De Rerum Natura

ponere nobiscum credas gestumque imitari

propterea quia, de speculi qua parte recedas,

continuo nequeunt illinc simulacra reverti;

omnia quandoquidem cogit natura referri

ac resilire ab rebus ad aequos reddita flexus.

Splendida porro oculi fugitant vitantque tueri.

sol etiam caecat, contra si tendere pergas,

propterea quia vis magnast ipsius et alte

aera per purum simulacra feruntur

et feriunt oculos turbantia composituras.

Praeterea splendor qui cumque est acer adurit

saepe oculos ideo quod semina possidet ignis

multa, dolorem oculis quae gignunt insinuando.

lurida praeterea fiunt quae cumque tuentur

arquati, quia luroris de corpore eorum

semina multa fluunt simulacris obvia rerum,

multaque sunt oculis in eorum denique mixta,

quae contage sua palloribus omnia pingunt.

E tenebris autem quae sunt in luce tuemur

propterea quia, cum propior caliginis aer

ater init oculos prior et possedit apertos,

insequitur candens confestim lucidus aer,

qui quasi purgat eos ac nigras discutit umbras

aeris illius; nam multis partibus hic est

mobilior multisque minutior et mage pollens.

qui simul atque vias oculorum luce replevit

atque pate fecit, quas ante obsederat aer

ATER, continuo rerum simulacra secuntur,

quae sita sunt in luce, lacessuntque ut videamus.

quod contra facere in tenebris e luce nequimus

propterea quia posterior caliginis aer

crassior insequitur, qui cuncta foramina complet

obsiditque vias oculorum, ne simulacra

possint ullarum rerum coniecta moveri.

Quadratasque procul turris cum cernimus urbis,

propterea fit uti videantur saepe rutundae,

angulus optusus quia longe cernitur omnis

sive etiam potius non cernitur ac perit eius

plaga nec ad nostras acies perlabitur ictus,

aera per multum quia dum simulacra feruntur,

cogit hebescere eum crebris offensibus aer.

hoc ubi suffugit sensum simul angulus omnis.

fit quasi ut ad turnum saxorum structa tuantur;

non tamen ut coram quae sunt vereque rutunda,

sed quasi adumbratim paulum simulata videntur.

Umbra videtur item nobis in sole moveri

et vestigia nostra sequi gestumque imitari,

aera si credis privatum lumine posse

indugredi, motus hominum gestumque sequentem;

nam nihil esse potest aliud nisi lumine cassus

aer id quod nos umbram perhibere suemus.

ni mirum, quia terra locis ex ordine certis

lumine privatur solis qua cumque meantes

officimus, repletur item quod liquimus eius,

propterea fit uti videatur, quae fuit umbra

corporis, e regione eadem nos usque secuta.

semper enim nova se radiorum lumina fundunt

primaque dispereunt, quasi in ignem lana trahatur.

propterea facile et spoliatur lumine terra

et repletur item nigrasque sibi abluit umbras.

Nec tamen hic oculos falli concedimus hilum.

nam quo cumque loco sit lux atque umbra tueri

illorum est; eadem vero sint lumina necne,

umbraque quae fuit hic eadem nunc transeat illuc,

an potius fiat paulo quod diximus ante,

hoc animi demum ratio discernere debet,

nec possunt oculi naturam noscere rerum.

proinde animi vitium hoc oculis adfingere noli.

Qua vehimur navi, fertur, cum stare videtur;

quae manet in statione, ea praeter creditur ire.

et fugere ad puppim colles campique videntur,

quos agimus praeter navem velisque volamus.

Sidera cessare aetheriis adfixa cavernis

cuncta videntur, et adsiduo sunt omnia motu,

quandoquidem longos obitus exorta revisunt,

cum permensa suo sunt caelum corpore claro.

solque pari ratione manere et luna videtur

in statione, ea quae ferri res indicat ipsa.

Exstantisque procul medio de gurgite montis

classibus inter quos liber patet exitus ingens,

insula coniunctis tamen ex his una videtur.

atria versari et circum cursare columnae

usque adeo fit uti pueris videantur, ubi ipsi

desierunt verti, vix ut iam credere possint

non supra sese ruere omnia tecta minari.

Iamque rubrum tremulis iubar ignibus erigere alte

cum coeptat natura supraque extollere montes,

quos tibi tum supra sol montis esse videtur

comminus ipse suo contingens fervidus igni,

vix absunt nobis missus bis mille sagittae,

vix etiam cursus quingentos saepe veruti;

inter eos solemque iacent immania ponti

aequora substrata aetheriis ingentibus oris,

interiectaque sunt terrarum milia multa,

quae variae retinent gentes et saecla ferarum.

At coniectus aquae digitum non altior unum,

qui lapides inter sistit per strata viarum,

despectum praebet sub terras inpete tanto,

a terris quantum caeli patet altus hiatus,

nubila despicere et caelum ut videare videre,