Ars Amatoria

Sed quoniam, quamvis vittae careatis honore,

Est vobis vestros fallere cura viros,

Ancillae puerique manu perarate tabellas,

Pignora nec iuveni credite vestra novo.

Perfidus ille quidem, qui talia pignora servat,

Sed tamen Aetnaei fulminis instar habent.

Vidi ego pallentes isto terrore puellas

Servitium miseras tempus in omne pati.

Iudice me fraus est concessa repellere fraudem,

Armaque in armatos sumere iura sinunt.

Ducere consuescat multas manus una figuras,

(A! pereant, per quos ista monenda mihi)

Nec nisi deletis tutum rescribere ceris,

Ne teneat geminas una tabella manus.

Femina dicatur scribenti semper amator:

Illa sit in vestris, qui fuit ille, notis.

Si licet a parvis animum ad maiora referre,

Plenaque curvato pandere vela sinu,

Pertinet ad faciem rabidos compescere mores:

Candida pax homines, trux decet ira feras.

Ora tument ira: nigrescunt sanguine venae:

Lumina Gorgoneo saevius igne micant.

'I procul hinc,' dixit 'non es mihi, tibia, tanti,'

Ut vidit vultus Pallas in amne suos.

Vos quoque si media speculum spectetis in ira,

Cognoscat faciem vix satis ulla suam.

Nec minus in vultu damnosa superbia vestro:

Comibus est oculis alliciendus amor.

Odimus inmodicos (experto credite) fastus:

Saepe tacens odii semina vultus habet.

Spectantem specta, ridenti mollia ride:

Innuet, acceptas tu quoque redde notas.

Sic ubi prolusit, rudibus puer ille relictis

Spicula de pharetra promit acuta sua.

Odimus et maestas: Tecmessam diligat Aiax;

Nos hilarem populum femina laeta capit.

Numquam ego te, Andromache, nec te, Tecmessa, rogarem,

Ut mea de vobis altera amica foret.

Credere vix videor, cum cogar credere partu,

Vos ego cum vestris concubuisse viris.

Scilicet Aiaci mulier maestissima dixit

'Lux mea' quaeque solent verba iuvare viros?

Quis vetat a magnis ad res exempla minores

Sumere, nec nomen pertimuisse ducis?

Dux bonus huic centum commisit vite regendos,

Huic equites, illi signa tuenda dedit:

Vos quoque, de nobis quem quisque erit aptus ad usum,

Inspicite, et certo ponite quemque loco.

Munera det dives: ius qui profitebitur, adsit:

Facundus causam saepe clientis agat:

Carmina qui facimus, mittamus carmina tantum:

Hic chorus ante alios aptus amare sumus.

Nos facimus placitae late praeconia formae:

Nomen habet Nemesis, Cynthia nomen habet:

Vesper et Eoae novere Lycorida terrae:

Et multi, quae sit nostra Corinna, rogant.

Adde, quod insidiae sacris a vatibus absunt,

Et facit ad mores ars quoque nostra suos.

Nec nos ambitio, nec amor nos tangit habendi:

Contempto colitur lectus et umbra foro.

Sed facile haeremus, validoque perurimur aestu,

Et nimium certa scimus amare fide.

Scilicet ingenium placida mollitur ab arte,

Et studio mores convenienter eunt.

Vatibus Aoniis faciles estote, puellae:

Numen inest illis, Pieridesque favent.

Est deus in nobis, et sunt commercia caeli:

Sedibus aetheriis spiritus ille venit.

A doctis pretium scelus est sperare poetis;

Me miserum! scelus hoc nulla puella timet.

Dissimulate tamen, nec prima fronte rapaces

Este: novus viso casse resistet amans.

Sed neque vector equum, qui nuper sensit habenas,

Comparibus frenis artificemque reget,

Nec stabiles animos annis viridemque iuventam

Ut capias, idem limes agendus erit.

Hic rudis et castris nunc primum notus Amoris,

Qui tetigit thalamos praeda novella tuos,

Te solam norit, tibi semper inhaereat uni:

Cingenda est altis saepibus ista seges.

Effuge rivalem: vinces, dum sola tenebis;

Non bene cum sociis regna Venusque manent.

Ille vetus miles sensim et sapienter amabit,

Multaque tironi non patienda feret:

Nec franget postes, nec saevis ignibus uret,

Nec dominae teneras adpetet ungue genas,

Nec scindet tunicasve suas tunicasve puellae,

Nec raptus flendi causa capillus erit.

Ista decent pueros aetate et amore calentes;

Hic fera composita vulnera mente feret.

Ignibus heu lentis uretur, ut umida faena,

Ut modo montanis silva recisa iugis.

Certior hic amor est: brevis et fecundior ille;

Quae fugiunt, celeri carpite poma manu.

Omnia tradantur: portas reseravimus hosti;

Et sit in infida proditione fides.

Quod datur ex facili, longum male nutrit amorem:

Miscenda est laetis rara repulsa iocis.

Ante fores iaceat, 'crudelis ianua!' dicat,

Multaque summisse, multa minanter agat.