Carmen Paschale

Ipsaque sanctificans in se tormenta beauit.

Neue quis ignoret speciem crucis esse colendam,

Quae Dominum portauit ouans, ratione potenti

Quattuor inde plagas quadrati colligat orbis.

Splendidus auctoris de uertice fulget Eous,.

Occiduo sacrae lambuntur sidere plantae,

Arcton dextra tenet, medium laeua erigit axem,

Cunctaque de membris uiuit natura creantis,

Et cruce conplexum Christus regit undique mundum.

Scribitur et titulus: Hic est rex Iudaeorum,

Quo nihil a deitate uacet; nam caelitus actum

Hoc Hebraea refert, hoc Graeca Latinaque lingua;

Hoc docet una fides unum ter dicere regem.

Huius in eiuuiis sors mittitur, ut sacra uestis

Intemerata manens a Christo scisma uetaret.

Quin etiam insonti latere ex utroque cruentos

Constituere uiros, meritum licet omnibus unum

Non faciat similis quamuis sententia; namque

Inter carnifices sancto pendente latrones

Par est poena trium, sed dispar causa duorum.

Hi mundo sunt quippe rei pro crimine multo,

Huic reus est mundus, saluatus sanguine iusto.

Suppliciisque tamen rerum dominator in ipsis

Iura potestatis non perdidit: aequus utrumque

Iudex namque tuens hunc eligit, hunc reprobauit,

Amborum merita praecelso examine pensans.

Vnus enim, quem uita ferox nec morte reliquit,

In Dominum scelerata mouens conuicia dictis

Mordebat propriis et tamquam setiger hircus

Ore uenenoso uitem lacerabat amoenam:

Alter adorato per uerba precantia Christo

Saucia deiectus flectebat lumina, tantum

Lumina, nam geminas arcebant uulnera palmas.

Quem Dominus ceu pastor ouem deserta per arua

Colligit errantem secumque abducere gaudet.

In campos, paradise, tuos, ubi flore perenni

Gramineus blanditur ager, nemorumque uoluptas

Inriguis nutritur aquis, interque benigne

Conspicuos pomis non decipientibus hortos

Ingemit antiquum serpens habitare colonum.

Ambo igitur uarium diuerso calle latrones

Adgressi facinus uiolentum grande patrarunt.

Infernas adit ille fores, adit iste supernas;

Ille profunda sequens penetrauit claustra gehennae,

Abstulit iste suis caelorum regna rapinis.

Interea horrendae subito uenere tenebrae

Et totum tenuere polum maestisque nigrantem

Exequiis texere diem; sol nube coruscos

Abscondens radios, tetro uelatus amictu,

Delituit tristemque infecit luctibus orbem.

Hunc elementa sibi meruerunt cernere uultum,

Auxiliis orbata patris, laetata per ortum,

Maesta per occasum. nam lux ut tempore fulsit

Nascentis Domini, sic hoc moriente recessit,

Non absens mansura diu, sed mystica signans

Per spatium secreta suum; quippe ut tribus horis

Caeca tenebrosi latuerunt sidera caeli,

Sic Dominus clausi triduo tulit antra sepulchri.

Nec tellus sine clade fuit, quae talia cernens

Funditus intremuit, dubioque in fine supremum

Expauit natura modum, ne cogeret omnem

Summus apex inferna petens succumbere molem,

Auctoremque sequens per tartara mundus abiret.

Sed pietas inmensa uagas properabat ad umbras,

Perdita restituens, non consistentia perden.

Nulla tamen tanti metuerunt signa pericli

Qui Dominum fixere cruci, quin insuper haustum

Cum peteret sitiens, unus de plebe nefanda

Peniculo infusum calamo porrexit acetum.

Manzeribus populis in deteriora uolutis

Conueniens liquor ille fuit; nam dulcia uina

Sicut in horrendum cum conuertuntur acetum,

A mensis proiecta iacent: ita tempore prisco

Gens accepta Deo, nunc est odiosa propago.

Ergo ubi cuncta boni conpleta est passio Christi,

Ipse animam proprio dimisit corpore sanctam,

Ipse iterum sumpturus eam, quia mortuus idem,

Idem uiuus erat membris obeuntibus in se,

Non obeunte Deo, cuius uirtute retrorsum

Infernae patuere uiae, ruptaeque fatiscunt

Diuisa conpage petrae, rediuiua iacentum

Corpora sanctorum fractis abiere sepulchris,

In cineres animata suos; subitoque fragore

Illud ouans templum, maioris culmina templi

Procubuisse uidens, ritu plangentis alumni

Saucia discisso nudauit pectora uelo,

Interiora sui populis arcana futuris

lato reseranda docens, quia lex uelamine Moyse

Tecta diu Christo nobis ueniente patescit.

Dic ubi nunc tristis uictoria, dic ubi nunc sit

Mors stimulus horrenda tuus, quae semper opimis

Insaturata malis cunctas inuadere gentes.

Poenali dicione soles? en pessima, non tu

Peruenis ad Christum, sed Christus peruenit ad te,

Cui licuit sine morte mori quique omnia gignens,

Omnia constituens te non formauit ut esses:

Semine uipereo culpa genetrice crearis

Et uenia regnante peris. iam spiritus artus

Liquerat ad tempus, patulo iam frigida ligno

Viscera pendebant, et adhuc furor arma ministrat:,