ἐπεὶ οἱ πλείους ὡμολογηκόσιν αὐτὸ ἄτεχνον εἶναι καὶ ἐκ τῆς ἀμεθόδου ὕλης τυγχάνειν, ἀπολελύκασι μὲν ἡμᾶς τῆς ἐπὶ πλεῖον πρὸς αὐτούς ἀντιρρήσεως, ὅμως δʼ οὖν ὑπέρ τοῦ μὴ ἀνεπισήμαντον παρελθεῖν τὸν τόπον οὕτως ἐρωτητέον. ἤτοι τέχνη ἐστὶν ἠ γραμματικὴ ἢ οὐκ ἐστι τέχνη. καὶ εἰ μέν οὐκ ἐστιν, αὐτόθεν συμβεβίασται τὸ προκείμενον· εἰ δὲ τέχνη ἐστίν, ἐπεὶ τὰ τῆς τέχνης μέρη πάντως ἐστὶ τεχνικά, τὸ δʼ ἱστορικὸν ἀμέθοδον ὡμολόγηται τυγχά- νειν, οὐκ ἂν εἴη τῆς γραμματικῆς μέρος τὸ ἱστορικόν.
1.255.1
καὶ ὅτι τῷ ὄντι τοιοῦτόν ἐστιν, αὐτόθεν σχεδὸν ὑπέπιπτεν. οὐ γάρ, ὧσπερ ἀπὸ καθολικῆς τινος μεθόδου καὶ τεχνι- κῆς δυνάμεως λέγει ὁ μέν ἰατρὸς ὅτι τόδε τὸ ἐπὶ μέρους ὑγιεινόν ἐστι καὶ τόδε νοσερόν, ὁ δέ μουσικὸς ὅτι τόδε ἡρμοσμένον καὶ 〈τόδε〉 ἀνάρμοστον, καὶ ἡρμοσμένον μὲν κατὰ τήνδε τὴν συμφωνίαν ἀλλʼ οὐχὶ κατὰ τήνδε, οὕτω καὶ ὁ γραμματικὸς δύναται ἀπὸ ἐπιστημονικῆς τινος καὶ καθολικῆς θεωρίας ἀπαγγέλλειν, ὅτι ὁ μὲν Πέλοπος ὧμος ἐλεφάντινος ἦν ὑπὸ τοῦ ρεως ἢ ὑπὸ Δήμητρος βρωθείς, ἡ δέ τοῦ Ἡρακλέους κεφαλὴ ἐψέδνωτο ῥυεισῶν αὐτοῦ τῶν τριχῶν ὅτε ὑπὸ τοῦ ἐφορμῶντος τῇ Ἡσιόνῃ κήτους κατεπόθη,
1.256.1
ἀλλʼ ῖνα τούτων ποιήσηται τὴν ἔκθεσιν, ὀφεί- λει πᾶσι τοῖς κατὰ μέρος περὶ αὐτῶν ἱστοροῦσιν ἐντυ- χεῖν. τὸ δὲ πάντων τῶν κατὰ μέρος ποιεῖσθαι τὴν ἀνάλmψιν αὐτοῖς ἐντυγχάνοντα τοῖς κατὰ μέρος οὐκ ἐστι τεχνικόν. οὐκ | ἄρα ἐκ τέχνης τινὸς μεθοδεύεται τοῖς γραμματικοῖς τὸ ἱστορικόν.
1.257.1
καὶ μὴν ἐπεὶ τῆς ἱστορίας ἡ μέν τίς ἐστι τοπικὴ ἡ δέ χρονικὴ ἡ δὲ περὶ τὰ πρόσωπα ἡ δὲ περὶ τὰς πράξεις, δῆλον ὡς εἰ μὴ τεχνική ἐστιν ἡ τῶν τόπων καὶ ἡ τῶν χρόνων ἀπόδοσις, οὐθʼ ἡ τῶν προσώπων οὔθ’ ἡ τῶν πράξεων τεχνικὴ γενήσεται· τί γὰρ διήνεγκε τού- των ἢ ἐκείνων ἀποκρατεῖν ; ἀλλὰ μὴν οὐδὲν ἔχει τεχνικὸν τὸ ἀποδιδόναι τοπικὴν ἱστορίαν, λέγοντας ὅτι, εἰ τύχοι, ἄάριλησὸς μὲν καὶ ράκυνθος τῆς ἔττικῆς ἐστιν ὄρος, Ἀκόμας δὲ τῆς Κυπρίας ἀκρωτήριον, ἢ χρονικὴν ἐκτί- θεσθαι, καθάπερ ὅτι Ξενοφάνης Κολοφώνιος (fr. A 8 Diels) ἐγένετο περὶ τὴν τεσσαρακοστὴν ὀλυμπιάδα. τοῦτο γαρ καὶ ὁ μὴ ὤν γρμμμυτικὸς ἄλίως δέ περίεργος δυνήσεται ποιεῖν.
1.258.1
τοίνυν οὐδὲ τὸ περὶ προσώπων καὶ πράξεων ἀπαγγέλλειν τεχνικὸν γενήσεται, οἷον ὅτι Πλά- των μὲν ὁ φιλόσοφος ριστοκλῆς πρότερον ἐκαλεῖτο καὶ ἐτέτρητο τὸ οὖς ἐλλόβιον φορήσας ὅτ’ ἦν μειρα- κίσκος, Πυθιὰς δὲ ἡ ριστοτέλους θυγάτηρ τρισὶν ἀν- δράσιν ἐγαμήθη, πρῶτον μὲν Νικάνορι τῷ Σταγειρίτη, οἰκείῳ ὄντι ριστοτέλους, δευτέρῳ δὲ Προκλεῖ Δημαρά- του τοῦ ακεδαιμονίων βασιλέως ἀπογόνῳ, ὅς καὶ δύο ἐξ αὐτῆς τεκνοῦται παῖδας, Προκλέα τε καὶ ημάρατον τοὺς παρὰ Θεοφράστῳ φιλοσοφήσαντας, τρίτῳ δέ Μη- τροδώρῳ ἰατρῷ, ρυσιππου μὲν τοῦ Κνιδίου μαθητῇ Ἐρασιστράτου δὲ ὑφηγητῇ, ᾧ γίνεται παῖς Ἀριστοτέλης.
1.259.1
ταῦτα γὰρ καὶ τὰ τούτοις ὅμοια πρὸς τῷ τελέως ἀχρ- στεῖν ἔτι οὐδεμίαν ἐμφαίνει τεχνικὴν δύναμιν, ὥστε οὐδέ ἡ τῶν ἱστορικῶν ἀπόδοσίς ἐστιν ἔντεχνος. ἄλίως τε καθ- ὡς ἀνώτερον ὑπεδείξαμεν, οὔτε τῶν ἀπείρων οὕτε τῶν ἄλλοτε ἄλλως γινομένων ἔστι τις τεχνικὴ γνῶσις.
1.260.1
αἱ δέ γε κατὰ μέρος ἱστορίαι ἄπειροί τε διὰ τὸ πλῆθός εἰσι, καὶ οὐχ ἕστῶσαι διὰ τὸ μὴ τὰ αὐτὰ περὶ τοῦ αὐτοῦ παρα πᾶσιν ῖστορεῖσθαι. οἷον (οὐκ ἄτοπον γάρ), ἵνα συμ- φυέσι τε καὶ οἰκείοις χρησώμεθα τῶν πραγμάτων παρα- δείγμασιν. ὑπόθεσιν γὰρ ἑαυτοῖς ψευδῆ λαμβάνοντες οἱ ἱστορικοὶ τὸν ἀρχηγὸν ἡμῶν τῆς ἐπιστήμης σκληπιὸν κεκεραυνῶσθαι λέγουσιν, οὐκ ἀρκούμενοι τῷ ψεύσματι, † ἐν ᾦ † καὶ ποικίλως αὐτὸ μεταπλάττουσι,
1.261.1
Στησίχορος (fr. 16 Bgk.4 ) μὲν ἐν Ἐριφύλῃ εἰπὼν ὅτι τινὰς τῶν ἐπὶ Θήβαις πεσόντων ἀνιστᾷ, Πολύανθος δὲ ὁ Κυρηναῖος (37 F 1 FGrHist) ἐν τῷ περὶ τῆς Ἀβσκληπιαδῶν γενέ- σεως ὅτι τὰς Προίτου θυγατέρας κατὰ χόλον Ἥρας ἐμμανεῖς γενομένας ἰάσατο, Πανύασις (fr. 19 EGF Kinkel) δὲ διὰ τὸ νεκρὸν Τυνδάρεω ἀναστῆσαι, Στάφυ- λος (269 F 3 FGrHist) δέ ἐν τῷ περὶ ρκάδων ὅτι Ἱππόλυτον ἐθεράπευσε φεύγοντα ἐκ Τ ροιζῆνος κατὰ τὰς παραδεδομένας κατ’ αὐτοῦ ἐν τοῖς τραγῳδουμένοις φή- μας,
1.262.1
Eῖῖύλαρχος (81 F 18 EGrHist) δὲ ἐν τῇ ἐνάτῃ διὰ τὸ τοὺς ὖινέως υἱοὺς τυφλωθέντας ἀποκαταστῆσαι, χα- ριζόμενον αὐτῶν τῇ μητρὶ Κλεοπάτρα τῇ Ἐρεχθέως, Τελέσαρχος (309 Fr. 2 FGrHist) δὲ ἐν τῷ Ἀργολικῷ ὅτι τὸν Ὠρίωνα ἐπεβάλετο ἀναστῆσαι. οὐ τοίνυν τῆς οὕτως ἀπὸ ψευδοῦς ὑποθέσεως ἀρχομένης καὶ ἀδιεξιτή- του κατὰ πλῆθος καὶ πρὸς τὴν ἑκάστου προαίρεσιν μεταπλαττομένης γένοιτʼ ἄν τις τεχνικὴ θεωρία.
1.263.1
Πρὸς τούτοις ἐπεὶ τῶν ἱστορουμένων τὸ μέν ἐστιν ἱστορία τὸ δὲ μῦθος τὸ δὲ πλάσμα, ὡν ἡ μὲν ἱστορίαι ἀληθῶν τινῶν ἐστι καὶ γεγονότων ἔκθεσις, ὡς ὅτι Ἀλέ- ξανδρος ἐν Βοβυλῶνι διʼ ἐπιβούλων φαρμακευθεὶς ἐτε- λεύτα, πλάσμα δέ πραγμάτων μὴ γενομένων μέν ὁμοίως δὲ τοῖς γενομένοις λεγομένων, ὡς αἱ κωμικαὶ ὑποθέσεις καὶ οἱ μῖμοι,
1.264.1
μῦθος δέ πραγμάτων ἀγενήτων καὶ ψευ- δῶν ἔκθεσις, ὡς ὅτι τὸ μὲν τῶν φαλαγγίων καὶ ὄφεων γένος Τιτήνων ἐνέπουσιν ἀφʼ αἱματος ἐζωγονῆσθαι, τὸν δέ Πήγασον λαιμοτομηθείσης τῆς Γοργόνος ἀπὸ τῆς κεφαλῆς ἐκθορεῖν, καὶ οἱ μὲν Διομήδους ἑταῖροι εἰς θαλασσίους μετέβαλον ὄρνις, ὁ δὲ Ὁδυσσεὺς εἰς ἵππον,
1.265.1
ἡ δὲ Eκάβη εἰς κύνα, τοιαύτης δέ οὐσης 〈τῆς〉 τῶν ἱστοριῶν διαφορᾶς, ἐπεὶ οὐκ ἔστι τέχνη τις περὶ τὰ ψευδῆ καὶ ἀνύπαρκτα, ψευδῆ δέ ἐστι καὶ ἀνύπαρκτα τὰ περὶ τοὺς μύθους καὶ τὰ πλάσματα, περὶ ἅ μάλιστα τοῦ ἱστορικοῦ μέρους ἠ γραμματικὴ καταγίνεται, οὐκ ἂν εἴη τις τέχνη περὶ τὸ ἱστορικὸν μέρος 〈τῆς〉 γραμματικῆς.
1.266.1
ὅθεν καταγελᾶν ἄξιον τῶν λεγόντων ὅτι εἰ καὶ ἡ ὕλη τῆς ἱστορίας ἐστὶν ἀμέθοδος, ἡ μέντοι κρίσις ταύτης γενήσεται τεχνική, διʼ ἧς γιγνώσκομεν τί τε ψευδῶς ἱστόρηται καὶ τί ἀληθῶς.
1.267.1
πρῶτον μὲν γὰρ οὐ παραδεδώ- κασιν ἡμῖν οἱ γραμματικοὶ τῆς ἀληθοῦς ἱστορίας κριτή- ριον, ἵνα καὶ ἐξετάζωμεν πότε ἀληθής ἐστιν αὕτη καὶ πότε ψευδής. εἶτα καὶ μηδεμιᾶς οὕσης ἀληθοῦς ἱστορίας παρὰ τοῖς γραμματικοῖς οὐδέ τὸ τοῦ ἀληθοῦς κριτήριον ὑποστατόν ἐστιν, ἐπεὶ πῶς οὐκ ἔργον, τινὸς μὲν λέγοντος ὅτι Ὁδυσσεύς ὑπὸ Γηλεγόνου παιδὸς κατὰ ἄγνοιαν ἀν- ῄρηται, τινὸς δὲ ὅτι λάρου κέντρον θαλασσίας τρυγόνος ἀφέντος αὐτοῦ τῇ κεφαλῇ διεφώνησεν, ἄλλου δὲ ὅτι εἰς ἵππον μετέβαλε τὴν μορφήν, θέλειν ἐν οὕτως ἀπερ- ρωγόσι πράγμασιν εὑρεῖν τἀληθές; πρότερον γὰρ δεῖ ὑποστῆναι ἐν τοῖς διαφωνοῦσι τὸν ἀληθεύοντα, καὶ τότε ζητεῖν τί ἐστιν·
1.268.1
πάντων δὲ ἀπίθανα καὶ ψευδῆ λεγόντων οὐδὲ τεχνικῷ τινὶ κριτηρίῳ δίδοται πάροδος.
1.268.2
Καὶ μὴν οὐδὲ διʼ ὧν ἄν ἱστορία καλῶς γραφείη δι- δάσκουσιν οἷ γραμματικοί, ἵνα κατʼ ἀναφορὰν τὴν ὡς ἐπὶ τὰ τοιαῦτα θεωρήματα λέγωμεν τεχνικόν τι μέρος ὑπάρχειν παρʼ αὐτοῖς τὸ ἱστορικόν τοῦτο γὰρ ῥητορικῶν ἐστι |τὸ ἔργον.
1.269.1
ὤστʼ ἐπεὶ καὶ αὐτοὶ ἐξομολογοῦνται ἀμέ- θοδόν τι εἶναι παράπηγμα τὴν ἱστορίαν καὶ ἡμεῖς ἐπ- ελογισάμεθα, καὶ ἄλλως οὐδὲν τεχνικὸν θεώρημα πρὸς τὴν γνῶσιν αὐτῆς ἢ σύστασιν παραδεδώκασι, ῥητέον καὶ κατὰ τὸ ἱστορικὸν μέρος ἀσύστατον εἶναι τὴν γραμμμα- τικήν.
1.270.1
Ἤδη μὲν δυνάμει καὶ τὸ περὶ ποιητὰς καὶ συγγρα- φεῖς μέρος τῆς γραμματικῆς ἡμῖν ἀνῄρηται, δείξασι τὸ ἀδύνατον τοῦ κατὰ τὰς τεχνολογίας καὶ τοῦ ἱστορικοῦ· χωρὸς γὰρ τούτων οὐκ ἀπευθύνεταί τις ποιήσεως ἐξ- ήγησις. ὅμως δʼ οὖν καὶ τὰ ἐν τούτῳ τῷ μέρει πειρα- σόμεθα κοινότερον δυνάμενα λέγεσθαι σκοπεῖν, καὶ μά- λιστα ὅτι οὕτως ἐπιτεθαρρήκασιν αὐτῷ οἱ γραμματικοὶ ὡς καὶ τὸ βιωφελὲς τῆς γραμματικῆς καὶ πρὸς εὐδαιμο- νίαν ἀναγκαῖον ἐξ αὐτοῦ τολμᾶν πιστοῦσθαι. φασὶ γοῦν ὡς ἡ ποιητικὴ πολλὰς δίδωσιν ἀφορμὰς πρὸς σοφίαν καὶ εὐδαίμονα βίον, ἄνευ δὲ τοῦ ἀπὸ γραμματικῆς φωτὸς οὐχ οἷόν τε τὰ παρὰ τοῖς ποιηταῖς διορᾶν ὁποῖά ποτέ ἐστιν· χρειώδης ἄρα ἡ γραμματική.
1.271.1
τὸ δʼ ὅτι συχνὰς δίδωσιν ἧ ποιητικὴ ἀφορμὰς πρὸς εὐδαιμονίαν δῆλον ἐκ τοῦ τὴν ὄντως κρατίστην καὶ ἧἧθοποιὸν φιλοσοφίαν ἀπὸ τῆς παρὰ τοῖς ποιηταῖς γνωμολογίας τὴν ἀρχὴν ἐρριζῶ- σθαι, καὶ διὰ τοῦτο τοὺς φιλοσόφους, εἴ ποτε παραινε- τικῶς τι λέγοιεν, ταῖς ποιητικαῖς φωναῖς ὧσπερεὶ σφρα- γίζεσθαι τὸ ὑπʼ αὐτῶν λεγόμενον. καὶ ὁ μὲν ἐπʼ ἀρετὴν παρακαλῶν φησὶν (Euripid. fr. 734 Nauck2) ἀρετὴ δὲ κἂν θάνῃ τις οὐκ ἀπόλλυται ὁ δέ φιλαργυρίαν φεύγειν ἐγκελευόμενος προφέρεται τὸ (Eur. fr. 20 Nauck) μὴ Πλοῦτον εἴπῃς· οὐχὶ θαυμάζω θεόν, δν χὡ κάκιστος ῥαδίως ἐκτήσατο· ὁ δέ αὐτάρκειαν ὑπαγορεύων συμπιστοῦται τὸ δόγμα ἐκ τοῦ τὸν Εὐριπίδην λέγειν (fr. 892 Nauck ) τί γὰρ δέει βροτοῖσι πλὴν δυοῖν μόνον, Δήμητρος ἀκτῆς πώματός θʼ ὑδρηχόου, θ δὴ πάρεστι καὶ πέφυχʼ ἡμᾶς τρέφειν;
1.272.1
καὶ τὸ μέν τοὺς ἄλλους φιλοσόφους τοῦτο ποιεῖν οὐ παρά- δοξον, αὐτοὺς δέ εὑρήσομεν τοὺς τῆς γραμματικῆς κατ - ηγόρους, Πύρρωνά τε καὶ Κπίκουρον, ἐξομολογουμένους τὸ ἀναγκαῖον αὐτῆς ὧν ὁ μιὲν Πύρρων ἱστορεῖται τὴν Ὁμηρικὴν διὰ παντὸς ποίησιν ἀναγινώσκων, μὴ ἄν ποτε τοῦτο ποιήσας εἴπερ μὴ ἐγίνωσκεν αὐτὴν χρησίμην καὶ διὰ τοῦτο τὴν γραμματικὴν ἀναγκαίαν,
1.273.1
ὁ δὲ Ἐπίκουρος (rat sent. III) φωρᾶται τὰ κράτιστα τῶν δογμάτων παρὰ ποιητῶν ἀνηρπακώς· τόν τε γὰρ ὅρον τοῦ μεγέθους τῶν ἡδονῶν, ὅτι ἡ παντός ἐστι τοῦ ἀλγοῦντος ὑπεξαίρεσις, ἐξ ἑνὸς στίχου δέδεικται λαβών 〈τοῦ〉 (Α 469) αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο· τὸν δὲ θάνατον, ὅτι οὐδέν ἐστι πρὸς ἡμᾶς, Ἐπίχαρμος αὐτῷ προμεμήνυκεν, εἰπὼν (fr. 247 CGF Kaibel. B 11 Diets Vors.) ἀπσθανεῖν ἢ τεθνάναι οὐ μοι διαφέρει. ὡσαύτως δέ καὶ τὰ νεκρὰ τῶν σωμάτων ἀναισθητεῖν παρʼ Ὁμήρου κέκλοφε, γράφοντος (Ω 54) κωυφὴν γὰρ δὴ γαῖαν ἀεικίζει μενεαίνων.
1.274.1
καὶ μὴν οὐ ταῦτα μόνον τοῖς ποιηταῖς δεξιῶς εἰρῆσθαι φαίνεται ἀλλὰ καὶ τὰ περὶ θεῶν, οἷόν ἐστι καὶ τὸ παρὰ τῷ Κὑριπίδῃ λεχθὲν ἐν Φρρίξῳ (fr. 235 2auck) ὅστις δὲ θνητῶν οἴεται καθʼ ἡμέραν κακόν τι πράσσων τοὺς θεοὺς λεληθέναι, δοκεῖ πονηρά, καὶ δοκῶν ἁλίσκεται ὅταν σχολὴν ἄγουσα τυγχάνῃ δίκη. ἀλλʼ εἴπερ ταῦτα καὶ τὰ τούτοις ἐοικόα χρειώδη ἐστί, λαμβάνεται δʼ οὐ χωρίς γραμματικῆς, ἔσται καὶ ἡ γραμ- ματικὴ τῶν βιωφελῶν.
1.275.1
ἔχοι δʼ ἄν τινα, φασίν, ἐξαμιρέτως καὶ ταῖς τῶν μανθανόντων αὐτὴν πατρίσιν ἀναγκαῖα. Δε- βεδίων γοῦν διαφερομένων πρὸς τοὺς ἀστυγείτονας περὶ Καμανδωδοῦ ὁ [γραμματικὸς] τὸ ἰππωνἀκτειον παραθέ- μενος ἐνίκα (fr. 74 DielR) μηδέ μοι μῦ λαλεῖν Δεβεδίην ἰσχάδʼ ἐκ Καμανδωδοῦ. ὁμιλητικούς τε παρεχομένη τοὺς προσέχοντας αὐτῇ εὐθύς καὶ ταύτῃ [καὶ] τοῖς πέλας κατὰ πολλὰς περιστάσεις ὀνη- σιφόρος γίνεται.
1.276.1
πάρεστι δέ τὸ λεγόμενον σκοπεῖν ἐξ αὐτῶν τῶν ἀποτελεσμάτων. Σώστρατος γάρ, ὡς φασιν, ἀποσταλεὶς ὑπὸ Πτολεμαίου πρὸς τὸν ντίγονον βασιλι- κῆς τινὸς ἕνεκα χρείας, κἀκείνου εἰκαιότερον ἀποκρινομέ- νου, ἐπέτυχεν εἰπὼν (Hom 201) οὕτω δὴ κέλεαι, γιμιήοχε κυανοχαῖτα; τόνδε φέρω Διὶ μῦθον ἀπηνέα τε κρατερόν τε; ἢ τι μεταστρέψεις ; στρεπταὶ μέν τε φρένες ἐσθλῶν. ταῦτα γὰρ ἀκούσας λντίγονος μετεβάλλετο.

First Thousand Years of Greek. CTS URN tlg0544.tlg002.1st1K-grc1. Via the Perseus Digital Library / Open Greek and Latin TEI corpora. Licence: Available under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License. Source.