De Rerum Natura

corpora mirande sub terras abdita caelo.

Denique ubi in medio nobis ecus acer obhaesit

flumine et in rapidas amnis despeximus undas,

stantis equi corpus transversum ferre videtur

vis et in adversum flumen contrudere raptim,

et quo cumque oculos traiecimus omnia ferri

et fluere adsimili nobis ratione videntur.

Porticus aequali quamvis est denique ductu

stansque in perpetuum paribus suffulta columnis,

longa tamen parte ab summa cum tota videtur,

paulatim trahit angusti fastigia coni,

tecta solo iungens atque omnia dextera laevis

donec in obscurum coni conduxit acumen.

In pelago nautis ex undis ortus in undis

sol fit uti videatur obire et condere lumen;

quippe ubi nil aliud nisi aquam caelumque tuentur;

ne leviter credas labefactari undique sensus.

at maris ignaris in portu clauda videntur

navigia aplustris fractis obnitier undis.

nam quae cumque supra rorem salis edita pars est

remorum, recta est, et recta superne guberna;

quae demersa liquore obeunt, refracta videntur

omnia converti sursumque supina reverti

et reflexa prope in summo fluitare liquore.

Raraque per caelum cum venti nubila portant

tempore nocturno, tum splendida signa videntur

labier adversum nimbos atque ire superne

longe aliam in partem ac vera ratione feruntur

At si forte oculo manus uni subdita supter

pressit eum, quodam sensu fit uti videantur

omnia quae tuimur fieri tum bina tuendo,

bina lucernarum florentia lumina flammis

binaque per totas aedis geminare supellex

et duplicis hominum facies et corpora bina.

Denique cum suavi devinxit membra sopore

somnus et in summa corpus iacet omne quiete,

tum vigilare tamen nobis et membra movere

nostra videmur, et in noctis caligine caeca

cernere censemus solem lumenque diurnum,

conclusoque loco caelum mare flumina montis

mutare et campos pedibus transire videmur,

et sonitus audire, severa silentia noctis

undique cum constent, et reddere dicta tacentes.

Cetera de genere hoc mirande multa videmus,

quae violare fidem quasi sensibus omnia quaerunt,

ne quiquam, quoniam pars horum maxima fallit

propter opinatus animi, quos addimus ipsi,

pro visis ut sint quae non sunt sensibus visa;

nam nihil aegrius est quam res secernere apertas

ab dubiis, animus quas ab se protinus addit.

Denique nil sciri siquis putat, id quoque nescit

an sciri possit, quoniam nil scire fatetur.

hunc igitur contra minuam contendere causam,

qui capite ipse suo in statuit vestigia sese.

et tamen hoc quoque uti concedam scire, at id ipsum

quaeram, cum in rebus veri nil viderit ante,

unde sciat quid sit scire et nescire vicissim,

notitiam veri quae res falsique crearit

et dubium certo quae res differre probarit.

invenies primis ab sensibus esse creatam

notitiem veri neque sensus posse refelli.

nam maiore fide debet reperirier illud,

sponte sua veris quod possit vincere falsa.

quid maiore fide porro quam sensus haberi

debet? an ab sensu falso ratio orta valebit

dicere eos contra, quae tota ab sensibus orta est?

qui nisi sunt veri, ratio quoque falsa fit omnis.

An poterunt oculos aures reprehendere, an aures

tactus? an hunc porro tactum sapor arguet oris,

an confutabunt nares oculive revincent?

non, ut opinor, ita est. nam seorsum cuique potestas

divisast, sua vis cuiquest, ideoque necesse est

et quod molle sit et gelidum fervensve videre

et seorsum varios rerum sentire colores

et quae cumque coloribus sint coniuncta necessest.

seorsus item sapor oris habet vim, seorsus odores

nascuntur, seorsum sonitus. ideoque necesse est

non possint alios alii convincere sensus.

nec porro poterunt ipsi reprehendere sese,

aequa fides quoniam debebit semper haberi.

proinde quod in quoquest his visum tempore, verumst.

Et si non poterit ratio dissolvere causam,

cur ea quae fuerint iuxtim quadrata, procul sint

visa rutunda, tamen praestat rationis egentem

reddere mendose causas utriusque figurae,

quam manibus manifesta suis emittere quoquam

et violare fidem primam et convellere tota

fundamenta quibus nixatur vita salusque.

non modo enim ratio ruat omnis, vita quoque ipsa

concidat extemplo, nisi credere sensibus ausis

praecipitisque locos vitare et cetera quae sint

in genere hoc fugienda, sequi contraria quae sint.

illa tibi est igitur verborum copia cassa

omnis, quae contra sensus instructa paratast.

Denique ut in fabrica, si pravast regula prima,

normaque si fallax rectis regionibus exit,

et libella aliqua si ex parti claudicat hilum,

omnia mendose fieri atque obstipa necessu est

prava cubantia prona supina atque absona tecta,

iam ruere ut quaedam videantur velle, ruantque