Fasti

Mars, ades et satia scelerato sanguine ferrum,

stetque favor causa pro meliore tuus.

templa feres et, me victore, vocaberis Ultor.’

voverat et fuso laetus ab hoste redit,

nec satis est meruisse semel cognomina Marti:

persequitur Parthi signa retenta manu.

gens fuit et campis et equis et tuta sagittis

et circumfusis invia fluminibus,

addiderant animos Crassorum funera genti,

cum periit miles signaque duxque simul.

signa, decus belli, Parthus Romana tenebat,

Romanaeque aquilae signifer hostis erat.

isque pudor mansisset adhuc, nisi fortibus armis

Caesaris Ausoniae protegerentur opes.

ille notas veteres et longi dedecus aevi

sustulit: agnorunt signa recepta suos.

quid tibi nunc solitae mitti post terga sagittae,

quid loca, quid rapidi profuit usus equi,

Parthe? refers aquilas, victos quoque porrigis arcus:

pignora iam nostri nulla pudoris habes.

rite deo templumque datum nomenque bis ulto,

et meritus voti debita solvit honor,

sollemnes ludos Circo celebrate, Quirites!

non visa est fortem scaena decere deum.

Pliadas aspicies omnes totumque sororum

agmen, ubi ante Idus nox erit una super.

tum mihi non dubiis auctoribus incipit aestas,

et tepidi finem tempora veris habent.

Idibus ora prior stellantia tollere Taurum

indicat, huic signo fabula nota subest.

praebuit, ut taurus, Tyriae sua terga puellae

Iuppiter et falsa cornua fronte tulit,

illa iubam dextra, laeva retinebat amictus,

et timor ipse novi causa decoris erat.

aura sinus implet, flavos movet aura capillos:

Sidoni, sic fueras aspicienda Iovi.

saepe puellares subduxit ab aequore plantas

et metuit tactus assilientis aquae:

saepe deus prudens tergum demisit in undas,

haereat ut collo fortius illa suo.

litoribus tactis stabat sine cornibus ullis

Iuppiter inque deum de bove versus erat.

taurus init caelum: te, Sidoni, Iuppiter implet,

parsque tuum terrae tertia nomen habet,

hoc alii signum Phariam dixere iuvencam, ,

quae bos ex homine est, ex bove facta dea.

tum quoque priscorum virgo simulacra virorum

mittere roboreo scirpea ponte solet.

fama vetus tunc, cum Saturnia terra vocata est, talia fati dici dicta fuisse Iovis:

‘falcifero libata seni duo corpora, gentes,

mittite, quae Tuscis excipiantur aquis:’

donec in haec venit Tirynthius arva, quotannis

tristia Leucadio sacra peracta modo;

illum stramineos in aquam misisse Quirites:

Herculis exemplo corpora falsa iaci.

pars putat, ut ferrent iuvenes suffragia soli,

pontibus infirmos praecipitasse senes.

corpora post decies senos qui credidit annos

missa neci, sceleris crimine damnat avos.

Thybri, doce verum, tua ripa vetustior urbe est,

principium ritus tu bene nosse potes.

Thybris harundiferum medio caput extulit alveo

raucaque dimovit talibus ora sonis:

‘haec loca desertas vidi sine moenibus herbas:

pascebat sparsas utraque ripa boves,

et quem nunc gentes Tiberim noruntque timentque,

tunc etiam pecori despiciendus eram.

Arcadis Evandri nomen tibi saepe refertur:

ille meas remis advena torsit aquas.

venit et Alcides, turba comitatus Achiva (

Albula, si memini, tunc mihi nomen erat):

excipit hospitio iuvenem Pallantius heros,

et tandem Caco debita poena venit,

victor abit secumque boves, Erytheida praedam,

abstrahit. at comites longius ire negant (

magnaque pars horum desertis venerat Argis):

montibus his ponunt spemque laremque suum.

saepe tamen patriae dulci tanguntur amore,

atque aliquis moriens hoc breve mandat opus:

‘mittite me in Tiberim, Tiberinis vectus ut undis

litus ad Inachium pulvis inanis eam.’

displicet heredi mandati cura sepulchri:

mortuus Ausonia conditur hospes humo,

scirpea pro domino Tiberi iactatur imago,

ut repetat Graias per freta longa domos.’

hactenus, et subiit vivo rorantia saxo

antra: leves cursum sustinuistis aquae. 15 G EID — NP 16. HF 17. AC 18. BC 19. CC

Clare nepos Atlantis, ades, quem montibus olim

edidit Arcadiis Pleias una Iovi,

pacis et armorum superis imisque deorum

arbiter, alato qui pede carpis iter,

laete lyrae pulsu, nitida quoque laete palaestra,

quo didicit culte lingua docente loqui,

templa tibi posuere patres spectantia Circum

Idibus: ex illo est haec tibi festa dies.

te, quicumque suas profitentur vendere merces,

ture dato, tribuas ut sibi lucra, rogant,

est aqua Mercurii portae vicina Capenae;

si iuvat expertis credere, numen habet.

huc venit incinctus tunica mercator et urna