De Rerum Natura

ventus ubi invasit nubem et versatus ibidem

fecit ut ante cavam docui spissescere nubem,

mobilitate sua fervescit; ut omnia motu

percalefacta vides ardescere, plumbea vero

glans etiam longo cursu volvenda liquescit.

ergo fervidus hic nubem cum perscidit atram,

dissipat ardoris quasi per vim expressa repente

semina, quae faciunt nictantia fulgura flammae;

inde sonus sequitur, qui tardius adlicit auris

quam quae perveniunt oculorum ad lumina nostra.

scilicet hoc densis fit nubibus et simul alte

extructis aliis alias super impete miro.

ne tibi sit frudi quod nos inferne videmus

quam sint lata magis quam sursum extructa quid extent.

contemplator enim, cum montibus adsimulata

nubila portabunt venti transversa per auras,

aut ubi per magnos montis cumulata videbis

insuper esse aliis alia atque urguere superna

in statione locata sepultis undique ventis;

tum poteris magnas moles cognoscere eorum

speluncasque vel ut saxis pendentibus structas

cernere, quas venti cum tempestate coorta

conplerunt, magno indignantur murmure clausi

nubibus in caveisque ferarum more minantur,

nunc hinc nunc illinc fremitus per nubila mittunt,

quaerentesque viam circum versantur et ignis

semina convolvunt e nubibus atque ita cogunt

multa rotantque cavis flammam fornacibus intus,

donec divolsa fulserunt nube corusci.

Hac etiam fit uti de causa mobilis ille

devolet in terram liquidi color aureus ignis,

semina quod nubes ipsas permulta necessust

ignis habere; etenim cum sunt umore sine ullo,

flammeus est plerumque colos et splendidus ollis.

quippe etenim solis de lumine multa necessest

concipere, ut merito rubeant ignesque profundant.

hasce igitur cum ventus agens contrusit in unum

compressitque locum cogens, expressa profundunt

semina, quae faciunt flammae fulgere colores.

Fulgit item, cum rarescunt quoque nubila caeli;

nam cum ventus eas leviter diducit euntis

dissoluitque, cadant ingratius illa necessest

semina quae faciunt fulgorem. tum sine taetro

terrore atque sonis fulgit nulloque tumultu.

Quod superest, quali natura praedita constent

fulmina, declarant ictus et inusta vaporis

signa notaeque gravis halantis sulpuris auras;

ignis enim sunt haec non venti signa neque imbris.

praeterea saepe accendunt quoque tecta domorum

et celeri flamma dominantur in aedibus ipsis.

hunc tibi subtilem cum primis ignibus ignem

constituit natura minutis mobilibusque

corporibus, cui nil omnino obsistere possit.

transit enim validum fulmen per saepta domorum

clamor ut ac voces, transit per saxa, per aera

et liquidum puncto facit aes in tempore et aurum.

curat item vasis integris vina repente

diffugiant, quia ni mirum facile omnia circum

conlaxat rareque facit lateramina vasis

adveniens calor eius et insinuatus in ipsum

mobiliter soluens differt primordia vini.

quod solis vapor aetatem non posse videtur

efficere usque adeo pollens fervore corusco.

tanto mobilior vis et dominantior haec est.

Nunc ea quo pacto gignantur et impete tanto

fiant ut possint ictu discludere turris,

disturbare domos, avellere tigna trabesque

et monimenta virum commoliri atque ciere,

exanimare homines, pecudes prosternere passim,

cetera de genere hoc qua vi facere omnia possint,

expediam neque te in promissis plura morabor.

Fulmina gignier e crassis alteque putandumst

nubibus extructis; nam caelo nulla sereno

nec leviter densis mittuntur nubibus umquam.

nam dubio procul hoc fieri manifesta docet res;

quod tunc per totum concrescunt aeera nubes,

undique uti tenebras omnis Acherunta reamur

liquisse et magnas caeli complesse cavernas,

aeusque adeo tetra nimborum nocte coorta

inpendent atrae formidinis ora superne,ae

cum commoliri tempestas fulmina coeptat.

praeterea persaepe niger quoque per mare nimbus,

ut picis e caelo demissum flumen, in undas

sic cadit effertus tenebris procul et trahit atram

fulminibus gravidam tempestatem atque procellis,

ignibus ac ventis cum primis ipse repletus,

in terra quoque ut horrescant ac tecta requirant.

sic igitur supera nostrum caput esse putandumst

tempestatem altam; neque enim caligine tanta

obruerent terras, nisi inaedificata superne

multa forent multis exempto nubila sole;

nec tanto possent venientes opprimere imbri,

flumina abundare ut facerent camposque natare,

si non extructis foret alte nubibus aether.

hic igitur ventis atque ignibus omnia plena

sunt; ideo passim fremitus et fulgura fiunt.

quippe etenim supra docui permulta vaporis

semina habere cavas nubes et multa necessest

concipere ex solis radiis ardoreque eorum.

hoc ubi ventus eas idem qui cogit in unum