De Rerum Natura

non tam se moriens dissolvi conquereretur,

sed magis ire foras vestemque relinquere, ut anguis.

Denique cur animi numquam mens consiliumque

gignitur in capite aut pedibus manibusve, sed unis

sedibus et certis regionibus omnibus haeret,

si non certa loca ad nascendum reddita cuique

sunt, et ubi quicquid possit durare creatum

atque ita multimodis partitis artubus esse,

membrorum ut numquam existat praeposterus ordo?

usque adeo sequitur res rem, neque flamma creari

fluminibus solitast neque in igni gignier algor.

Praeterea si inmortalis natura animaist

et sentire potest secreta a corpore nostro,

quinque, ut opinor, eam faciundum est sensibus auctam.

nec ratione alia nosmet proponere nobis

possumus infernas animas Acherunte vagare.

pictores itaque et scriptorum saecla priora

sic animas intro duxerunt sensibus auctas.

at neque sorsum oculi neque nares nec manus ipsa

esse potest animae neque sorsum lingua neque aures;

haud igitur per se possunt sentire neque esse.

Et quoniam toto sentimus corpore inesse

vitalem sensum et totum esse animale videmus,

si subito medium celeri praeciderit ictu

vis aliqua, ut sorsum partem secernat utramque,

dispertita procul dubio quoque vis animai

et discissa simul cum corpore dissicietur.

at quod scinditur et partis discedit in ullas,

scilicet aeternam sibi naturam abnuit esse.

falciferos memorant currus abscidere membra

saepe ita de subito permixta caede calentis,

ut tremere in terra videatur ab artubus id quod

decidit abscisum, cum mens tamen atque hominis vis

mobilitate mali non quit sentire dolorem;

et simul in pugnae studio quod dedita mens est,

corpore relicuo pugnam caedesque petessit,

nec tenet amissam laevam cum tegmine saepe

inter equos abstraxe rotas falcesque rapaces,

nec cecidisse alius dextram, cum scandit et instat.

inde alius conatur adempto surgere crure,

cum digitos agitat propter moribundus humi pes.

et caput abscisum calido viventeque trunco

servat humi voltum vitalem oculosque patentis,

donec reliquias animai reddidit omnes.

quin etiam tibi si, lingua vibrante, minanti

serpentis cauda, procero corpore, utrumque

sit libitum in multas partis discidere ferro,

omnia iam sorsum cernes ancisa recenti

volnere tortari et terram conspargere tabo,

ipsam seque retro partem petere ore priorem,

volneris ardenti ut morsu premat icta dolore.

omnibus esse igitur totas dicemus in illis

particulis animas? at ea ratione sequetur

unam animantem animas habuisse in corpore multas.

ergo divisast ea quae fuit una simul cum

corpore; quapropter mortale utrumque putandumst,

in multas quoniam partis disciditur aeque.

Praeterea si inmortalis natura animai

constat et in corpus nascentibus insinuatur,

cur super ante actam aetatem meminisse nequimus

nec vestigia gestarum rerum ulla tenemus?

nam si tanto operest animi mutata potestas,

omnis ut actarum exciderit retinentia rerum,

non, ut opinor, id ab leto iam longius errat;

qua propter fateare necessest quae fuit ante

interiisse, et quae nunc est nunc esse creatam.

Praeterea si iam perfecto corpore nobis

inferri solitast animi vivata potestas

tum cum gignimur et vitae cum limen inimus,

haud ita conveniebat uti cum corpore et una

cum membris videatur in ipso sanguine cresse,

sed vel ut in cavea per se sibi vivere solam

convenit, ut sensu corpus tamen affluat omne.

quare etiam atque etiam neque originis esse putandumst

expertis animas nec leti lege solutas;

nam neque tanto opere adnecti potuisse putandumst

corporibus nostris extrinsecus insinuatas,

quod fieri totum contra manifesta docet res

aenamque ita conexa est per venas viscera nervos

ossaque, uti dentes quoque sensu participentur;

morbus ut indicat et gelidai stringor aquai

et lapis oppressus subitis e frugibus asperae

nec, tam contextae cum sint, exire videntur

incolumes posse et salvas exsolvere sese

omnibus e nervis atque ossibus articulisque,

quod si forte putas extrinsecus insinuatam

permanare animam nobis per membra solere,

tanto quique magis cum corpore fusa peribit;

quod permanat enim, dissolvitur, interit ergo;

dispertitur enim per caulas corporis omnis.

ut cibus, in membra atque artus cum diditur omnis,

disperit atque aliam naturam sufficit ex se,

sic anima atque animus quamvis est integra recens in

corpus eunt, tamen in manando dissoluuntur,

dum quasi per caulas omnis diduntur in artus

particulae quibus haec animi natura creatur,

quae nunc in nostro dominatur corpore nata

ex illa quae tunc periit partita per artus.

quapropter neque natali privata videtur

esse die natura animae nec funeris expers.