De Rerum Natura

omnimodis expertus eris, quam quisque det ordo

formai speciem totius corporis eius,

quod super est, si forte voles variare figuras,

addendum partis alias erit. inde sequetur,

adsimili ratione alias ut postulet ordo,

si tu forte voles etiam variare figuras.

ergo formarum novitatem corporis augmen

subsequitur. quare non est ut credere possis

esse infinitis distantia semina formis,

ne quaedam cogas inmani maximitate

esse, supra quod iam docui non posse probari.

iam tibi barbaricae vestes Meliboeaque fulgens

purpura Thessalico concharum tacta colore,

aurea pavonum ridenti imbuta lepore

saecla novo rerum superata colore iacerent

et contemptus odor smyrnae mellisque sapores,

et cycnea mele Phoebeaque daedala chordis

carmina consimili ratione oppressa silerent;

namque aliis aliud praestantius exoreretur.

cedere item retro possent in deteriores

omnia sic partis, ut diximus in melioris;

namque aliis aliud retro quoque taetrius esset

naribus auribus atque oculis orisque sapori.

quae quoniam non sunt, sed rebus reddita certa

finis utrimque tenet summam, fateare necessest

materiem quoque finitis differe figuris.

denique ab ignibus ad gelidas hiemum usque pruinas

finitumst retroque pari ratione remensumst.

omnis enim calor ac frigus mediique tepores

interutrasque iacent explentes ordine summam.

ergo finita distant ratione creata,

ancipiti quoniam mucroni utrimque notantur,

hinc flammis illinc rigidis infesta pruinis.

Quod quoniam docui, pergam conectere rem quae

ex hoc apta fidem ducat, primordia rerum,

inter se simili quae sunt perfecta figura,

infinita cluere. etenim distantia cum sit

formarum finita, necesse est quae similes sint

esse infinitas aut summam materiai

finitam constare, id quod non esse probavi.

* * *

versibus ostendam corpuscula materiai

ex infinito summam rerum usque tenere

undique protelo plagarum continuato.

nam quod rara vides magis esse animalia quaedam

fecundamque magis naturam cernis in illis,

at regione locoque alio terrisque remotis

multa licet genere esse in eo numerumque repleri;

sicut quadripedum cum primis esse videmus

in genere anguimanus elephantos, India quorum

milibus e multis vallo munitur eburno,

ut penitus nequeat penetrari: tanta ferarum

vis est, quarum nos perpauca exempla videmus.

sed tamen id quoque uti concedam, quam lubet esto

unica res quaedem nativo corpore sola,

cui similis toto terrarum non sit, in orbi;

infinita tamen nisi erit vis materiai,

unde ea progigni possit concepta, creari

non poterit neque, quod super est, procrescere alique.

quippe etenim sumant alii finita per omne

corpora iactari unius genitalia rei,

unde ubi qua vi et quo pacto congressa coibunt

materiae tanto in pelago turbaque aliena?

non, ut opinor, habent rationem conciliandi:

sed quasi naufragiis magnis multisque coortis

disiactare solet magnum mare transtra cavernas

antemnas prorem malos tonsasque natantis,

per terrarum omnis oras fluitantia aplustra

ut videantur et indicium mortalibus edant,

infidi maris insidias virisque dolumque

ut vitare velint, neve ullo tempore credant,

subdola cum ridet placidi pellacia ponti,

sic tibi si finita semel primordia quaedam

constitues, aevom debebunt sparsa per omnem

disiectare aestus diversi materiai,

numquam in concilium ut possint compulsa coire

nec remorari in concilio nec crescere adaucta;

quorum utrumque palam fieri manifesta docet res,

et res progigni et genitas procrescere posse.

esse igitur genere in quovis primordia rerum

infinita palam est, unde omnia suppeditantur.

Nec superare queunt motus itaque exitiales

perpetuo neque in aeternum sepelire salutem,

nec porro rerum genitales auctificique

motus perpetuo possunt servare creata.

sic aequo geritur certamine principiorum

ex infinito contractum tempore bellum.

nunc hic nunc illic superant vitalia rerum

et superantur item. miscetur funere vagor,

quem pueri tollunt visentis luminis oras;

nec nox ulla diem neque noctem aurora secutast,

quae non audierit mixtos vagitibus aegris

ploratus, mortis comites et funeris atri.

Illud in his obsignatum quoque rebus habere

convenit et memori mandatum mente tenere,

nil esse, in promptu quorum natura videtur,

quod genere ex uno consistat principiorum,

nec quicquam quod non permixto semine constet.

et quod cumque magis vis multas possidet in se

atque potestates, ita plurima principiorum