Chronica

Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum · Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum · 728 sections

2.18.4.1
is foede admodum ciues patriamque lacerauit. dein cum per Menelaum quendam, Simonis illius fratrem, promissam regi pecuniam misisset, patefacta semel ambitioni uia, isdem artibus, quibus Iason prius, Menelaus sacerdotium obtinuerat.
2.18.5.1
nec multo post, cum promissum argenti modum non reddidisset, loco pellitur: Lysimachus substituitur. inde inter Iasonem et Menelaum foeda certamina, donec Iason profugus patria excessit.
2.18.6.1
his initiis corruptis moribus eo usque processum, ut plerique popularium ab Antiocho poscerent, permitti sibi more gentilium uiuere. quod cum rex petentibus annuisset, certatim pessimus quisque delubra extruere, idolis supplicare, legem profanare occeperat. interea Antiochus rediens
2.18.7.1
ab Alexandria — namque tum bellum regi Aegyptio intulerat, quod iussu senatus et populi Romani deposuit, Paulo et Crasso consulibus — Hierosolymam adiit. cum discordantem superstitionibus susceptis populum repperisset, legem Dei destruens et his fauens, qui impia sequebantur, omnia templi ornamenta detraxit ac multa caede uastauit.
2.18.8.1
id gestum ab excessu Alexandri anno centesimo uno et quinquagesimo, Paulo, ut diximus, Crassoque consulibus, post quinquennium fere quam Antiochus regnare coeperat.
2.19.1.1
Sed ut temporum ordo consertus sit ac liqueat euidentius, quis hic fuerit Antiochus, regum, qui post Alexandrum in Syria fuerant, et nomina et tempora enumerabimus.
2.19.2.1
defuncto, ut supra retulimus, rege Alexandro, ab amicis eius regnum omne diuisum ac regio nomine aliquamdiu administratum est. Seleucus post nouem annos in Syria rex est appellatus, regnauitque annos n et xxx. post eum Antiochus, filius eius, annos unum de uiginti.
2.19.3.1
inde Antiochus, Antiochi filius, qui et Theus cognominatus est, annos xv. post hunc Seleucus filius, cognomine Callinicus, annos unum et uiginti. item Seleucus, filius Callinici, annos tres.
2.19.4.1
hoc defuncto Antiochus frater [Callinici] Asiam et Syriam tenuit annos vn et xxx. hic est Antiochus, aduersus quam Lucius Scipio Asiaticus bellauit: quo bello uictus et imperii parte multatus . hic duos filios habuit, Seleucum et Antiochum, quem obsidem Romanis dederat.
2.19.5.1
ita Antiocho magno mortuo Seleucus filius eius natu maior regnum indeptus est, sub quo Oniam sacerdotem a Simone insimulatum diximus. tum Antiochus a Romanis dimissus datusque in locum eius obses Demetrius, Seleuci regis, qui eo tempore regnabat, filius. Seleuco mortuo anno imperii duodecimo regnum frater Antiochus, qui Romae obses fuerat, occupauit.
2.19.6.1
is post quinquennium quam regnare coeperat, ut supra docuimus, Hierosolymam depopulatus est. etenim graue Romanis stipendium pensitans ipse inmensis sumptibus paene necessario cogebatur pecunias rapto quaerere neque ullam praedandi occasionem omittere.
2.19.7.1
post biennium deinde, pari rursum clade affectis Iudaeis, ne forte frequentibus malis compulsi bellum sumerent, praesidium arci imposuit. inde sacram legem euertere aggressus mittit edictum, ut omnes relictis maiorum traditionibus gentilium ritu uiuerent.
2.19.8.1
nec defuere qui profano imperio uolentes parerent. tum uero foedum spectaculum: per uniuersas urbes palam. in plateis litabatur, sacra etiam legis et prophetarum uolumina igni cremata.
2.20.1.1
Ea tempestate Matthathias, Iohannis filius, sacerdos erat. hic cum a regiis cogeretur edicto parere, egregia constantia profana contemnens, Hebraeum publice profanantem in ore omnium iugulauit. tum demum reperto duce facta secessio est.
2.20.2.1
Matthathias oppido egressus, multis ad eum confluentibus, speciem iusti exercitus effecerat: quis omnibus destinatum erat aduersus profanum imperium se annis tueri, et uel in bello occumbere quam impias cerimonias exercere.
2.20.3.1
interea Antiochus per Graecas quoque urbes, quae in illius imperio erant, repertos Iudaeos cogebat cruciatibus reluctantes afficiebat.
2.20.4.1
qua tempestate illustris illa passio septem fratrum matrisque fuit: qui omnes, cum legem Dei, instituta maiorum uiolare suppliciis cogerentur, mori maluerunt. ad extremum poenas mortesque eorum comitata mater est.
2.21.1.1
Interea Matthathias moritur: uicarium exercitui, quem parauerat ducem, ludam filium substituit. huius ductu aduersum regios frequentibus proeliis prospere pugnatum.
2.21.2.1
nam primum Apollonium ducem hostium, qui magnis copiis in conflictum descenderat, cum omni exercitu deleuit. quod cum Seron quidam, qui tum Syriae praeerat, comperisset, multiplicatis legionibus ludam aggressus, ferox quia numero praestabat, ubi in aequum descensum, fusus ac fugatus, octingentis ferme amissis in Syriam regressus est.
2.21.3.1
id ubi compertum est Antiocho, ira et dolore succensus, quippe angebatur duces suos cum magnis exercitibus deuictos, auxilium per omne regnum contrahit, donatiuum militibus, exhaustis penitus thesauris, largitur.
2.21.4.1
etenim tum praecipue grauiter pecuniae inopia affectus erat. nam deficientibus Iudaeis ab eo, qui ei ultra trecenta argenti talenta annua pensitauerant, praeterea Graecis urbibus multisque regionibus persecutionis malo turbatis — ne gentilibus quidem pepercerat, quos deserere inueteratas superstitiones et ad unum ritum deducere temptauerat, illis quidem, ubi nihil sancti erat, facile relinquentibus.
2.21.5.1
sed tamen omnibus metu ac clade affectis — uectigalia cessauerant. quibus rebus aestuans — etenim ipse olim omnibus regibus opulentior suomet scelere inopiam persenserat — copias cum Lysia partitur eique Syriam et bellum aduersus Iudaeos committit, ipse in Persas ad cogenda uectigalia profectus. igitur Lysias duces belli delegit Ptolemaeum, Gorgiam, Doronem et Nicanorem: his XL milia peditum, equitum data.
2.21.6.1
ac primo impetu magnum Iudaeis terrorem intulerunt. tum ludas cunctis desperantibus suos adhortatus, forti animo descenderent in proelium: Deo fretis nihil inuictum fore: saepe antea a paucioribus aduersum plures bene pugnatum.
2.21.7.1
ieiunio indicto celebratoque sacrificio in aciem descensum: fusae hostium copiae, ludas castris potitus multumque ibi auri et Tyriarum opum repertum. namque ex Syria negotiatores nihil de uictoria dubitantes, regium exercitum secuti spe captiuos mercandi, praedae fuere.
2.21.8.1
haec ubi Lysiae ex nuntiis comperta, maiore cura copias parat annoque post immani exercitu Iudaeos aggreditur: uictus Antiochiam se recepit.
2.22.1.1
ludas pulsis hostibus Hierosolymam regressus purgare templum et restituere animum intendit, quod euersum ab Antiocho profanatumque a gentibus foedam sui speciem praebebat.
2.22.2.1
sed Syris arcem tenentibus, quae continua templo et loci natura superior atque inexpugnabilis erat, adiri subiecta non poterant, crebris eruptionibus prohibentibus.
2.22.3.1
aduersum hos ludas ualidissimam suorum aciem obiecit. ita opus sacrae aedis curatum templumque muro circumdatum, constitutique qui perpetuum praesidium armati agitarent.
2.22.4.1
at Lysias multiplicato exercitu in Iudaeam regressus rursum uincitur, magna clade exercitus et auxiliorum, quae ei a ciuitatibus missa in bello conspirauerant.
2.22.5.1
interea Antiochus, quem in Persidem profectum supra memorauimus, oppidum Elymum, regionis illius opulentissimum, fanumque ibi situm multo auro refertum, diripere conatus, confluente undique ad defensio* loci multitudine fugatus: insuper nuntium accepit, res [uel] a Lysia [uel a Lysimacho] inprospere gestas.
2.22.6.1
ita ex maerore animi corporis morbo incubuit. sed cum internis doloribus angeretur, reminiscens malorum, quibus populum Dei uexauerat, merito sibi illa accidisse confitebatur. deinde post paucos dies moritur, cum regnasset annos undecim. Antiocho filio regnum reliquit, cui Eupator nomen fuit.
2.23.1.1
Ea tempestate ludas Syros in arce positos obsidebat. qui cum fame atque inopia afficerentur, missis ad regem nuntiis praesidium implorant. ita Eupator cum centum milibus et equitum uiginti milibus suis subsidio uenit, praeeuntibus aciem cum ingenti terrore elefantis.
2.23.2.1
tum ludas laxata obsidione regi obuiam tendit primoque proelio Syros fundit. rex petit pacem: quia fido ingenio male usus, perfidiam consecuta ultio.
2.23.3.1
nam Demetrius, Seleuci filius, quem Romanis obsidem datum supra memorauimus, ut audiuit Antiochum decessisse, petiuit, ut se in regnum remitterent. quod cum ei negatum fuisset, clam Roma profugit, in Syriam uenit regnumque occupauit, Antiochi filio, qui annum unum et menses sex regnauerat, interfecto.
2.23.4.1
hoc regnante primum Iudaei a populo Romano amicitiam foedusque petiere: benigneque excepta legatio, decreto socii atque amici appellati. interim Demetrius aduersus ludam per duces SUO8 bellum gerebat.
2.23.5.1
ac primum per Bacchidem quendam et Alcimum Iudaeum. ductus exercitus: post Nicanor bello praepositus in proelio occubuit. tum Bacchides et Alcimus resumptis uiribus auctisque copiis aduersum ludam confligunt in ea pugna uictores Syri cruente admodum uictoria usi.
2.23.6.1
Hebraei in locum Iudae Ionatham, fratrem eius , deligunt interea Alcimus cum foede Hierosolymam uastasset, moritur: Bacchides socio ad regem redit. dein post biennium rursus Bacchides bellum Iudaeis intulit, uictus pacem petit. quae propositis conditionibus data, si perfugas captiuosque et omnia bello rapta redderet.
2.24.1.1
Dum haec intra Iudaeam geruntur, adolescens quidam Rhodi educatus, nomine Alexander, Antiochi se esse filium dictitans, quod falsum erat, adiutus opibus Ptolemaei regis Alexandrini, in Syriam cum exercitu uenit: Demetrium bello superatum occidit, cum regnasset annos XII.
2.24.2.1
hic Alexander, priusquam aduersus Demetrium confligeret, foedus cum Ionatha fecerat eumque ueste purpurea et insignibus regiis donauerat. ob quod eum Ionatha auxiliis iuuerat uictoque Demetrio primus omnium congratulatum occurrerat. neque postea Alexander datam fidem corrupit.
2.24.3.1
ita quinquennio, quo rerum potitus est, res Iudaeorum tranquillae fuerunt. igitur Demetrius Demetrii filius, qui post mortem patris Cretam confugerat, hortante Lasthene Cretensium duce, regnum patrium bello repetens, impar uiribus Ptolemaeum Philometorem regem Aegypti, Alexandri socerum, iam tum genero infestum, ut sibi sit auxilio, implorat.
2.24.4.1
ille uero non tam supplicis precibus quam spe Syriae occupandae illectus copias cum eo iungit, ac filiam Alexandro nuptam dat Demetrio. aduersus hos Alexander acie confligit. eo proelio Ptolemaeus cadit, Alexander uincitur:
2.24.5.1
paulo post interfectus, cum regnasset annos quinque uel, ut in plerisque auctoribus repperi, nouem.
2.25.1.1
Demetrius regnum indeptus Ionatham benigne habuit, foedus cum eo fecit, Iudaeos legibus suis reddidit. interea Tryphon, qui partium Alexandri fuerat, praefectus Syriae regno ∗ ∗ ∗ eum bello prohibiturus. contra Ionatha in proelium descendit, terribilis XL milium exercitu.
2.25.2.1
Tryphon, ubi se imparem cernit, pacem simulat, receptumque. in amicitiam inuitatumque Ptolemaidam interfecit. post Ionatham summa rerum ad Simonem fratrem defertur. is funus fratris magnifice curauit septemque illas pyramidas nobilissimi operis extraxit, in quibus et fratrum et patris ossa condidit.
2.25.3.1
tum Demetrius, refecto cum Iudaeis foedere, contemplatione cladis a Tryphone illatae — nam post Ionathae necem urbes eorum atque agros bello uastauerat — annua eis uectigalia in perpetuum remittit: etenim usque ad id tempus regibus Syriae, nisi cum armis restiterunt, stipendium .
2.25.4.1
id gestum Demetrii regis anno secundo, quod ideo signauimus, quia usque in hunc annum per tempora Asianorum regum cucurrimus, ut ratio temporum digesta luceret.
2.25.5.1
nunc autem per tempora eorum, qui Iudaeis uel pontifices uel reges fuerunt, usque ad Christi natiuitatem rerum ordinem digeremus.
2.26.1.1
Igitur post Ionatham Simon frater eius, ut supra dictum est, Hebraeis praefuit iure pontificis. id enim ei tum et a suis et a populo Romano .
2.26.2.1
hic cum secundo Demetrii regis anno ciuibus praeesse coepisset, post octo annos insidiis Ptolemaei circumuentus occubuit. huic Iohannes filius successit. qui cum aduersum Hyrcanos, gentem ualidissimam, egregie pugnasset, Hyrcani cognomen accepit. mortuus est annos VI et xx rerum potitus.
2.26.3.1
post hunc Aristobulus pontifex substitutus primus omnium post captiuitatem regium nomen assumpsit capitique diadema imposuit. exacto anno diem functus est.
2.26.4.1
Alexander deinde filius eius, rex pariter et pontifex fuit, regnauit annos VII et xx: in cuius actibus nihil praeter crudelitatem memoria dignum repperi. hic cum Aristobulum et Hyrcanum paruos filios reliquisset, Salina siue Alexandra uxor eius regnum per nouem annos tenuit.
2.26.5.1
post huius obitum foeda inter fratres de regno certamina. ac primum Hyrcanus imperium obtinebat: mox ab Aristobulo fratre pulsus confugit ad Pompeium, qui tum Mitridatico bello confecto pacataque Armenia et Ponto uictor omnium gentium, quas adierat, introrsum pergere et uicina quaeque Romano imperio adiungere cupiens, causas belli et materiam uincendi quaerebat. igitur Hyrcanum libens excepit ductuque eius Iudaeos aggreditur:
2.26.6.1
urbe capta atque eruta templo pepercit. Aristobulum uinctum Romam mittit, Hyrcano ius pontificatus restituit: stipendio procuratorem eis Antipatrum quendam praeposuit.
2.26.7.1
Hyrcanus quattuor et triginta annos rerum potitus, dum aduersum Parthos bellum gerit, capitur.
2.27.1.1
Tum Herodes alienigena, Antipatri Ascalonitae filius, regnum Iudaeae a senatu et populo Romano petiit accepitque. hunc primum Iudaei externum regem coeperunt habere. etenim iam aduentante Christo necesse erat secundum uaticinia prophetarum suis eos ducibus priuari, ne quid ultra Christum expectarent.
2.27.2.1
sub hoc Herode, anno imperii eius tertio et xxx, Christus natus est Sabino et Rufino consulibus, vm . Ianuarias.
2.27.3.1
uerum haec, quae euangeliis ac deinceps Apostolorum actibus continentur, attingere non ausus, ne quid forma praecisi operis rerum dignitatibus deminueret, reliqua exequar.
2.27.4.1
Herodes post natiuitatem Domini regnauit annos IIII: nam omne imperii eius tempus et xxx anni fuerunt. postque eum Archelaus tetrarcha annis VIIII, Herodes annis xx et IIII.
2.27.5.1
hoc regnante, anno regni eius octauo et decimo, Dominus cruci fixus est Gemino et Rubellio consulibus: a quo tempore usque in Stiliconem consulem sunt anni CCCLXXII.
2.28.1.1
Apostolorum actus Lucas edidit usque in tempus, quo Paulus Romam deductus est Nerone imperante: qui non dicam regum, sed omnium hominum et uel inmanium bestiarum sordidissimus dignus extitit, qui persecutionem primus inciperet: nescio an et postremus explerit, siquidem opinione multorum receptum sit, ipsum ante Antichristum uenturum.
2.28.2.1
huius uitia ut plenius exponerem res admonebat, nisi non esset huius operis tam uasta ingredi: id tantum annotasse contentus sum, hunc per omnia foedissima et crudelissima eo processisse, ut matrem interficeret, post etiam Pythagorae cuidam in modum sollemnium coniugiorum denuberet; inditumque imperatori flammeum; dos et genialis torus et faces nuptiales, cuncta denique, quae non sine uerecundia conspiciuntur, spectata.
2.28.3.1
reliqua uero eius incertum pigeat an pudeat magis disserere. hic primus Christianum nomen tollere aggressus est: quippe semper inimica uirtutibus uitia sunt et optimi quique ab improbis quasi exprobrantes aspiciuntur.
2.28.4.1
namque eo tempore diuina apud urbem religio inualuerat, Petro ibi episcopatum gerente et Paulo, posteaquam ab iniusto prae- - iudicio Caesarem appellauerat, Romam deducto: ad quem tum audiendum plures conueniebant, qui ueritate intellecta uirtutibusque Apostolorum, quas tum crebro ediderant, permoti ad cultum Dei se conferebant.
2.28.5.1
etenim tum illustris illa aduersus Simonem Petri ac Pauli congressio fuit. qui cum magicis artibus, ut se deum probaret, duobus suffultus daemoniis euolasset, orationibus Apostolorum fugatis daemonibus, delapsus in terram populo inspectante disruptus est.
2.29.1.1
Interea abundante iam Christianorum multitudine accidit ut Roma incendio conflagraret, Nerone apud Antium constituto. sed opinio omnium inuidiam incendii in principem retorquebat, credebaturque imperator gloriam urbis quaesisse.
2.29.2.1
neque ulla re Nero efficiebat, quin ab eo iussum incendium putaretur. igitur uertit inuidiam in Christianos, actaeque in innoxios crudelissimae quaestiones: quin et nonae mortes excogitatae, ut ferarum tergis contecti laniatu canum interirent, multi crucibus affixi aut flamma usti, plerique in id reseruati, ut cum defecisset dies, in usum nocturni luminis urerentur.
2.29.8.1
hoc initio in Christianos saeuiri coeptum. post etiam datis legibus religio uetabatur, palamque edictis propositis Christianum esse non licebat. tum Paulus ac Petrus capitis damnati:
2.29.4.1
quorum um ceruix gladio desecta, Petrus in crucem sublatus est. dum haec Romae geruntur, Iudaei, praesidis sui Festi Flori iniurias non ferentes, rebellare coeperunt. aduersus eos Vespasianus proconsulari imperio a Nerone missus multis grauibusque proeliis deuictos coegit intra muros Hierosolymae confugere.
2.29.5.1
interim Nero iam etiam sibi pro conscientia scelerum inuisus, humanis rebus eximitur, incertum an ipse sibi mortem consciuerit: certe corpus illius .
2.29.6.1
unde creditur, etiam si se gladio ipse , curato uulnere eius seruatus, secundum illud, quod de eo scriptum est: et plaga mortis eius curata est, sub saeculi fine mittendus, ut mysterium iniquitatis exerceat.
2.30.1.1
Igitur post excessum Neronis Galba. imperium rapuit: mox Otho Galba interfecto occupauit.
2.30.2.1
tum Vitellius e Gallia fretus exercitibus, quibus praeerat, urbem ingressus, Othone interfecto summam rerum usurpauit. quae posteaquam ad Vespasianum delata, licet malo exemplo, bono tamen affectu rei publicae ab improbis uindicandae, cum Hierosolymam obsideret, sumit imperium et, ut mos est, diademate capiti imposito ab exercitu consalutatus. Titum filium Caesarem facit: eidem pars copiarum et obsidendae Hierosolymae negotium datum.
2.30.3.1
Vespasianus Romam profectus, summo fauore senatus et populi receptus, cum se Vitellius interfecisset, imperium confirmauit. interea Iudaei obsidione clausi, quia nulla neque pacis neque deditionis copia dabatur, ad extremum fame interibant, passimque uiae oppleri cadaueribus coepere, uicto iam officio humandi: quin omnia nefanda esca super ausi ne humanis quidem corporibus pepercerunt, nisi quae eiusmodi alimentis tabes praeripuerat.
2.30.4.1
igitur defessis defensoribus irrupere Romani. ac tum forte in diem Paschae omnis ex agris aliisque Iudaeae oppidis multitudo conuenerat: nimirum ita Deo placitum, ut eo tempore, quo Dominum cruci , gens impia internecioni daretur.
2.30.5.1
Pharisaei aliquantisper pro templo acerrime restiterunt, donec obstinatis ad mortem animis ultro se subiectis ignibus intulerunt. numerus peremptorum ad undecies centena milia refertur, capta uero C milia ac uenundata.
2.30.6.1
fertur Titus adhibito consilio prius deliberasse, an templum tanti operis euerteret. etenim nonnullis uidebatur, aedem sacratam ultra omnia mortalia illustrem non oportere deleri, quae seruata modestiae Romanae testimonium, diruta perennem crudelitatis notam praeberet.
2.30.7.1
at contra alii et Titus ipse euertendum in primis templum censebant, quo plenius Iudaeorum et Christianorum religio tolleretur: quippe has religiones, licet contrarias sibi, isdem tamen ab auctoribus profectas; Christianos ex Iudaeis extitisse: radice sublata stirpem facile perituram.
2.30.8.1
ita Dei nutu accensis omnium animis templum dirutum, abhinc annos trecentos triginta et unum. atque haec ultima templi euersio et postrema Iudaeorum captiuitas, qua extorres . patria per orbem terrarum dispersi cernuntur , cotidie mundo testimonio sunt, non ob aliud eos quam ob illatas Christo impias manus fuisse punitos. nam saepe alias, cum propter peccata captiuitatibus traderentur, numquam tamen ultra LXX annos seruitutis poenam pependerunt.
2.31.1.1
Interiecto dein tempore Domitianus, Vespasiani filius, persecutus est Christianos. quo tempore Iohannem apostolum atque euangelistam in Pathmum insulam relegauit: ubi ille arcanis sibi mysteriis reuelatis librum sacrae Apocalypsis, qui quidem a plerisque aut stulte aut impie non recipitur, conscriptum edidit. non multo deinde interuallo tertia persecutio per Traianum fuit.
2.31.2.1
qui cum tormentis et quaestionibus nihil in Christianis morte aut poena dignum repperisset, saeuiri in eos .
2.31.3.1
sub Adriano deinde Iudaei rebellare uoluerunt, Syriam ac Palaestinam diripere conati: misso exercitu subacti sunt. qua tempestate Adrianus, existimans se Christianam fidem loci iniuria perempturum, et in templo et loco Dominicae passionis daemonum simulacra constituit.
2.31.4.1
et quia Christiani ex Iudaeis potissimum putabantur — namque tum Hierosolymae non nisi ex circumcisione habebat ecclesia sacerdotem — militum cohortem custodias in perpetuum agitare iussit, quae Iudaeos omnes Hierosolymae aditu arceret.
2.31.5.1
quod quidem Christianae fidei proficiebat, quia tum paene omnes Christum Deum sub legis obseruatione credebant. nimirum id Domino ordinante dispositum, ut legis seruitus a libertate fidei atque ecclesiae tolleretur.
2.31.6.1
ita tum primum Marcus ex gentibus apud Hierosolymam episcopus fuit. quarta sub Adriano persecutio numeratur, quam tamen postea exerceri prohibuit, iniustum esse pronuntians, ut quisquam sine crimine reus constitueretur.
2.32.1.1
Post Adrianum Antonino Pio imperante pax ecclesiis fuit. sub Aurelio deinde, Antonini filio, persecutio quinta agitata. ac tum primum intra Gallias martyria uisa, serius trans Alpes Dei religione suscepta. sexta deinde Seuero imperante Christianorum uexatio fuit.
2.32.2.1
quo tempore Leonida, Origenis pater, sacrum in martyrio sanguinem fudit. interiectis deinde annis VIII et XXX pax Christianis fuit, nisi quod medio tempore Maximinus nonnullarum ecclesiarum clericos uexauit.
2.32.3.1
mox Decio imperante iam tum septima persecutione saeuitum in Christianos. inde Valerianus octauus sanctorum hostis fuit.
2.32.4.1
post eum, interiectis annis fere quinquaginta, Diocletiano et Maximiano imperantibus acerbissima persecutio exorta, quae per decem continuos annos plebem Dei depopulata est. qua tempestate omnis fere sacro martyrum cruore orbis infectus est: quippe certatim gloriosa in certamina ruebatur multoque auidius tum martyria gloriosis mortibus quaerebantur, quam nunc episcopatus prauis ambitionibus appetuntur.
2.32.5.1
nullis umquam magis bellis mundus exhaustus est, neque maiore umquam triumpho uicimus, quam cum decem annorum stragibus uinci non potuimus.
2.32.6.1
extant etiam mandatae litteris praeclarae eius temporis martyrum passiones, quas conectendas non putaui, ne modum operis excederem.
2.33.1.1
Sed finis persecutionis illius fuit abhinc annos VIIII et LXXX, quo tempore Christiani imperatores esse coeperunt. namque tum Constantinus rerum potiebatur, qui primus omnium Romanorum principum Christianus fuit.
2.33.2.1
sane tum Licinius, qui aduersum Constantinum de imperio certauit, milites suos litare praeceperat: abnuentes militia reiciebat. sed id inter persecutiones non computatur: adeo res leuioris negotii fuit, quam ut ad ecclesiarum uulnera perueniret.
2.33.3.1
exinde tranquillis rebus pace perfruimur: neque ulterius persecutionem fore credimus, nisi eam, quam sub fine iam saeculi Antichristus exercebit. etenim sacris uocibus decem plagis mundum afficiendum pronuntiatum est: ita cum iam VIIII fuerint, quae superest ultima erit.
2.33.4.1
hoc temporum tractu mirum est quantum inualuerit religio Christiana. tum siquidem Hierosolyma horrens ruinis frequentissimis ac magnificentissimis ecclesiis adornata.
2.33.5.1
namque Helena, mater principis Constantini, quae Augusta cum filio conregnabat, cum Hierosolymam agnoscere concupisset, reperta ibi idola ac templa protriuit: mox usa regni uiribus basilicas in loco Dominicae passionis et resurrectionis et ascensionis constituit.
2.33.6.1
illud mirum, quod locus ille, in quo postremum institerant diuina uestigia, cum in caelum Dominus nube sublatus, continuari pauimento cum reliqua stratorum parte non potuit, siquidem quaecumque applicabantur, insolens humana suscipere terra respueret, excussis in ora apponentium saepe marmoribus.
2.33.7.1
quin etiam calcati Deo pulueris adeo perenne documentum est, ut uestigia impressa cernantur.
2.33.8.1
et cum cotidie confluentium fides certatim Domino calcata diripiat, damnum tamen arena non sentiat, et eandem adhuc sui speciem, uelut impressis signata uestigiis, terra custodit.
2.34.1.1
Eiusdem reginae beneficio crux Domini tum reperta: quae neque in principio obsistentibus Iudaeis potuerat consecrari, et postea dirutae ciuitatis oppressa ruderibus, non nisi tam fideliter requirenti meruit ostendi.
2.34.2.1
igitur Helena primum de loco passionis certior facta, admota militari manu atque omnium prouincialium multitudine in studia reginae certantium, terram et contigua quaeque ac uastissima ruinarum purgari iubet: mox pretium fidei et laboris tres pariter cruces, sicut olim Domino ac latronibus duobus fixae fuerant, reperiuntur.

Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum. CTS URN stoa0270.stoa001.opp-lat1. Via the Perseus Digital Library / Open Greek and Latin TEI corpora. Licence: Available under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License. Source.