De Rerum Natura

pocula saepe homines et inumbrant ora coronis,

ex animo ut dicant: 'brevis hic est fructus homullis;

iam fuerit neque post umquam revocare licebit.'

tam quam in morte mali cum primis hoc sit eorum,

quod sitis exurat miseros atque arida torrat,

aut aliae cuius desiderium insideat rei.

nec sibi enim quisquam tum se vitamque requiret,

cum pariter mens et corpus sopita quiescunt;

nam licet aeternum per nos sic esse soporem,

nec desiderium nostri nos adficit ullum,

et tamen haud quaquam nostros tunc illa per artus

longe ab sensiferis primordia motibus errant,

cum correptus homo ex somno se colligit ipse.

multo igitur mortem minus ad nos esse putandumst,

si minus esse potest quam quod nihil esse videmus;

maior enim turbae disiectus materiai

consequitur leto nec quisquam expergitus extat,

frigida quem semel est vitai pausa secuta.

Denique si vocem rerum natura repente.

mittat et hoc alicui nostrum sic increpet ipsa:

'quid tibi tanto operest, mortalis, quod nimis aegris

luctibus indulges? quid mortem congemis ac fles?

nam si grata fuit tibi vita ante acta priorque

et non omnia pertusum congesta quasi in vas

commoda perfluxere atque ingrata interiere;

cur non ut plenus vitae conviva recedis

aequo animoque capis securam, stulte, quietem?

sin ea quae fructus cumque es periere profusa

vitaque in offensost, cur amplius addere quaeris,

rursum quod pereat male et ingratum occidat omne,

non potius vitae finem facis atque laboris?

nam tibi praeterea quod machiner inveniamque,

quod placeat, nihil est; eadem sunt omnia semper.

si tibi non annis corpus iam marcet et artus

confecti languent, eadem tamen omnia restant,

omnia si perges vivendo vincere saecla,

atque etiam potius, si numquam sis moriturus',

quid respondemus, nisi iustam intendere litem

naturam et veram verbis exponere causam?

grandior hic vero si iam seniorque queratur

atque obitum lamentetur miser amplius aequo,

non merito inclamet magis et voce increpet acri:

'aufer abhinc lacrimas, baratre, et compesce querellas.

omnia perfunctus vitai praemia marces;

sed quia semper aves quod abest, praesentia temnis,

inperfecta tibi elapsast ingrataque vita,

et nec opinanti mors ad caput adstitit ante

quam satur ac plenus possis discedere rerum.

nunc aliena tua tamen aetate omnia mitte

aequo animoque, age dum, magnis concede necessis?'

iure, ut opinor, agat, iure increpet inciletque;

cedit enim rerum novitate extrusa vetustas

semper, et ex aliis aliud reparare necessest.

Nec quisquam in barathrum nec Tartara deditur atra;

materies opus est, ut crescant postera saecla;

quae tamen omnia te vita perfuncta sequentur;

nec minus ergo ante haec quam tu cecidere cadentque.

sic alid ex alio numquam desistet oriri

vitaque mancipio nulli datur, omnibus usu.

respice item quam nil ad nos ante acta vetustas

temporis aeterni fuerit, quam nascimur ante.

hoc igitur speculum nobis natura futuri

temporis exponit post mortem denique nostram.

numquid ibi horribile apparet, num triste videtur

quicquam, non omni somno securius exstat?

Atque ea ni mirum quae cumque Acherunte profundo

prodita sunt esse, in vita sunt omnia nobis.

nec miser inpendens magnum timet aere saxum

Tantalus, ut famast, cassa formidine torpens;

sed magis in vita divom metus urget inanis

mortalis casumque timent quem cuique ferat fors.

nec Tityon volucres ineunt Acherunte iacentem

nec quod sub magno scrutentur pectore quicquam

perpetuam aetatem possunt reperire profecto.

quam libet immani proiectu corporis exstet,

qui non sola novem dispessis iugera membris

optineat, sed qui terrai totius orbem,

non tamen aeternum poterit perferre dolorem

nec praebere cibum proprio de corpore semper.

sed Tityos nobis hic est, in amore iacentem

quem volucres lacerant atque exest anxius angor

aut alia quavis scindunt cuppedine curae.

Sisyphus in vita quoque nobis ante oculos est,

qui petere a populo fasces saevasque secures

imbibit et semper victus tristisque recedit.

nam petere imperium, quod inanest nec datur umquam,

atque in eo semper durum sufferre laborem,

hoc est adverso nixantem trudere monte

saxum, quod tamen e summo iam vertice rusum

volvitur et plani raptim petit aequora campi.

deinde animi ingratam naturam pascere semper

atque explere bonis rebus satiareque numquam,

quod faciunt nobis annorum tempora, circum

cum redeunt fetusque ferunt variosque lepores,

nec tamen explemur vitai fructibus umquam,

hoc, ut opinor, id est, aevo florente puellas

quod memorant laticem pertusum congerere in vas,

quod tamen expleri nulla ratione potestur.

Cerberus et Furiae iam vero et lucis egestas,

Tartarus horriferos eructans faucibus aestus!