De Vita Sancti Martini

surgere praecipitem praeceptum iterando coegit.

nec placuit rursum mandati adferre periclum..

ipse ad clausa cito contendit limina gressu,

obstructaeque fores domino reserante patescunt.

obfulsit claro uenerabilis ore sacerdos,

ostentans sancto uirtutum stemmata uultu.

florebat multis elucens gratia signis,

religione, fide, affectu, pietate, pudore:

mens laeta in grauibus, constans et seria laetis,

nec feritate rigens nec risu austera resoluens,

prorsus sic media semper probitate refulgens,

ut non ira trucem faceret, non gratia segnem.

talis pallenti species ueneranda tyranno

occurrit, tetrae disrumpens nubila noctis.

et iam prodiderat sine uerbis conscia tanti

mens sceleris, quae causa pii foret illa laboris,

nec precibus pandenda fuit. prior ipse pauentem

protulit e tremulo confusus pectore uocem:

\'cur mea, sancte, metu dudum tortore fatigans

excusso penitus turbas praecordia somno?

tu foribus procul arceris, penetralia sancto

inrumpis merito. subsistis corpore, iure

ingrederis., terrore quatis qui carne moraris.

nec sane abnuerim meritis haec debita nostris,

cum duro innumeras spirarem pectore caedes

saeuus in urbe tua. precor ergo, ignosce fatenti,

utere iure tuo. parci. cupis: esto remissus.

suppliciis emitte reos, me solue reatu.\'

nec mora laxatae raptim cecidere catenae.

quae modo pallentum stringebant colla reorum,

seruantes dirae morientia corpora morti.

exultat subito miseris spes reddita uoto.

laetitia mixtoque metu tam magna repente

credere diffidunt trepidi, sed credere malunt.

certant gratantes genibus se aduoluere sanctis,

cingere supplicibus uestigia blandius ulnis.

ille deo grates suadet magis esse ferendas

auctoremque huius Christum monet esse salutis,

qui sic criminibus parcat, si uera dolorem

commissi sceleris saltim conuersio prodat.

nam poenas superesse reis durante reatu:

talibus alloquiis simul et pietate laborans

supplicio absoluit uinctos culpisque solutos.

Iam uero hoc donum quae digne lingua loquatur,

quod pauet adtonito saltim contingere sensu

mens ad tam clari titulos angusta patroni,

sic meritum sancti cunctas trepidasse cateruas

daemonis et tanti sic prodita signa pauoris,

ut, quotiens propriae progressus limina cellae

eminus amotam gressus mouisset ad urbem,

commissam inuisens sancto moderamine plebem

uel cupiens offerre sacri mysteria ritus,

gratia sic rapido propere praegressa uolatu

torqueret trepidas captiuo in corpore laruas,

ut uixdum egressum sanctae penetralia sedis

per tormenta prius longe praegressa uiderent

adfore confestim, stridenti et murmure uocis

iudicis aduentum clamaret poena reorum.

ut uero in foribus uestigia prima locasset,

cernere erat raptis propere ad sublimia membris

constricta aeriis attolli corpora uinclis,

et per inane grauis nutantia pondera carnis

linquere contiguas pernici turbine terras, -

supplicio suspensa suo, sed libera nexu,

uincta precum meritis, propriis pendeutia poenis

clamare admissas tacito sub iudice culpas.

nec percontantis confessio reddita uerbis

eruta per trepidam prodebat crimina uocem.

namque solo adclinis transibat sidera uoto

spe dominum tangens sanctus, sed corpore pronus,

corde humilis, celsus merito, sine murmure clamans,

occultus uisu iudex, uirtute probatus,

ad cuius meritum miracula tanta paterent:

inter inane reus pendens et in aere tortor

porrectis sursum pedibus, constricta rigentis

uellera uestitus tectis haerentia membris,

ne flexo curuata sinu uel lapsa retrorsum

nudarent turpes adpensi corporis artus.

Sic meritum, Martine, tuum, sic sancta potestas

et prodenda dei per seruos gloria Christi

excedens terras titulis et in aere regnat.

siccatas etiam certum est te supplice nubes,

grandinis et dirae suspensam haesisse ruinam

constricto penitus densati gurgite nimbi,

qui grauis et rigidi conexis frigore uenti

in lapides duratus aquis sic turbine crebro

in terras solidi iaciebat saxa liquoris,

ut fruges, arbusta, hortos, pomaria, uites

protererent crebris nimborum tela ruinis,

confossa et ualido quateretur uerbere tellus.

haec pestis Senonum late grassata per agros,

supplicii et legem consueta explere quotannis,

elisa\'assiduis nudauerat arua ruinis.

amissam segetem pallens referebat arator,

perfracti penitus plangens fastigia culmi,

et fossor, uacuam sine fructu et palmite uitem

saepe gemens, iugis post annua uota laboris

de iam turgidulis numerabat damna racemis.

monstrabat fractos mater maestissima ramos

repere consuetis per mitia pomula natis,