← All works

Digest21

Latin Library (medieval and later) · Justinian · The Latin Library · 1,139 sections

1. 401

   Pomponius ait, si unus ex heredibus vel familia eius vel procurator culpa vel dolo fecerit rem deteriorem, aequum esse in solidum eum teneri arbitrio iudicis: hoc autem expeditius esse, si omnes heredes unum procuratorem ad agendum dederunt. tunc et si quo deterior servus culpa unius heredum factus est et hoc solutum est, ceteri familiae herciscundae iudicium adversus eum habent, quia propter ipsum damnum sentiunt impediunturque redhibere.

2. 402

   Dig. 21.1.31.10

3. 403

   Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

4. 404

   Si venditori plures heredes exstiterint, singulis pro portione hereditaria poterit servus redhiberi. et si servus plurium venierit, idem erit dicendum: nam si unus a pluribus vel plures ab uno vel plura mancipia ab uno emantur, verius est dicere, si quasi plures rei fuerunt venditores, singulis in solidum redhibendum: si tamen partes emptae sint a singulis, recte dicetur alteri quidem posse redhiberi, cum altero autem agi quanto minoris. item si plures singuli partes ab uno emant, tunc pro parte quisque eorum experietur: sed si in solidum emant, unusquisque in solidum redhibebit.

5. 405

   Dig. 21.1.31.11

6. 406

   Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

7. 407

   Si mancipium quod redhiberi oportet mortuum erit, hoc quaeretur, numquid culpa emptoris vel familiae eius vel procuratoris homo demortuus sit: nam si culpa eius decessit, pro vivo habendus est, et praestentur ea omnia, quae praestarentur, si viveret.

8. 408

   Dig. 21.1.31.12

9. 409

   Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

10. 410

    Culpam omnem accipiemus, non utique latam: propter quod dicendum est, quamcumque occasionem morti emptor praestitit, debere eum: etiam si non adhibuit medicum, ut sanari possit, vel malum adhibuit, sed culpa sua.

11. 411

    Dig. 21.1.31.13

12. 412

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

13. 413

    Sed hoc dicemus, si ante iudicium acceptum decessit: ceterum si post iudicium acceptum decessisse proponatur, tunc in arbitrium iudicis veniet, qualiter mortuus sit: ut enim et pedio videtur, ea, quaecumque post litis contestationem contingunt, arbitrium iudicis desiderant.

14. 414

    Dig. 21.1.31.14

15. 415

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

16. 416

    Quod in procuratore diximus, idem et in tutore et curatore dicendum erit ceterisque, qui ex officio pro aliis interveniunt: et ita pedius ait, et adicit, quibus administratio rerum, culpam abesse praestare non inique dominum cogi.

17. 417

    Dig. 21.1.31.15

18. 418

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

19. 419

    Idem pedius ait familiae appellatione et filios familias demonstrari: facta enim domesticorum redhibitoria agentem praestare voluit.

20. 420

    Dig. 21.1.31.16

21. 421

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

22. 422

    Si quis egerit quanto minoris propter servi fugam, deinde agat propter morbum, quanti fieri condemnatio debeat? et quidem saepius agi posse quanto minoris dubium non est, sed ait iulianus id agendum esse, ne lucrum emptor faciat et bis eiusdem rei aestimationem consequatur.

23. 423

    Dig. 21.1.31.17

24. 424

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

25. 425

    In factum actio competit ad pretium reciperandum, si mancipium redhibitum fuerit: in qua non hoc quaeritur, an mancipium in causa redhibitionis fuerit, sed hoc tantum, an sit redhibitum, nec immerito: iniquum est enim, posteaquam venditor agnovit recipiendo mancipium esse id in causa redhibitionis, tunc quaeri, utrum debuerit redhiberi an non debuerit: nec de tempore quaeretur, an intra tempora redhibitus esse videatur.

26. 426

    Dig. 21.1.31.18

27. 427

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

28. 428

    Illud plane haec actio exigit, ut sit redhibitus: ceterum nisi fuerit redhibitus, deficit ista actio, etiamsi nudo consensu placuerit, ut redhibeatur. conventio ergo de redhibendo non facit locum huic actioni, sed ipsa redhibitio.

29. 429

    Dig. 21.1.31.19

30. 430

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

31. 431

    Restitui autem debet per hanc actionem etiam quod ei servo in venditione accessit.

32. 432

    Dig. 21.1.31.20

33. 433

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

34. 434

    Quia adsidua est duplae stipulatio, idcirco placuit etiam ex empto agi posse, si duplam venditor mancipii non caveat: ea enim, quae sunt moris et consuetudinis, in bonae fidei iudiciis debent venire.

35. 435

    Dig. 21.1.31.21

36. 436

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

37. 437

    Qui mancipia vendunt, nationem cuiusque in venditione pronuntiare debent: plerumque enim natio servi aut provocat aut deterret emptorem: idcirco interest nostra scire nationem: praesumptum etenim est quosdam servos bonos esse, quia natione sunt non infamata, quosdam malos videri, quia ea natione sunt, quae magis infamis est. quod si de natione ita pronuntiatum non erit, iudicium emptori omnibusque ad quos ea res pertinebit dabitur, per quod emptor redhibet mancipium.

38. 438

    Dig. 21.1.31.22

39. 439

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

40. 440

    Si quid ita venierit, ut, nisi placuerit, intra praefinitum tempus redhibeatur, ea conventio rata habetur: si autem de tempore nihil convenerit, in factum actio intra sexaginta dies utiles accommodatur emptori ad redhibendum, ultra non. si vero convenerit, ut in perpetuum redhibitio fiat, puto hanc conventionem valere.

41. 441

    Dig. 21.1.31.23

42. 442

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

43. 443

    Item si tempus sexaginta dierum praefinitum redhibitioni praeteriit, causa cognita iudicium dabitur: in causae autem cognitione hoc versabitur, si aut mora fuit per venditorem, aut non fuit praesens cui redderetur, aut aliqua iusta causa intercessit, cur intra diem redhibitum mancipium non est, quod ei magis displicuerat.

44. 444

    Dig. 21.1.31.24

45. 445

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

46. 446

    In his autem actionibus eadem erunt observanda, quae de partu fructibus accessionibus quaeque de mortuo redhibendo dicta sunt.

47. 447

    Dig. 21.1.31.25

48. 448

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

49. 449

    Quod emptioni accedit, partem esse venditionis prudentibus visum est.

50. 450

    Dig. 21.1.32

51. 451

    Gaius 2 ad ed. aedil. curul.

52. 452

    Itaque sicut superius venditor de morbo vitiove et ceteris quae ibi comprehensa sunt praedicere iubetur, et praeterea in his causis non esse mancipium ut promittat praecipitur: ita et cum accedat alii rei homo, eadem et praedicere et promittere compellitur. quod non solum hoc casu intellegendum est, quo nominatim adicitur accessurum fundo hominem stichum, sed etiam si generaliter omnia mancipia quae in fundo sint accedant venditioni.

53. 453

    Dig. 21.1.33pr.

54. 454

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

55. 455

    Proinde pomponius ait iustam causam esse, ut quod in venditione accessurum esse dictum est tam integrum praestetur, quam illud praestari debuit quod principaliter veniit: nam iure civili, ut integra sint quae accessura dictum fuerit, ex empto actio est, veluti si dolia accessura fundo dicta fuerint. sed hoc ita, si certum corpus accessurum fuerit dictum: nam si servus cum peculio venierit, ea mancipia quae in peculio fuerint sana esse praestare venditor non debet, quia non dixit certum corpus accessurum, sed peculium tale praestare oportere, et quemadmodum certam quantitatem peculii praestare non debet, ita nec hoc. eandem rationem facere pomponius ait, ut etiam, si hereditas aut peculium servi venierit, locus edicto aedilium non sit circa ea corpora, quae sunt in hereditate aut in peculio. idem probat et si fundus cum instrumento venierit et in instrumento mancipia sint. puto hanc sententiam veram, nisi si aliud specialiter actum esse proponatur.

56. 456

    Dig. 21.1.33.1

57. 457

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

58. 458

    Si vendita res redhibeatur, servus quoque qui rei accessit, licet nullum in eo vitium sit, redhibetur.

59. 459

    Dig. 21.1.34pr.

60. 460

    Africanus 6 quaest.

61. 461

    Cum eiusdem generis plures res simul veneant, veluti comoedi vel chorus, referre ait, in universos an in singulos pretium constituatur, ut scilicet interdum una, interdum plures venditiones contractae intellegantur: quod vel eo quaeri pertinere, ut, si quis eorum forte morbosus vel vitiosus sit, vel omnes simul redhibeantur.

62. 462

    Dig. 21.1.34.1

63. 463

    Africanus 6 quaest.

64. 464

    Interdum etsi in singula capita pretium constitutum sit, tamen una emptio est, ut propter unius vitium omnes redhiberi possint vel debeant, scilicet cum manifestum erit non nisi omnes quem empturum vel venditurum fuisse, ut plerumque circa comoedos vel quadrigas vel mulas pares accidere solet, ut neutri non nisi omnes habere expediat.

65. 465

    Dig. 21.1.35

66. 466

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

67. 467

    Plerumque propter morbosa mancipia etiam non morbosa redhibentur, si separari non possint sine magno incommodo vel ad pietatis rationem offensam. quid enim, si filio retento parentes redhibere maluerint vel contra? quod et in fratribus et in personas contubernio sibi coniunctas observari oportet.

68. 468

    Dig. 21.1.36

69. 469

    Pomponius 23 ad sab.

70. 470

    Si plura mancipia uno pretio venierint et de uno eorum aedilicia actione utamur, ita demum pro bonitate eius aestimatio fiet, si confuse universis mancipiis constitutum pretium fuerit: quod si singulorum mancipiorum constituto pretio universa tanti venierunt, quantum ex consummatione singulorum fiebat, tunc cuiusque mancipii pretium, seu pluris seu minoris id esset, sequi debemus.

71. 471

    Dig. 21.1.37

72. 472

    Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

73. 473

    Praecipiunt aediles, ne veterator pro novicio veneat. et hoc edictum fallaciis venditorum occurrit: ubique enim curant aediles, ne emptores a venditoribus circumveniantur. ut ecce plerique solent mancipia, quae novicia non sunt, quasi novicia distrahere ad hoc, ut pluris vendant: praesumptum est enim ea mancipia, quae rudia sunt, simpliciora esse et ad ministeria aptiora et dociliora et ad omne ministerium habilia: trita vero mancipia et veterana difficile est reformare et ad suos mores formare. quia igitur venaliciarii sciunt facile decurri ad noviciorum emptionem, idcirco interpolant veteratores et pro noviciis vendunt. quod ne fiat, hoc edicto aediles denuntiant: et ideo si quid ignorante emptore ita venierit, redhibebitur.

74. 474

    Dig. 21.1.38pr.

75. 475

    Ulpianus 2 ad ed. aedil. curul.

76. 476

    Aediles aiunt: " qui iumenta vendunt, palam recte dicunto, quid in quoque eorum morbi vitiique sit, utique optime ornata vendendi causa fuerint, ita emptoribus tradentur. si quid ita factum non erit, de ornamentis restituendis iumentisve ornamentorum nomine redhibendis in diebus sexaginta, morbi autem vitiive causa inemptis faciendis in sex mensibus, vel quo minoris cum venirent fuerint, in anno iudicium dabimus. si iumenta paria simul venierint et alterum in ea causa fuerit, ut redhiberi debeat, iudicium dabimus, quo utrumque redhibeatur".

77. 477

    Dig. 21.1.38.1

78. 478

    Ulpianus 2 ad ed. aedil. curul.

79. 479

    Loquuntur aediles in hoc edicto de iumentis redhibendis.

80. 480

    Dig. 21.1.38.2

81. 481

    Ulpianus 2 ad ed. aedil. curul.

82. 482

    Causa autem huius edicti eadem est, quae mancipiorum redhibendorum.

83. 483

    Dig. 21.1.38.3

84. 484

    Ulpianus 2 ad ed. aedil. curul.

85. 485

    Et fere eadem sunt in his, quae in mancipiis, quod ad morbum vitiumve attinet: quidquid igitur hic diximus, huc erit transferendum. et si mortuum fuerit iumentum, pari modo redhiberi poterit, quemadmodum mancipium potest.

86. 486

    Dig. 21.1.38.4

87. 487

    Ulpianus 2 ad ed. aedil. curul.

88. 488

    Iumentorum autem appellatione an omne pecus contineatur, videamus. et difficile est, ut contineatur: nam aliud significant iumenta, aliud significatur pecoris appellatione.

89. 489

    Dig. 21.1.38.5

90. 490

    Ulpianus 2 ad ed. aedil. curul.

91. 491

    Idcirco elogium huic edicto subiectum est, cuius verba haec sunt: " quae de iumentorum sanitate diximus, de cetero quoque pecore omni venditores faciunto".

92. 492

    Dig. 21.1.38.6

93. 493

    Ulpianus 2 ad ed. aedil. curul.

94. 494

    Unde dubitari desiit, an hoc edicto boves quoque contineantur: etenim iumentorum appellatione non contineri eos verius est, sed pecoris appellatione continebuntur.

95. 495

    Dig. 21.1.38.7

96. 496

    Ulpianus 2 ad ed. aedil. curul.

97. 497

    Sed enim sunt quaedam, quae in hominibus quidem morbum faciunt, in iumentis non adeo: ut puta si mulus castratus est, neque morbi neque vitii quid habere videtur, quia neque de fortitudine quid eius detrahitur neque de utilitate, cum ad generandum numquam sit habilis. caelius quoque scribit non omnia animalia castrata ob id ipsum vitiosa esse, nisi propter ipsam castrationem facta sunt inbecilliora: et ideo mulum non esse vitiosum. idem refert ofilium existimasse equum castratum sanum esse, sicuti spado quoque sanus est, sed si emptor ignoravit, venditor scit, ex empto esse actionem: et verum est quod ofilius.

98. 498

    Dig. 21.1.38.8

99. 499

    Ulpianus 2 ad ed. aedil. curul.

100. 500

     Quaesitum est, si mula talis sit, ut transiungi non possit, an sana sit. et ait pomponius sanam esse: plerasque denique carrucharias ^ carrucarias^ tales esse, ut non possint transiungi.

← Previous · Next → — showing 401–500 of 1,139

The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.