De Rerum Natura

forte locum quemvis, expressit multa vaporis

semina seque simul cum eo commiscuit igni,

insinuatus ibi vortex versatur in arto

et calidis acuit fulmen fornacibus intus;

nam duplici ratione accenditur: ipse sua cum

mobilitate calescit et e contagibus ignis.

inde ubi percaluit venti vis et gravis ignis

impetus incessit, maturum tum quasi fulmen

perscindit subito nubem ferturque coruscis

omnia luminibus lustrans loca percitus ardor.

quem gravis insequitur sonitus, displosa repente

opprimere ut caeli videantur templa superne.

inde tremor terras graviter pertemptat et altum

murmura percurrunt caelum; nam tota fere tum

tempestas concussa tremit fremitusque moventur.

quo de concussu sequitur gravis imber et uber,

omnis uti videatur in imbrem vertier aether

atque ita praecipitans ad diluviem revocare;

tantus discidio nubis ventique procella

mittitur, ardenti sonitus cum provolat ictu.

Est etiam cum vis extrinsecus incita venti

incidit in validam maturo culmine nubem;

quam cum perscidit, extemplo cadit igneus ille

vertex, quem patrio vocitamus nomine fulmen.

hoc fit idem in partis alias, quo cumque tulit vis.

Fit quoque ut inter dum venti vis missa sine igni

igniscat tamen in spatio longoque meatu,

dum venit amittens in cursu corpora quaedam

grandia, quae nequeunt pariter penetrare per auras,

atque alia ex ipso conradens aeere portat

parvola, quae faciunt ignem commixta volando;

non alia longe ratione ac plumbea saepe

fervida fit glans in cursu, cum multa rigoris

corpora dimittens ignem concepit in auris.

Fit quoque ut ipsius plagae vis excitet ignem,

frigida cum venti pepulit vis missa sine igni,

ni mirum quia, cum vehementi perculit ictu,

confluere ex ipso possunt elementa vaporis

et simul ex illa quae tum res excipit ictum;

ut, lapidem ferro cum caedimus, evolat ignis,

nec, quod frigida vis ferrist, hoc setius illi

semina concurrunt calidi fulgoris ad ictum.

sic igitur quoque res accendi fulmine debet,

opportuna fuit si forte et idonea flammis.

nec temere omnino plane vis frigida venti

esse potest, ea quae tanta vi missa supernest,

quin, prius in cursu si non accenditur igni,

at tepefacta tamen veniat commixta calore.

Mobilitas autem fit fulminis et gravis ictus

et celeri ferme percurrunt fulmina lapsu,

nubibus ipsa quod omnino prius incita se vis

colligit et magnum conamen sumit eundi,

inde ubi non potuit nubes capere inpetis auctum,

exprimitur vis atque ideo volat impete miro,

ut validis quae de tormentis missa feruntur.

Adde quod e parvis et levibus est elementis,

nec facilest tali naturae obsistere quicquam;

inter enim fugit ac penetrat per rara viarum,

non igitur multis offensibus in remorando

haesitat, hanc ob rem celeri volat impete labens.

Deinde, quod omnino natura pondera deorsum

omnia nituntur, cum plagast addita vero,

mobilitas duplicatur et impetus ille gravescit,

ut vehementius et citius quae cumque morantur

obvia discutiat plagis itinerque sequatur.

Denique quod longo venit impete, sumere debet

mobilitatem etiam atque etiam, quae crescit eundo

et validas auget viris et roborat ictum;

nam facit ut quae sint illius semina cumque

e regione locum quasi in unum cuncta ferantur,

omnia coniciens in eum volventia cursum.

Forsitan ex ipso veniens trahat aeere quaedam

corpora, quae plagis incendunt mobilitatem.

incolumisque venit per res atque integra transit

multa, foraminibus liquidus quia transviat ignis.

multaque perfringit, cum corpora fulminis ipsa

corporibus rerum inciderunt, qua texta tenentur.

dissoluit porro facile aes aurumque repente

conferve facit, e parvis quia facta minute

corporibus vis est et levibus ex elementis,

quae facile insinuantur et insinuata repente

dissoluont nodos omnis et vincla relaxant.

Autumnoque magis stellis fulgentibus alta

concutitur caeli domus undique totaque tellus,

et cum tempora se veris florentia pandunt.

frigore enim desunt ignes ventique calore

deficiunt neque sunt tam denso corpore nubes.

interutrasque igitur cum caeli tempora constant,

tum variae causae concurrunt fulminis omnes.

nam fretus ipse anni permiscet frigus ad aestum.

quorum utrumque opus est fabricanda ad fulmina nubi,

ut discordia sit rerum magnoque tumultu

ignibus et ventis furibundus fluctuet aeer.

prima caloris enim pars est postrema rigoris;

tempus id est vernum; quare pugnare necessest

dissimilis res inter se turbareque mixtas.

et calor extremus primo cum frigore mixtus

volvitur, autumni quod fertur nomine tempus,

hic quoque confligunt hiemes aestatibus acres.

propterea freta sunt haec anni nominitanda,