Aeneid

Ecqua tamen puero est amissae cura parentis?

Ecquid in antiquam virtutem animosque virilis

et pater Aeneas et avunculus excitat Hector?

Talia fundebat lacrimans longosque ciebat

incassum fletus, cum sese a moenibus heros

Priamides multis Helenus comitantibus adfert,

adgnoscitque suos, laetusque ad limina ducit,

et multum lacrimas verba inter singula fundit.

Procedo, et parvam Troiam simulataque magnis

Pergama, et arentem Xanthi cognomine rivum

adgnosco, Scaeaeque amplector limina portae.

Nec non et Teucri socia simul urbe fruuntur:

illos porticibus rex accipiebat in amplis;

aulaï medio libabant pocula Bacchi,

impositis auro dapibus, paterasque tenebant.

Iamque dies alterque dies processit, et aurae

vela vocant tumidoque inflatur carbasus austro.

His vatem adgredior dictis ac talia quaeso:

Troiugena, interpres divom, qui numina Phoebi,

qui tripodas, Clarii laurus, qui sidera sentis,

et volucrum linguas et praepetis omina pennae,

fare age—namque omnem cursum mihi prospera dixit

religio, et cuncti suaserunt numine divi

Italiam petere et terras temptare repostas:

sola novum dictuque nefas Harpyia Celaeno

prodigium canit, et tristis denuntiat iras,

obscenamque famem—quae prima pericula vito?

Quidve sequens tantos possim superare labores?

Hic Helenus, caesis primum de more iuvencis,

exorat pacem divom, vittasque resolvit

sacrati capitis, meque ad tua limina, Phoebe,

ipse manu multo suspensum numine ducit,

atque haec deinde canit divino ex ore sacerdos:

Nate dea,—nam te maioribus ire per altum

auspiciis manifesta fides: sic fata deum rex

sortitur, volvitque vices; is vertitur ordo—

pauca tibi e multis, quo tutior hospita lustres

aequora et Ausonio possis considere portu,

expediam dictis; prohibent nam cetera Parcae

scire Helenum farique vetat Saturnia Iuno.

Principio Italiam, quam tu iam rere propinquam

vicinosque, ignare, paras invadere portus,

longa procul longis via dividit invia terris.

Ante et Trinacria lentandus remus in unda,

et salis Ausonii lustrandum navibus aequor,

infernique lacus, Aeaeaeque insula Circae,

quam tuta possis urbem componere terra:

signa tibi dicam, tu condita mente teneto:

cum tibi sollicito secreti ad fluminis undam

litoreis ingens inventa sub ilicibus sus

triginta capitum fetus enixa iacebit.

alba, solo recubans, albi circum ubera nati,

is locus urbis erit, requies ea certa laborum.

Nec tu mensarum morsus horresce futuros:

fata viam invenient, aderitque vocatus Apollo.

Has autem terras, Italique hanc litoris oram,

proxuma quae nostri perfunditur aequoris aestu,

effuge; cuncta malis habitantur moenia Grais.

Hic et Narycii posuerunt moenia Locri,

et Sallentinos obsedit milite campos

Lyctius Idomeneus; hic illa ducis Meliboei

parva Philoctetae subnixa Petelia muro.

Quin, ubi transmissae steterint trans aequora classes,

et positis aris iam vota in litore solves,

purpureo velare comas adopertus amictu,

ne qua inter sanctos ignis in honore deorum

hostilis facies occurrat et omina turbet.

Hunc socii morem sacrorum, hunc ipse teneto:

hac casti maneant in religione nepotes.

Ast ubi digressum Siculae te admoverit orae

ventus, et angusti rarescent claustra Pelori,

laeva tibi tellus et longo laeva petantur

aequora circuitu: dextrum fuge litus et undas.

Haec loca vi quondam et vasta convolsa ruina—

tantum aevi longinqua valet mutare vetustas—

dissiluisse ferunt, cum protinus utraque tellus

una foret; venit medio vi pontus et undis

Hesperium Siculo latus abscidit, arvaque et urbes

litore diductas angusto interluit aestu.

Dextrum Scylla latus, laevum implacata Charybdis

obsidet, atque imo barathri ter gurgite vastos

sorbet in abruptum fluctus, rursusque sub auras

erigit alternos et sidera verberat unda.

At Scyllam caecis cohibet spelunca latebris,

ora exsertantem et navis in saxa trahentem.

Prima hominis facies et pulchro pectore virgo

pube tenus, postrema immani corpore pristis,

delphinum caudas utero commissa luporum.

Praestat Trinacrii metas lustrare Pachyni

cessantem, longos et circumflectere cursus,

quam semel informem vasto vidisse sub antro

Scyllam, et caeruleis canibus resonantia saxa.

Praeterea, si qua est Heleno prudentia, vati

si qua fides, animum si veris implet Apollo,

unum illud tibi, nate dea, proque omnibus unum

praedicam, et repetens iterumque iterumque monebo:

Iunonis magnae primum prece numen adora;

Iunoni cane vota libens, dominamque potentem

supplicibus supera donis: sic denique victor

Trinacria finis Italos mittere relicta.