De Rerum Natura

addere enim partis aut ordine traiecere aecumst

aut aliquid prosum de summa detrahere hilum,

commutare animum qui cumque adoritur et infit

aut aliam quamvis naturam flectere quaerit.

at neque transferri sibi partis nec tribui vult

inmortale quod est quicquam neque defluere hilum;

nam quod cumque suis mutatum finibus exit,

continuo hoc mors est illius quod fuit ante.

ergo animus sive aegrescit, mortalia signa

mittit, uti docui, seu flectitur a medicina.

usque adeo falsae rationi vera videtur

res occurrere et effugium praecludere eunti

ancipitique refutatu convincere falsum.

Denique saepe hominem paulatim cernimus ire

et membratim vitalem deperdere sensum;

in pedibus primum digitos livescere et unguis,

inde pedes et crura mori, post inde per artus

ire alios tractim gelidi vestigia leti.

scinditur atque animae haec quoniam natura nec uno

tempore sincera existit, mortalis habendast.

quod si forte putas ipsam se posse per artus

introsum trahere et partis conducere in unum

atque ideo cunctis sensum diducere membris,

at locus ille tamen, quo copia tanta animai

cogitur, in sensu debet maiore videri;

qui quoniam nusquamst, ni mirum, ut diximus ante,

dilaniata foras dispargitur, interit ergo.

quin etiam si iam libeat concedere falsum

et dare posse animam glomerari in corpore eorum,

lumina qui lincunt moribundi particulatim,

mortalem tamen esse animam fateare necesse

nec refert utrum pereat dispersa per auras

an contracta suis e partibus obbrutescat,

quando hominem totum magis ac magis undique sensus

deficit et vitae minus et minus undique restat.

Et quoniam mens est hominis pars una locoque

fixa manet certo, vel ut aures atque oculi sunt

atque alii sensus qui vitam cumque gubernant,

et vel uti manus atque oculus naresve seorsum

secreta ab nobis nequeunt sentire neque esse,

sed tamen in parvo lincuntur tempore tali,

sic animus per se non quit sine corpore et ipso

esse homine, illius quasi quod vas esse videtur,

sive aliud quid vis potius coniunctius ei

fingere, quandoquidem conexu corpus adhaeret.

Denique corporis atque animi vivata potestas

inter se coniuncta valent vitaque fruuntur;

nec sine corpore enim vitalis edere motus

sola potest animi per se natura nec autem

cassum anima corpus durare et sensibus uti.

scilicet avolsus radicibus ut nequit ullam

dispicere ipse oculus rem seorsum corpore toto,

sic anima atque animus per se nil posse videtur.

ni mirum quia per venas et viscera mixtim,

per nervos atque ossa tenentur corpore ab omni

nec magnis intervallis primordia possunt

libera dissultare, ideo conclusa moventur

sensiferos motus, quos extra corpus in auras

aeris haut possunt post mortem eiecta moveri

propterea quia non simili ratione tenentur;

corpus enim atque animans erit aer, si cohibere

sese anima atque in eos poterit concludere motus,

quos ante in nervis et in ipso corpore agebat.

quare etiam atque etiam resoluto corporis omni

tegmine et eiectis extra vitalibus auris

dissolui sensus animi fateare necessest

atque animam, quoniam coniunctast causa duobus.

Denique cum corpus nequeat perferre animai

discidium, quin in taetro tabescat odore,

quid dubitas quin ex imo penitusque coorta

emanarit uti fumus diffusa animae vis,

atque ideo tanta mutatum putre ruina

conciderit corpus, penitus quia mota loco sunt

fundamenta foras manant animaeque per artus

perque viarum omnis flexus, in corpore qui sunt,

atque foramina? multimodis ut noscere possis

dispertitam animae naturam exisse per artus

et prius esse sibi distractam corpore in ipso,

quam prolapsa foras enaret in aeris auras.

Quin etiam finis dum vitae vertitur intra,

saepe aliqua tamen e causa labefacta videtur

ire anima ac toto solui de corpore tota

et quasi supremo languescere tempore voltus

molliaque exsangui cadere omnia corpore membra.

quod genus est, animo male factum cum perhibetur

aut animam liquisse; ubi iam trepidatur et omnes

extremum cupiunt vitae reprehendere vinclum;

conquassatur enim tum mens animaeque potestas

omnis. et haec ipso cum corpore conlabefiunt,

ut gravior paulo possit dissolvere causa.

Quid dubitas tandem quin extra prodita corpus

inbecilla foras in aperto, tegmine dempto,

non modo non omnem possit durare per aevom,

sed minimum quodvis nequeat consistere tempus?

nec sibi enim quisquam moriens sentire videtur

ire foras animam incolumem de corpore toto,

nec prius ad iugulum et supera succedere fauces,

verum deficere in certa regione locatam;

ut sensus alios in parti quemque sua scit

dissolui. quod si inmortalis nostra foret mens,