Hercules Oetaeus

horrido tantum procul a leone

det pater sedes calidoque cancro,

ne tuo vultu tremefacta leges

astra conturbent trepidetque Titan.

vere dum flores venient tepenti

vel comam silvis revocabit aestas

pomaque autumno fugiente cedent,

vel comam silvis hiemes recident:

tu comes Phoebo, comes ibis astris.

nulla te terris rapiet vetustas:

ante nascetur seges in profundo

vel fretum dulci resonabit unda,

ante descendet glacialis ursae

sidus et ponto vetito fruetur,

quam tuas laudes populi quiescant,

te, pater rerum, miseri precamur:

nulla nascatur fera, nulla pestis,

non duces saevos miseranda tellus

horreat, nulla dominetur aula

qui putet solum decus esse regni

semper impendens tenuisse ferrum;

si quid in terris iterum timetur,

vindicem terrae petimus relictae.

Heu quid hoc? mundus sonat, ecce maeret,

maeret Alciden pater; an deorum

clamor, an vox est timidae novercae

Hercule et viso fugit astra Iuno?

passus an pondus titubavit Atlas?

an magis diri tremuere manes

Herculem et visum canis inferorum

fugit abruptis trepidus catenis?

fallimur: laeto venit ecce voltu

quem tulit Poeans umerisque tela

gestat et notas populis pharetras,

Herculis heres.

Effare casus, iuvenis, Herculeos precor

voltuque quonam tulerit Alcides necem.

Quo nemo vitam.

Laetus adeone ultimos

invasit ignes?

Esse iam flammas nihil

ostendit ille. quid sub hoc mundo Hercules

immune vinci liquit? en domita omnia.

Inter vapores quis fuit forti locus?

Quod unum in orbe vicerat nondum malum,

et flamma victa est; haec quoque accessit feris:

inter labores ignis Herculeos abit.

Edissere agedum, flamma quo victa est modo?

Vt omnis Oeten maesta corripuit manus,

huic fagus umbras perdit et toto iacet

succisa trunco, flectit hic pinum ferox

astris minantem et nube de media vocat:

ruitura cautem movit et silvam tulit

secum minorem, ut Chaonis quondam loquax:

stat vasta late quercus et Phoebum vetat

ultraque totum porrigit ramos nemus;

gemit illa multo volnere impresso minax

frangitque cuneos, resilit incussus chalybs

volnusque ferrum patitur et rigidum est parum.

commota tandem cum cadens latam sui

duxit ruinam, protinus radios locus

admisit omnis: sedibus pulsae suis

volucres pererrant nemore succiso diem

quaeruntque lassis garrulae pinnis domus.

iamque omnis arbor sonuit et sacrae quoque

sensere quercus horridam ferro manum

nullique priscum profuit luco decus;

aggeritur omnis silva et alternae trabes

in astra tollunt Herculi angustum rogum:

raptura flammas pinus et robur tenax

et brevior ilex. alba sed complet rogum

populea silva, frontis Herculeae decus.

at ille, ut ingens nemore sub Nasamonio

aegro reclinis pectore immugit leo,

fertur: quis illum credat ad flammas rapi?

voltus petentis astra, non ignes erat,

ut pressit Oeten ac suis oculis rogum

lustravit omnem, fregit impositus trabes.

arcus poposcit, 'accipe haec' inquit, 'sate

Poeante, dona, hoc munus Alcidae cape.

has hydra sensit, his iacent Stymphalides

et quicquid aliud eminus vici malum.

† victrice felix, iuvenis, has numquam irritas

mittes in postem; sive de media voles

auferre volucres nube, descendent aves

et certa praedae tela de caelo fluent,

nec fallet umquam dexteram hic arcus tuam:

librare tela didicit et certam dare

fugam sagittis, ipsa non fallunt iter

emissa nervo tela: tu tantum precor

accommoda ignes et facem extremam mihi.

hic nodus' inquit 'nulla quem cepit manus,

mecum per ignes flagret; hoc telum Herculem

tantum sequetur, hoc quoque acciperes' ait

'si ferre posses, adiuvet domini rogum.'

tum rigida secum spolia Nemeaei mali

arsura poscit; latuit in spolio rogus.

ingemuit omnis turba nec lacrimas dolor

cuiquam remisit, mater in luctum furens

diduxit avidum pectus atque utero tenus