← All works

Antibarb

Latin Library (medieval and later) · Erasmus · The Latin Library · 1,451 sections

1. 801

   [98,799] Quid prodest non fuisse philosophatum in astris, si interim philosopheris in patinis ?

2. 802

   [98,800] An pulchrius esse ducis scrutari sapores ganearum, quam arcanas rerum causas?

3. 803

   [98,801] Et ne singula persequar, num qui erit indoctissimus, continuo religiosissimus habebitur?

4. 804

   [98,802] Eruditio nos in coelum non leuat, an eo leuabit inscitia? an rusticitas?

5. 805

   [98,803] Non praestat bonam mentem literarum peritia, num igitur imperitia praestabit?

6. 806

   [98,804] Non praestant bonam mentem literae.

7. 807

   [98,805] Vt donemus istud, at nec malam praestant.

8. 808

   [98,806] Nonne recepta est calceolaria, sutrina, textrina, fabrica, sartoria, fullonia?

9. 809

   [98,807] Nonne etiam in honore est culinaria?

10. 810

    [98,808] Quid horum bonam mentem praestat mortalibus?

11. 811

    [98,809] Laudamus doctum pictorem, laudamus fabrum scientem, textorem callidum laudamus, laudamus etiam, si sit uir improbus.

12. 812

    [98,810] Nec artem ideo malam dicimus, si forte sit malus, qui in ea uersatur.

13. 813

    [98,811] Et literaturam damnamus, quae ut bonam mentem non praestet, ad eam tamen non mediocriter conducit.

14. 814

    [98,812] Quod si quem literis abutentem uiderimus, non ut eruditionem relinquat, admonendus est, sed ne in usus peruersos torqueat.

15. 815

    [98,813] Quanto rectius admonet ille philosophus absque Christo sapiens : Sic uiue, tanquam cras moriturus, sic stude, quasi semper uicturus.

16. 816

    [98,814] Occupabit mors, sed malo occupet studentem quam cessantem.

17. 817

    [98,815] Hoc tamen aduersariis concessero, ut pusillo aut uehementer tardo ingenio natos liceat a difficilibus disciplinis dehortari, ne si asinus ad lyram ducatur, et discens et docens simul operam luserit, eos autem, quorum ingenia magni aliquid polliceri uidentur, a pulcherrimis conatibus retrahere, quid aliud est, quam (quod Paulus fieri uetat) "spiritum extinguere"?

18. 818

    [98,816] Quod idem si in summis illis (quos iam saepe nominaui), doctoribus factum esset, singulari profecto et praesidio et solatio iam orbata esset ecclesia; quanquam interim patronus barbarorum doctius ac modestius pro illis respondes, quam ipsi soleant loqui.

19. 819

    [98,817] Nam hoc ferme genus hominum ne nouerunt quidem cuiusmodi sint disciplinae, in quas debacchantur.

20. 820

    [98,818] Poeticen existimant artem esse meretriciam, rhetoricen nihil aliud esse putant quam assentatoriam, geographiam, astrologiam curiosas et improbatas artes esse credunt qualis necyomantia.

21. 821

    [98,819] MEDICVS: Tum Medicus: Probabiliter tu quidem, Batte, id est plane rhetorice; uerum ut interim tibi pro istis imperitiae admiratoribus respondeam, qui in summam inuidiam nos inducunt huiusmodi seditiosis concionibus imperitam multitudinem concitantes, Quid igitur, inquiunt, tandem futurum est?

22. 822

    [99,820] Num soli literati coelo potientur?

23. 823

    [99,821] Ita ne uos soli, qui uentosa doctrina turgetis, Gigantum exemplo coelum occupabitis, detrusis superis, exclusis inferis?

24. 824

    [99,822] Quid fiet imperitae multitudini? quid simplicibus fratribus, qui apostolorum uestigiis ingressi non didicerunt Aristotelicos laqueos, non spinas Chrysippeas, non salem Atticum, non Plautinam eloquentiam.

25. 825

    [99,823] Nonne haec est illa simplicitas, quam deus unice sibi delegisse uidetur, qui asino uectus Hierosolymam ingredi uoluit, cuius et illa exhortatio est: "Discite a me, quia mitis sum et humilis corde".

26. 826

    [99,824] Non dixit discite compositam orationem, metiri coelum, nectere syllogismum, sed humilitatem discite.

27. 827

    [99,825] Multa nobis praeterea de agno et columba, quorum appellatione rudis animi tractabilem simplicitatem significatam uolunt, uerum ego iamdudum memorem moneo, qui haec cotidie audias ab istis deblaterari apud indoctam plebeculam.

28. 828

    [99,826] BATTVS.

29. 829

    [99,827] Papae, tu me mediam in theologiam uocas, Battus inquit, Medicus poetam; sed quod asinum isti se imitari dicunt, iam hoc primum mihi satis quadrare uidetur, nisi quod iidem ignauia et tarditate asinum facile repraesentant, caeterum et leonis et tigridis et scorpii non exiguam partem isti asino admiscuisse uidentur, tanquam Chimaera ex uariis monstrorum figuris compositi.

30. 830

    [99,828] Quod si uacaret in praesentia istius asini, istius columbae, istius agni mysteria persequi, facile appareret isti hominum generi in hoc ordine nullum esse locum.

31. 831

    [99,829] Hoc ad refellendum satis arbitror, istas mysticas appellationes non ad scientiam, sed ad mores esse referendas, hoc est (ut magis theologice dicam) non ad intellectum, sed ad affectum.

32. 832

    [99,830] Quid enim potest esse eiusmodi mente magis (ut ita dicam) asininum, quae istorum hominum importunas nugas possit et dissimulare et perpeti?

33. 833

    [99,831] Quid aeque columbinum, quid agninum magis?

34. 834

    [99,832] Istis uero quid cum asino praeter stoliditatem commune est, qui neque duci a sanioribus patiuntur et omne laborum genus tanquam pestem fugitant?

35. 835

    [99,833] Quid simile habent ad columbam, qui tanta amaritudine fraternae inuident uirtuti?

36. 836

    [99,834] Quid illis cum agno, qui nihil habent, quod aliis possit esse usui?

37. 837

    [99,835] Hieronymus, qui tantum laborum in adaugenda religione Christiana exhausit, asinus fuit.

38. 838

    [99,836] Augustinus, qui perpetuam operam Christianis praestitit, asinus fuit, hos asinos imitemur.

39. 839

    [99,837] Cur homines ignaui et numero tantum nati suae inertiae his commentationibus blandiuntur?

40. 840

    [100,838] Appellant se simplices fratres, cum possint cum quouis ueteratore certare, si quid agatur, quod ad uentris et gloriae negocium pertineat.

41. 841

    [100,839] Non recuso meum nomen, quo minus inter mendacissimos scribatur, nisi quod dico fatebuntur omnes, quibus cum istis simplicibus fuerit propior conflictatio.

42. 842

    [100,840] Verum ut dolorem quoque illorum placemus, qui sese ob imperitiam extrudi putant, recipimus, adiungimus, amplectimur, at ita, si aures mihi paulisper commodarint, dum paucis rem absoluo.

43. 843

    [100,841] Haud temere multis autoribus uideo placuisse nobilem illam Hesiodi sententiam tria hominum genera constituentis.

44. 844

    [100,842] Primum quidem eorum, qui quid rectum sit ipsi per se intelligunt idemque sequuntur.

45. 845

    [100,843] Alterum eorum, qui per se quidem parum sapiunt, at sapientum monitis obsequuntur.

46. 846

    [100,844] Tertium ad nihil utile appellat, uidelicet horum, qui neque ipsi sapiunt neque credunt recta monenti.

47. 847

    [100,845] Primi boni sunt iidemque docti.

48. 848

    [100,846] Alteri boni quidem illi, uerum indocti.

49. 849

    [100,847] Postremi neutra re neque doctrina neque probitate praediti.

50. 850

    [100,848] Primum hoc genus, ut multo praestantissimum, ita praecipue expetendum.

51. 851

    [100,849] Secundum ferendum quidem, atita solum, si doctioribus acquiescat; quod si intractabiles (ut fere solent) esse pergunt, iam tertii generis esse incipient.

52. 852

    [100,850] Doctrinam itaque edico necessariam, sed quo mittis indoctos?

53. 853

    [100,851] In malam crucem, (ut comici dicunt), si doceri recusent.

54. 854

    [100,852] Si dociles sint, admitto, uerum penes aliquos eruditio perseueret necesse est.

55. 855

    [100,853] Quod si omnes erimus illiterati, quis castigabit errores imperitorum?

56. 856

    [100,854] Sunt in pictorum officinis, qui artis ignari tantum quod iussi sunt, faciunt, terunt, miscent, purgant.

57. 857

    [100,855] Est quidem nonnulla ex parte utilis horum opera, at ira demum, si monstrator adsit, alioquin ociosa.

58. 858

    [100,856] Nec audiendos puto, qui dicunt non passim esse discendas literas, neque enim opus esse tanta turba eruditorum.

59. 859

    [100,857] A paucis plurimos duci posse.

60. 860

    [100,858] Cur enim, quod in paucis pulchrum est, nonmulto erit in multis praestantius?

61. 861

    [100,859] Cur quisquam uetat ad id quod omnes praestantissimum fatentur eniti?

62. 862

    [100,860] Sapiens imperator tametsi gregariorum militum utitur opera et ignauos strenuis misceri patitur ac ne lixas quidem et calones eiicit, multo tamen malit omnes Scaeuolas, omnes Sicinios, omnes Decios, si dentur.

63. 863

    [100,861] Intolerabile uero nephas, si gregarius miles egregii commilitonis fortiter factis inuidens, dicat: Quid? si omnes insignes erimus, quo mittimus gregarios?

64. 864

    [101,862] Si omnes literati, quo illiteratos eiicimus? quasi uero illiteratis usquam sit opus.

65. 865

    [101,863] Si quibus aut non licet aut non contigit eruditio, quiescant potius ac desinant alios pulchrius aliquid conantes impedire; illum sinito praecurrere, tu ducem sequere, eodem tamen peruenturus.

66. 866

    [101,864] Vulgi quidem imperitia non laudatur, sed si tractabilis sit, non contemnitur.

67. 867

    [101,865] Quod autem fertur, id placet, collatum quidem deteriori, placiturum tamen amplius, si ipsum in melius quippiam commutetur.

68. 868

    [101,866] Si rudes simus et doctis auscultemus, bene quidem est, at meliores erimus, si ipsi etiam docere indoctos potuerimus.

69. 869

    [101,867] Quare rem paucis sic habeant, qui et indoctus et indocilis est, si quidem ignauia sit in causa, aut in eo uitae genere uersetur, quod eruditum hominem postulat, iam hoc ipso malus est, quod ignarus.

70. 870

    [101,868] Tu in publico ludo bonas literas profiteris et harum inscitiam praedicas?

71. 871

    [101,869] Tu libros audes scribere, in quibus nos a literis dehorteris?

72. 872

    [101,870] Tu populo praefectus es et quod doceas, non uis discere?

73. 873

    [101,871] Quod si priuatus sit et eruditio non neglecta quidem, uerum non contigit, is sibi uni satisfaciat, sibi uni natus, sibi uni uiuat, non fastidiendus a doctioribus modo suam agnoscat imperitiam.

74. 874

    [101,872] Qui uero probitati eruditionem adiunxit, is tanto erit praestantior, utilior, ornatior, quanto id fecerit cumulatius.

75. 875

    [101,873] Nunc nulli magis exercent tyrannidem, quam isti apostolicae simplicitatis histriones.

76. 876

    [101,874] Abbates indocti non patiuntur, ut monachorum quisquam attingat bonas literas, quo magis illis quicquid collubitum fuerit, imperent; malunt enim in beluas quam in homines habere imperium.

77. 877

    [101,875] Ptochotyranni cupiunt populum esse stultissimum, quo facilius imponant et quiduis persuadeant quoque magis superstitione territent.

78. 878

    [101,876] Nam eruditio fere liberat hominem superstitione.

79. 879

    [101,877] MEDICUS: Tum Medicus: Vera sunt fere quae narras, sed quandoquidem simplicium istorum causam semel suscepi, non patiar me praeuaricatorem uideri; nam tu, Batte, quae pro te faciunt, diligenter exponis, at quae laedunt, dissimulas.

80. 880

    [101,878] Ad partitionem tuam redeo.

81. 881

    [101,879] Quid si literatus sis et idem malus, quonam in genere te ponemus?

82. 882

    [101,880] BATTVS : Imo si neque doctus sim, inquit Battus, et malus, quo in genere numerabor?

83. 883

    [101,881] Sed istuc ibam.

84. 884

    [101,882] Age et quartum istud tribus Hesiodi generibus addamus, si placet; fieri enim potest, ut recta quis intelligat, nolit tamen intellecta sequi, ut optima sciat, pessima faciat.

85. 885

    [101,883] Sed mane, iam quid paraueris colligere, uideo, non est bona igitur eruditio, quae malis contingat.

86. 886

    [102,884] Probe consequeretur, si malos facit, mala est; aliud est eruditio, aliud uirtus; ut qui bonus est, non continuo doctus est, ita qui doctus, non continuo bonus.

87. 887

    [102,885] Sed latius explicandae rei gratia quatuor hominum genera statuamus.

88. 888

    [102,886] Loquor enim iam tibi, Medice, tanquam imperitorum patrono, tu causam tuorum clientum ita ut coepisti tuere.

89. 889

    [102,887] Statuamus, inquam, utrinque binos, hinc duos, alterum doctum et malum, alterum indoctum et item malum, uter alteri praeferendus uidetur?

90. 890

    [102,888] MEDICVS : Ac Medicus : Nempe is prior multo erit nequior, inquit.

91. 891

    [102,889] Atqui istuc ipsum sat est signi non bonam esse literaturam, quae reddat nequiorem.

92. 892

    [102,890] Tuo te iugulo gladio.

93. 893

    [102,891] BATTVS: Equidem, uter altero sit nequior, inquit Battus, uix ausim definire.

94. 894

    [102,892] Certe uterque accusandus mihi uidetur: alter, quod optimis rebus abutatur, alter multo fortassis amplius, quod ne scire quidem curauerit.

95. 895

    [102,893] Priorem tangit prophetae criminatio : "Sapientes sunt, ut faciant malum, bene autem facere nesciunt".

96. 896

    [102,894] Alterum aeque Dauidica illa: "Noluit intelligere, ut bene ageret".

97. 897

    [102,895] Nam ex illiterata malicia nihil potest expectari commodi; literata malicia etsi sibi perniciosa est, aliis tamen aliquid commodi afferre potest.

98. 898

    [102,896] Imperitiae si mala mens accesserit, peccatur confidentius, pudetur minus.

99. 899

    [102,897] Imperitus quicquid magnopere cupit, id recte fieri putat.

100. 900

     [102,898] At eruditio tametsi prauas cupiditates omnino non prohibet, temperet tamen necesse est.

← Previous · Next → — showing 801–900 of 1,451

The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.