Ars Amatoria

Nec levitas culpanda mea est: non semper eodem

Impositos vento panda carina vehit.

Nam modo Threïcio Borea, modo currimus Euro,

Saepe tument Zephyro lintea, saepe Noto.

Aspice, ut in curru modo det fluitantia rector

Lora, modo admissos arte retentet equos.

Sunt quibus ingrate timida indulgentia servit,

Et, si nulla subest aemula, languet amor.

Luxuriant animi rebus plerumque secundis,

Nec facile est aequa commoda mente pati.

Ut levis absumptis paulatim viribus ignis

Ipse latet, summo canet in igne cinis,

Sed tamen extinctas admoto sulpure flammas

Invenit, et lumen, quod fuit ante, redit:

Sic, ubi pigra situ securaque pectora torpent,

Acribus est stimulis eliciendus amor.

Fac timeat de te, tepidamque recalface mentem:

Palleat indicio criminis illa tui;

O quater et quotiens numero conprendere non est

Felicem, de quo laesa puella dolet:

Quae, simul invitas crimen pervenit ad aures,

Excidit, et miserae voxque colorque fugit.

Ille ego sim, cuius laniet furiosa capillos:

Ille ego sim, teneras cui petat ungue genas,

Quem videat lacrimans, quem torvis spectet ocellis,

Quo sine non possit vivere, posse velit.

Si spatium quaeras, breve sit, quo laesa queratur,

Ne lenta vires colligat ira mora;

Candida iamdudum cingantur colla lacertis,

Inque tuos flens est accipienda sinus.

Oscula da flenti, Veneris da gaudia flenti,

Pax erit: hoc uno solvitur ira modo.

Cum bene saevierit, cum certa videbitur hostis,

Tum pete concubitus foedera, mitis erit.

Illic depositis habitat Concordia telis:

Illo, crede mihi, Gratia nata loco est.

Quae modo pugnarunt, iungunt sua rostra columbae,

Quarum blanditias verbaque murmur habet.

Prima fuit rerum confusa sine ordine moles,

Unaque erat facies sidera, terra, fretum;

Mox caelum impositum terris, humus aequore cincta est

Inque suas partes cessit inane chaos;

Silva feras, volucres aer accepit habendas,

In liquida, pisces, delituistis aqua.

Tum genus humanum solis errabat in agris,

Idque merae vires et rude corpus erat;

Silva domus fuerat, cibus herba, cubilia frondes:

Iamque diu nulli cognitus alter erat.

Blanda truces animos fertur mollisse voluptas:

Constiterant uno femina virque loco;

Quid facerent, ipsi nullo didicere magistro:

Arte Venus nulla dulce peregit opus.

Ales habet, quod amet; cum quo sua gaudia iungat,

Invenit in media femina piscis aqua;

Cerva parem sequitur, serpens serpente tenetur,

Haeret adulterio cum cane nexa canis;

Laeta salitur ovis: tauro quoque laeta iuvenca est:

Sustinet inmundum sima capella marem;

In furias agitantur equae, spatioque remota

Per loca dividuos amne sequuntur equos.

Ergo age et iratae medicamina fortia praebe:

Illa feri requiem sola doloris habent:

Illa Machaonios superant medicamina sucos:

His, ubi peccaris, restituendus eris.

Haec ego cum canerem, subito manifestus Apollo

Movit inauratae pollice fila lyrae.

In manibus laurus, sacris inducta capillis

Laurus erat; vates ille videndus adit.

Is mihi 'Lascivi' dixit 'praeceptor Amoris,

Duc, age, discipulos ad mea templa tuos,

Est ubi diversum fama celebrata per orbem

Littera, cognosci quae sibi quemque iubet.

Qui sibi notus erit, solus sapienter amabit,

Atque opus ad vires exiget omne suas.

Cui faciem natura dedit, spectetur ab illa:

Cui color est, umero saepe patente cubet:

Qui sermone placet, taciturna silentia vitet:

Qui canit arte, canat; qui bibit arte, bibat.

Sed neque declament medio sermone diserti,

Nec sua non sanus scripta poeta legat!'

Sic monuit Phoebus: Phoebo parete monenti;

Certa dei sacro est huius in ore fides.

Ad propiora vocor. Quisquis sapienter amabit

Vincet, et e nostra, quod petet, arte feret.

Credita non semper sulci cum faenore reddunt,

Nec semper dubias adiuvat aura rates;

Quod iuvat, exiguum, plus est, quod laedat amantes;

Proponant animo multa ferenda suo.

Quot lepores in Atho, quot apes pascuntur in Hybla,

Caerula quot bacas Palladis arbor habet,

Litore quot conchae, tot sunt in amore dolores;

Quae patimur, multo spicula felle madent.

Dicta erit isse foras: intus fortasse videre est:

Isse foras, et te falsa videre puta.

Clausa tibi fuerit promissa ianua nocte:

Perfer et inmunda ponere corpus humo.

Forsitan et vultu mendax ancilla superbo

Dicet 'quid nostras obsidet iste fores?'

Postibus et durae supplex blandire puellae,

Et capiti demptas in fore pone rosas.