De Vita Sancti Martini

quidquam ut femineum deceat uexilla uirorum,

num tibi contiguo bellum sudore gerenti

non mage turpis erit spreti permixtio sexus?

tempore desidiae talem lasciua uoluptas

inueniat ridenda chorum. cum uero uiriles

in campos properant acies ferrataque lucent

agmina, femineas defendant moenia turbas,

diffisaeque armis studeant se cludere portis.

qui uero ad bellum properat, solacia temnat\'.

talibus effrenae sanauit uulnera mentis

conpositoque dedit rursum noua gaudia cordi

pugnacemque uirum cum pace ad bella remisit.

Iam uero hoc quisnam digne percurrere possit,

tam docilem ornarit patientia quanta leporem?

forte inter sanctas et corde et carne puellas,

perpetui semper pretiosas floren pudoris,

innuba quas domino sociarat dedita Christo

uirginitas nexu mentis, non foedere carnis,

uirtutum quaedam studio praecesserat omnes,

hoc speciale decus titulis addendo pudoris,

quod semel ex oculis cunctorum amota uirorum

seruabat coeptum constanti corde rigorem,

nec leuis instabili nutabat femina sensu,

uincens ingenitum uirtutis pondere sexum

et praegressorum uix rara exempla uirorum.

huius propositi iusta admiratio sanctum

perpulit, ut talem recte ueneratus adiret

inlectus tanto uirtutum flore puellam.

uerum ita constanti defixa in pectore mansit

iam domino deuota fides, ut claustra pudoris

septa uiris, clarae titulos seruantia palmae,

nec tanti posset meritum reserare patroni.

nec tamen erubuit uotiuam ferre repulsam

proposito gauisa fides, sed cuncta benignus,

quae spem contulerant, proprium numerauit honorem,

plus lucra adtendens animae quam gaudia carnis.

Quam tibi, quam sancto rapies de pectore partem,

ambitio, insani uentis adflata tumoris?

iam penitus prostrata iace. nil Christus habere

cum uitiis commune potest. qui laude tumescunt,

extolli semet cupiunt. satis adprobat ille,

qui latuisse cupit, mundi et fastigia temnit,

quam soli domino tribuat quem uitat honorem.

sed qui laudato malles uilescere Christo,

hoc quoque iudicium titulis addendo beatis,

quam uitando fugis laudem, uitando mereris.

Iam semel in laudem tanti prolata patroni

quidnam, lingua, siles, incondita murmura uocis

indocilesque sonos per longa silentia claudens?

si rubor est tam magna loqui, prius ista pudori

lex statuenda fuit. nimis haec uelamina tarde

attritae nimium temptas praetendere fronti.

at si desidiae uili torpore teneris,

ut tetrae mortis tristis discedat imago,

excute marcentem depresso a pectore somnum,

ut uigil ad Christum discussa morte resurgas.

si merito depressa iaces, confide patrono.,

quid rea supplicii pauitas, cum sis rea uoti?

ergo age et extinctam domino committe fauillam,

ut rigor ingenii Christo adspirante tepescat,

et glaciem cordis Martini oratio soluat

ac faciat brutam quamprimum erumpere uocem,

ut quondam similis meruit miracula facti.

Carnutena iacent patulis qua moenia campis,

Gallia et inmensis late distenditur agris,

hic iam bis senis quae muta silebat in annis,

obstructa et nullis reserauerat ora loquellis

filia, maestorum tristissima cura parentum,

augebat iugem miseris uiuendo dolorem,

annorum et spatio crescebant uulnera luctus.

heu quotiens doluere aliis indulta potentis

dona dei periisse sibi, cum saepe uiderent

uixdum reptantes in uerba erumpere paruos

nominaque e teneris praefracta exire labellis,

cum murmur dubium pietas praegressa no.taret,

incertam agnoscens affectu interprete uocem,

excipiens quasi dicta sonos rapiensque loquenda.

haec, quae post primas aliis sunt praestita cunas,

aemula bis senis pietas defleuerat annis,

cum lustris geminis maerens annisque duobus

optaret primam nubendi ad tempora uocem:

donec Martini genibus conexus et haerens

exanimis genitor lacrimoso flebilis ore

adstrueret cunctam gemitu pandente querellam,

adtracta ex imo suspiria pectore ducens,

singultu incidens crebro lacrimabile murmur

ac madidum pectus perfundens imbre genarum.

et iam Martini mentem concusserat almam

adsuetae pietatis amor. sed causa morarum

de probitate fuit, pretiosi cura pudoris

et semper claris socianda modestia factis,

ne, quod contulerit meritum, iactantia perdat

et uirtutis opus uitiet praesumptio cordis.

ergo ait: \'indignum tanti ad miracula facti

me reor et trepida pondus ceruice pauesco,

quod ferre infirmus nequeo, ne sarcina maior

deprimat et nimio inualidus sub fasce laborem.

sed non difficilis quaeuis curatio Christo est,

qui recte haec aliis conmittit signa ministris,

sanctorum ut meritum domini miracula prodant.