Ars Amatoria

Sint modici rictus, parvaeque utrimque lacunae,

Et summos dentes ima labella tegant.

Nec sua perpetuo contendant ilia risu,

Sed leve nescio quid femineumque sonent.

Est, quae perverso distorqueat ora cachinno:

Risu concussa est altera, flere putes.

Illa sonat raucum quiddam atque inamabile ridet,

Ut rudit a scabra turpis asella mola.

Quo non ars penetrat? discunt lacrimare decenter,

Quoque volunt plorant tempore, quoque modo.

Quid, cum legitima fraudatur littera voce,

Blaesaque fit iusso lingua coacta sono?

In vitio decor est: quaerunt male reddere verba;

Discunt posse minus, quam potuere, loqui.

Omnibus his, quoniam prosunt, inpendite curam:

Discite femineo corpora ferre gradu.

Est et in incessu pars non temnenda decoris:

Allicit ignotos ille fugatque viros.

Haec movet arte latus, tunicisque fluentibus auras

Accipit, expensos fertque superba pedes:

Illa velut coniunx Umbri rubicunda mariti

Ambulat, ingentes varica fertque gradus.

Sed sit, ut in multis, modus hic quoque: rusticus alter

Motus, concesso mollior alter erit.

Pars umeri tamen ima tui, pars summa lacerti

Nuda sit, a laeva conspicienda manu.

Hoc vos praecipue, niveae, decet: hoc ubi vidi,

Oscula ferre umero, qua patet usque, libet.

Monstra maris Sirenes erant, quae voce canora

Quamlibet admissas detinuere rates.

His sua Sisyphides auditis paene resolvit

Corpora, nam sociis inlita cera fuit.

Res est blanda canor: discant cantare puellae:

Pro facie multis vox sua lena fuit.

Et modo marmoreis referant audita theatris,

Et modo Niliacis carmina lusa modis.

Nec plectrum dextra, citharam tenuisse sinistra

Nesciat arbitrio femina docta meo.

Saxa ferasque lyra movit Rhodopeïus Orpheus,

Tartareosque lacus tergeminumque canem.

Saxa tuo cantu, vindex iustissime matris,

Fecerunt muros officiosa novos.

Quamvis mutus erat, voci favisse putatur

Piscis, Arioniae fabula nota lyrae.

Disce etiam duplici genialia nablia palma

Verrere: conveniunt dulcibus illa iocis.

Sit tibi Callimachi, sit Coi nota poetae,

Sit quoque vinosi Teïa Musa senis;

Nota sit et Sappho (quid enim lascivius illa?),

Cuive pater vafri luditur arte Getae.

Et teneri possis carmen legisse Properti,

Sive aliquid Galli, sive, Tibulle, tuum:

Dictaque Varroni fulvis insignia villis

Vellera, germanae, Phrixe, querenda tuae:

Et profugum Aenean, altae primordia Romae,

Quo nullum Latio clarius extat opus.

Forsitan et nostrum nomen miscebitur istis,

Nec mea Lethaeis scripta dabuntur aquis:

Atque aliquis dicet 'nostri lege culta magistri

Carmina, quis partes instruit ille duas:

Deve tribus libris, titulus quos signat Amorum,

Elige, quod docili molliter ore legas:

Vel tibi composita cantetur Epistola voce:

Ignotum hoc aliis ille novavit opus.'

O ita, Phoebe, velis! ita vos, pia numina vatum,

Insignis cornu Bacche, novemque deae!

Quis dubitet, quin scire velim saltare puellam,

Ut moveat posito brachia iussa mero?

Artifices lateris, scenae spectacula, amantur:

Tantum mobilitas illa decoris habet.

Parva monere pudet, talorum dicere iactus

Ut sciat, et vires, tessera missa, tuas:

Et modo tres iactet numeros, modo cogitet, apte

Quam subeat partem callida, quamque vocet.

Cautaque non stulte latronum proelia ludat,

Unus cum gemino calculus hoste perit,

Bellatorque sua prensus sine compare bellat,

Aemulus et coeptum saepe recurrit iter.

Reticuloque pilae leves fundantur aperto,

Nec, nisi quam tolles, ulla movenda pila est.

Est genus, in totidem tenui ratione redactum

Scriptula, quot menses lubricus annus habet:

Parva tabella capit ternos utrimque lapillos,

In qua vicisse est continuasse suos.

Mille facesse iocos; turpe est nescire puellam

Ludere: ludendo saepe paratur amor.

Sed minimus labor est sapienter iactibus uti:

Maius opus mores composuisse suos.

Tum sumus incauti, studioque aperimur in ipso,

Nudaque per lusus pectora nostra patent;

Ira subit, deforme malum, lucrique cupido,

Iurgiaque et rixae sollicitusque dolor:

Crimina dicuntur, resonat clamoribus aether,

Invocat iratos et sibi quisque deos:

Nulla fides, tabulaeque novae per vota petuntur;

Et lacrimis vidi saepe madere genas.

Iuppiter a vobis tam turpia crimina pellat,

In quibus est ulli cura placere viro.

Hos ignava iocos tribuit natura puellis;

Materia ludunt uberiore viri.