De Vita Sancti Martini

quid nunc miremur saeuorum corda uirorum

cedere (\'t humanos tibimet mitescere motus?

ut quondam stupuere homines, quod dira potestas

et ius crudelis tibi cesserit Auitiani,

cui feritas conexa nimis et sola uoluptas

ungula, carnifices, tortores, flagra, catenae,

mors hominum, uox plangentum pallorque reorum,

carcer edax, fassi interitus, tormenta negantis.

tartarei nimium saeuissima bestia cordis,

spirans innumeras furioso pectore caedes,

inmiti feritate fremens intrauerat urbem,

quam sancto antistes Martinus honore regebat.

haerebat nexis per squalida colla catenis

maestorum pallens infelix ordo reorum,

incutiens fractis stridentia uincula membris

et motam; tardos incuruo pectore gressus.

talia Martino Falaris spectacula ducens

proxima diuersas parat ad subsellia caedes.

festinant rabidi furialis turba ministri

instrumenta feris certatim exquirere poenis.

illi ad tartareas depromunt uascula flammas,

in quibus incluso diri feruore uaporis

pix resoluta trucis crepitacula pasceret ignis,

qui procul exundans funestae gurgite flammae

sulphoreo exceptum torreret corpus in antro.

ast alii sursum porrecti robora ligni

(triste ministerium) furioso corde parabant,

ut caro distentis propere male pendula membris

tortori laceros crucianda exponeret artus,

tartaream misero perfundens sanguine dextram

et spargens tristem per uulnera crebra cruorem.

utque eadem geminum satiaret poena furorem,

incussor laceri quatiebat corporis artus

dissiciens ruptis membrorum uincula nodis.

ast alii deferre faces atque unguine multo

inficere in longum contexti uincla papyri,

non ut discussas lux uinceret illa tenebras,

obscuram ignifluo distinguens lumine noctem,

uerum ut funereus miseros succenderet ignis,

infigens laceris. admota incendia membris.

haecine Martini decuisset in urbe uideri

et placidam tanto configi uulnere mentem,

ut sanctas saltim fama haec contingeret aures

aut pia concuteret uel solus uiscera rumor?

ergo ut funereo mens est perculsa paratu,

nuntius et diri saeua haec commenta tyranni

praeuia uicini dispersit signa furoris,

percurrit totas miseratio iusta medullas

ac sparsit celerem pietatis flamma calorem.

et quamuis mortem miserorum flere reorum

cogeret humanos recolens clementia casus,

non minor illa aderat praesentis causa doloris,

idem quod fautor sceleris, qui criminis ultor,

se faceret prius ipse reum plectendo reatum.

crassior obtectum caligo obuoluerat orbem.

grata quies blandum per cuncta elementa soporem

sparserat et madido marcebant omnia somno

pressaque mutarum reticebant murmura uocum.

horrebant mediae nimis alta silentia noctis,

obscura et proprium caligo infusa colorem

texerat, abripiens cunctis sua signa figuris.

at non Martino capiendae cura quietis,

sed sancta adsistunt humanae uota salutis

affectu stimulante animum. petit ergo cruenti

iudicis instanti furialia limina gressu.

solus it intrepidus per opaca silentia uastae

noctis et horrentum secreta.obscura uiarum.

credo equidem umbrarum cunctas cessisse cateruas,

quas malus instigat nocturna ad crimina daemon,

atque alias diros blande siluisse Molossos-

terrificique. oris praestructum haesisse latratum.

ergo ubi peruentum est obstructa ad limina diri

iudicis et saeui claustrum ferale furoris,

ante domum medio prostratus in aggere septis

arcetur foribus, sed fletu ad sidera pulsat.

saeua grauem tumido proflabat pectore somnum

bestia, distentis et mortis imagine membris

torpentes penitus stratis reiecerat artus:

cum subito angelicus concussit uiscera terror,

• uox etiam attonitas stupefacti inrupit ad aures:

tene graui infelix oppressit inertia somno,

bestia, corrupti ructantem pocula uini,

ac pigrum crudi distendit sarcina uentris,

et famulus domini nudae super arida terrae

dorsa, pium multo perfundens puluere corpus,

pro foribus iacet ecce tuis? tu claustra quietis

obicis ad turpis nocturna silentia somni?\'

diriguit uisu subito propereque uocatos

praecipit ad claustrum rapide prodire ministros,

ut seriem ueri per nuntia uerba-referrent.

uerum ut saepe solet membris torpore ligatis

grata quies pressum uincire et uincere sensum,

progressi paulum uix prima ad limina serui

marcentes uisu nimium gressuque labantes

murmura perplexis reddunt fallacia uerbis,

nullum pro foribus sollerti indage repertum. \'\'

rursum uicini non longe amota uoluptas

marcida confestim conclusit lumina somni.

tum uero tremefacta nouus praecordia terror -:

concutit angelicaeque minax sententia uocis -