De Rerum Natura

in sese genera ac varias docet esse figuras.

Principio tellus habet in se corpora prima,

unde mare inmensum volventes frigora fontes

adsidue renovent, habet ignes unde oriantur;

nam multis succensa locis ardent sola terrae,

ex imis vero furit ignibus impetus Aetnae.

tum porro nitidas fruges arbustaque laeta

gentibus humanis habet unde extollere possit,

unde etiam fluvios frondes et pabula laeta

montivago generi possit praebere ferarum.

quare magna deum mater materque ferarum

et nostri genetrix haec dicta est corporis una.

Hanc veteres Graium docti cecinere poetae

sedibus in curru biiugos agitare leones,

aeris in spatio magnam pendere docentes

tellurem neque posse in terra sistere terram.

adiunxere feras, quia quamvis effera proles

officiis debet molliri victa parentum.

muralique caput summum cinxere corona,

eximiis munita locis quia sustinet urbes.

quo nunc insigni per magnas praedita terras

horrifice fertur divinae matris imago.

hanc variae gentes antiquo more sacrorum

Idaeam vocitant matrem Phrygiasque catervas

dant comites, quia primum ex illis finibus edunt

per terrarum orbes fruges coepisse creari.

Gallos attribuunt, quia, numen qui violarint

Matris et ingrati genitoribus inventi sint,

significare volunt indignos esse putandos,

vivam progeniem qui in oras luminis edant.

tympana tenta tonant palmis et cymbala circum

concava, raucisonoque minantur cornua cantu,

et Phrygio stimulat numero cava tibia mentis,

telaque praeportant, violenti signa furoris,

ingratos animos atque impia pectora volgi

conterrere metu quae possint numine divae.

ergo cum primum magnas invecta per urbis

munificat tacita mortalis muta salute,

aere atque argento sternunt iter omne viarum

largifica stipe ditantes ninguntque rosarum

floribus umbrantes matrem comitumque catervam.

hic armata manus, Curetas nomine Grai

quos memorant, Phrygias inter si forte catervas

ludunt in numerumque exultant sanguine laeti

terrificas capitum quatientes numine cristas,

Dictaeos referunt Curetas, qui Iovis illum

vagitum in Creta quondam occultasse feruntur,

cum pueri circum puerum pernice chorea

armat et in numerum pernice chorea

armati in numerum pulsarent aeribus aera,

ne Saturnus eum malis mandaret adeptus

aeternumque daret matri sub pectore volnus.

propterea magnam armati matrem comitantur,

aut quia significant divam praedicere ut armis

ac virtute velint patriam defendere terram

praesidioque parent decorique parentibus esse.

quae bene et eximie quamvis disposta ferantur,

longe sunt tamen a vera ratione repulsa.

omnis enim per se divom natura necessest

inmortali aevo summa cum pace fruatur

semota ab nostris rebus seiunctaque longe;

nam privata dolore omni, privata periclis,

ipsa suis pollens opibus, nihil indiga nostri,

nec bene promeritis capitur neque tangitur ira.

terra quidem vero caret omni tempore sensu,

et quia multarum potitur primordia rerum,

multa modis multis effert in lumina solis.

hic siquis mare Neptunum Cereremque vocare

constituet fruges et Bacchi nomine abuti

mavolt quam laticis proprium proferre vocamen,

concedamus ut hic terrarum dictitet orbem

esse deum matrem, dum vera re tamen ipse

religione animum turpi contingere parcat.

Saepe itaque ex uno tondentes gramina campo

lanigerae pecudes et equorum duellica proles

buceriaeque greges eodem sub tegmine caeli

ex unoque sitim sedantes flumine aquai

dissimili vivont specie retinentque parentum

naturam et mores generatim quaeque imitantur.

tanta est in quovis genere herbae materiai

dissimilis ratio, tanta est in flumine quoque.

Hinc porro quamvis animantem ex omnibus unam

ossa cruor venae calor umor viscera nervi

constituunt, quae sunt porro distantia longe,

dissimili perfecta figura principiorum.

Tum porro quae cumque igni flammata cremantur.

si nil praeterea, tamen haec in corpore tradunt,

unde ignem iacere et lumen submittere possint

scintillasque agere ac late differre favillam.

cetera consimili mentis ratione peragrans

invenies igitur multarum semina rerum

corpore celare et varias cohibere figuras.

Denique multa vides, quibus et color et sapor una

reddita sunt cum odore in primis pleraque poma.

haec igitur variis debent constare figuris;

nidor enim penetrat qua fucus non it in artus,

fucus item sorsum, sorsum sapor insinuatur

sensibus; ut noscas primis differre figuris.

dissimiles igitur formae glomeramen in unum

conveniunt et res permixto semine constant.