De Rerum Natura

ordine formarum certo certisque figuris

inque dies privos aborisci quaeque creata

atque alia illius reparari in parte locoque,

difficilest ratione docere et vincere verbis,

ordine cum videas tam certo multa creari.

it Ver et Venus et Veneris praenuntius ante

pennatus graditur, Zephyri vestigia propter

Flora quibus mater praespargens ante viai

cuncta coloribus egregiis et odoribus opplet.

inde loci sequitur Calor aridus et comes una

pulverulenta Ceres et etesia flabra aquilonum.

inde Autumnus adit, graditur simul Euhius Euan.

inde aliae tempestates ventique secuntur,

altitonans Volturnus et Auster fulmine pollens.

tandem Bruma nives adfert pigrumque rigorem

reddit. Hiemps sequitur crepitans hanc dentibus algu.

quo minus est mirum, si certo tempore luna

gignitur et certo deletur tempore rusus,

cum fieri possint tam certo tempore multa.

Solis item quoque defectus lunaeque latebras

pluribus e causis fieri tibi posse putandumst.

nam cur luna queat terram secludere solis

lumine et a terris altum caput obstruere ei,

obiciens caecum radiis ardentibus orbem,

tempore eodem aliut facere id non posse putetur

corpus, quod cassum labatur lumine semper?

solque suos etiam dimittere languidus ignis

tempore cur certo nequeat recreareque lumen,

cum loca praeteriit flammis infesta per auras,

quae faciunt ignis interstingui atque perire?

et cur terra queat lunam spoliare vicissim

lumine et oppressum solem super ipsa tenere,

menstrua dum rigidas coni perlabitur umbras,

tempore eodem aliud nequeat succurrere lunae

corpus vel supra solis perlabier orbem,

quod radios inter rumpat lumenque profusum?

et tamen ipsa suo si fulget luna nitore,

cur nequeat certa mundi languescere parte,

dum loca luminibus propriis inimica per exit?

menstrua dum rigidas coni perlabitur umbras.

Quod superest, quoniam magni per caerula mundi

qua fieri quicquid posset ratione resolvi,

solis uti varios cursus lunaeque meatus

noscere possemus quae vis et causa cieret,

quove modo possent offecto lumine obire

et neque opinantis tenebris obducere terras,

cum quasi conivent et aperto lumine rursum

omnia convisunt clara loca candida luce,

nunc redeo ad mundi novitatem et mollia terrae

arva, novo fetu quid primum in luminis oras

tollere et incertis crerint committere ventis.

Principio genus herbarum viridemque nitorem

terra dedit circum collis camposque per omnis,

florida fulserunt viridanti prata colore,

arboribusque datumst variis exinde per auras

crescendi magnum inmissis certamen habenis.

ut pluma atque pili primum saetaeque creantur

quadripedum membris et corpore pennipotentum,

sic nova tum tellus herbas virgultaque primum

sustulit, inde loci mortalia saecla creavit

multa modis multis varia ratione coorta.

nam neque de caelo cecidisse animalia possunt,

nec terrestria de salsis exisse lacunis.

linquitur ut merito maternum nomen adepta

terra sit, e terra quoniam sunt cuncta creata.

multaque nunc etiam existunt animalia terris

imbribus et calido solis concreta vapore;

quo minus est mirum, si tum sunt plura coorta

et maiora, nova tellure atque aethere adulta.

principio genus alituum variaeque volucres

ova relinquebant exclusae tempore verno,

folliculos ut nunc teretis aestate cicadae

lincunt sponte sua victum vitamque petentes.

tum tibi terra dedit primum mortalia saecla.

multus enim calor atque umor superabat in arvis.

hoc ubi quaeque loci regio opportuna dabatur,

crescebant uteri terram radicibus apti;

quos ubi tempore maturo pate fecerat aetas

infantum, fugiens umorem aurasque petessens,

convertebat ibi natura foramina terrae

et sucum venis cogebat fundere apertis

consimilem lactis, sicut nunc femina quaeque

cum peperit, dulci repletur lacte, quod omnis

impetus in mammas convertitur ille alimenti.

terra cibum pueris, vestem vapor, herba cubile

praebebat multa et molli lanugine abundans.

at novitas mundi nec frigora dura ciebat

nec nimios aestus nec magnis viribus auras.

omnia enim pariter crescunt et robora sumunt.

Quare etiam atque etiam maternum nomen adepta

terra tenet merito, quoniam genus ipsa creavit

humanum atque animal prope certo tempore fudit

omne quod in magnis bacchatur montibus passim,

aeriasque simul volucres variantibus formis.

sed quia finem aliquam pariendi debet habere,

destitit, ut mulier spatio defessa vetusto.

mutat enim mundi naturam totius aetas

ex alioque alius status excipere omnia debet

nec manet ulla sui similis res: omnia migrant,

omnia commutat natura et vertere cogit.