De Rerum Natura

Quin etiam passim nostris in versibus ipsis

multa elementa vides multis communia verbis,

cum tamen inter se versus ac verba necesse est

confiteare alia ex aliis constare elementis;

non quo multa parum communis littera currat

aut nulla inter se duo sint ex omnibus isdem,

sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.

sic aliis in rebus item communia multa

multarum rerum cum sint, primordia rerum

dissimili tamen inter se consistere summa

possunt; ut merito ex aliis constare feratur

humanum genus et fruges arbustaque laeta.

Nec tamen omnimodis conecti posse putandum est

omnia; nam volgo fieri portenta videres,

semiferas hominum species existere et altos

inter dum ramos egigni corpore vivo

multaque conecti terrestria membra marinis,

tum flammam taetro spirantis ore Chimaeras

pascere naturam per terras omniparentis.

quorum nil fieri manifestum est, omnia quando

seminibus certis certa genetrice creata

conservare genus crescentia posse videmus.

scilicet id certa fieri ratione necessust.

nam sua cuique cibis ex omnibus intus in artus

corpora discedunt conexaque convenientis

efficiunt motus; at contra aliena videmus

reicere in terras naturam, multaque caecis

corporibus fugiunt e corpore percita plagis,

quae neque conecti quoquam potuere neque intus

vitalis motus consentire atque imitari.

sed ne forte putes animalia sola teneri

legibus his, quaedam ratio res terminat omnis

nam vel uti tota natura dissimiles sunt

inter se genitae res quaeque, ita quamque necessest

dissimili constare figura principiorum;

non quo multa parum simili sint praedita forma,

sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.

semina cum porro distent, differre necessust

intervalla vias conexus pondera plagas

concursus motus; quae non animalia solum

corpora seiungunt, sed terras ac mare totum

secernunt caelumque a terris omne retentant.

Nunc age dicta meo dulci quaesita labore

percipe, ne forte haec albis ex alba rearis

principiis esse, ante oculos quae candida cernis,

aut ea quae nigrant nigro de semine nata;

nive alium quemvis quae sunt inbuta colorem,

propterea gerere hunc credas, quod materiai

corpora consimili sint eius tincta colore;

nullus enim color est omnino materiai

corporibus, neque par rebus neque denique dispar.

in quae corpora si nullus tibi forte videtur

posse animi iniectus fieri, procul avius erras.

nam cum caecigeni, solis qui lumina numquam

dispexere, tamen cognoscant corpora tactu

ex ineunte aevo nullo coniuncta colore,

scire licet nostrae quoque menti corpora posse

vorti in notitiam nullo circum lita fuco.

denique nos ipsi caecis quaecumque tenebris

tangimus, haud ullo sentimus tincta colore.

Quod quoniam vinco fieri, nunc esse docebo.

omnis enim color omnino mutatur in omnis;

quod facere haud ullo debent primordia pacto;

immutabile enim quiddam superare necessest,

ne res ad nihilum redigantur funditus omnes;

nam quod cumque suis mutatum finibus exit,

continuo hoc mors est illius quod fuit ante.

proinde colore cave contingas semina rerum,

ne tibi res redeant ad nihilum funditus omnes.

Praeterea si nulla coloris principiis est

reddita natura et variis sunt praedita formis,

e quibus omnigenus gignunt variantque colores,

propterea magni quod refert, semina quaeque

cum quibus et quali positura contineantur

et quos inter se dent motus accipiantque,

perfacile extemplo rationem reddere possis,

cur ea quae nigro fuerint paulo ante colore,

marmoreo fieri possint candore repente,

ut mare, cum magni commorunt aequora venti,

vertitur in canos candenti marmore fluctus;

dicere enim possis, nigrum quod saepe videmus,

materies ubi permixta est illius et ordo

principiis mutatus et addita demptaque quaedam,

continuo id fieri ut candens videatur et album.

quod si caeruleis constarent aequora ponti

seminibus, nullo possent albescere pacto;

nam quo cumque modo perturbes caerula quae sint,

numquam in marmoreum possunt migrare colorem.

sin alio atque alio sunt semina tincta colore,

quae maris efficiunt unum purumque nitorem,

ut saepe ex aliis formis variisque figuris

efficitur quiddam quadratum unaque figura,

conveniebat, ut in quadrato cernimus esse

dissimiles formas, ita cernere in aequore ponti

aut alio in quovis uno puroque nitore

dissimiles longe inter se variosque colores.

praeterea nihil officiunt obstantque figurae

dissimiles, quo quadratum minus omne sit extra;

at varii rerum inpediunt prohibentque colores,

quo minus esse uno possit res tota nitore.