De Rerum Natura

tertius accipiat quaedam clementius aequo.

inque aliis rebus multis differre necessest

naturas hominum varias moresque sequacis;

quorum ego nunc nequeo caecas exponere causas

nec reperire figurarum tot nomina quot sunt

principiis, unde haec oritur variantia rerum.

illud in his rebus video firmare potesse,

usque adeo naturarum vestigia linqui

parvola, quae nequeat ratio depellere nobis,

ut nihil inpediat dignam dis degere vitam.

Haec igitur natura tenetur corpore ab omni

ipsaque corporis est custos et causa salutis;

nam communibus inter se radicibus haerent

nec sine pernicie divelli posse videntur.

quod genus e thuris glaebis evellere odorem

haud facile est, quin intereat natura quoque eius,

sic animi atque animae naturam corpore toto

extrahere haut facile est, quin omnia dissoluantur.

inplexis ita principiis ab origine prima

inter se fiunt consorti praedita vita,

nec sibi quaeque sine alterius vi posse videtur

corporis atque animi seorsum sentire potestas,

sed communibus inter eas conflatur utrimque

motibus accensus nobis per viscera sensus.

Praeterea corpus per se nec gignitur umquam

nec crescit neque post mortem durare videtur.

non enim, ut umor aquae dimittit saepe vaporem,

qui datus est, neque ea causa convellitur ipse,

sed manet incolumis, non, inquam, sic animai

discidium possunt artus perferre relicti,

sed penitus pereunt convulsi conque putrescunt.

ex ineunte aevo sic corporis atque animai

mutua vitalis discunt contagia motus,

maternis etiam membris alvoque reposta,

discidium ut nequeat fieri sine peste maloque;

ut videas, quoniam coniunctast causa salutis,

coniunctam quoque naturam consistere eorum.

Quod super est, siquis corpus sentire refutat

atque animam credit permixtam corpore toto

suscipere hunc motum quem sensum nominitamus,

vel manifestas res contra verasque repugnat.

quid sit enim corpus sentire quis adferet umquam,

si non ipsa palam quod res dedit ac docuit nos?

'at dimissa anima corpus caret undique sensu.'

perdit enim quod non proprium fuit eius in aevo

multaque praeterea perdit quom expellitur aevo.

Dicere porro oculos nullam rem cernere posse,

sed per eos animum ut foribus spectare reclusis,

difficilest, contra cum sensus ducat eorum;

sensus enim trahit atque acies detrudit ad ipsas,

fulgida praesertim cum cernere saepe nequimus,

lumina luminibus quia nobis praepediuntur.

quod foribus non fit; neque enim, qua cernimus ipsi,

ostia suscipiunt ullum reclusa laborem.

praeterea si pro foribus sunt lumina nostra,

iam magis exemptis oculis debere videtur

cernere res animus sublatis postibus ipsis.

Illud in his rebus nequaquam sumere possis,

Democriti quod sancta viri sententia ponit,

corporis atque animi primordia singula primis

adposita alternis, variare ac nectere membra.

nam cum multo sunt animae elementa minora

quam quibus e corpus nobis et viscera constant,

tum numero quoque concedunt et rara per artus

dissita sunt, dum taxat ut hoc promittere possis,

quantula prima queant nobis iniecta ciere

corpora sensiferos motus in corpore, tanta

intervalla tenere exordia prima animai.

nam neque pulveris inter dum sentimus adhaesum

corpore nec membris incussam sidere cretam,

nec nebulam noctu neque arani tenvia fila

obvia sentimus, quando obretimur euntes,

nec supera caput eiusdem cecidisse vietam

vestem nec plumas avium papposque volantis,

qui nimia levitate cadunt plerumque gravatim,

nec repentis itum cuiusvis cumque animantis

sentimus nec priva pedum vestigia quaeque,

corpore quae in nostro culices et cetera ponunt.

usque adeo prius est in nobis multa ciendum

quam primordia sentiscant concussa animai,

semina corporibus nostris inmixta per artus,

et quam in his intervallis tuditantia possint

concursare coire et dissultare vicissim.

Et magis est animus vitai claustra coercens

et dominantior ad vitam quam vis animai.

nam sine mente animoque nequit residere per artus

temporis exiguam partem pars ulla animai,

sed comes insequitur facile et discedit in auras

et gelidos artus in leti frigore linquit.

at manet in vita cui mens animusque remansit,

quamvis est circum caesis lacer undique membris;

truncus adempta anima circum membrisque remota

vivit et aetherias vitalis suscipit auras;

si non omnimodis, at magna parte animai

privatus, tamen in vita cunctatur et haeret;

ut, lacerato oculo circum si pupula mansit

incolumis, stat cernundi vivata potestas,

dum modo ne totum corrumpas luminis orbem

et circum caedas aciem solamque relinquas;

id quoque enim sine pernicie non fiet eorum.