De Vita Sancti Martini

laxans exiguo marcentia lumina somno,

ut renouata breui saltim modicoque sopore

sufficerent iugi tenuissima membra labori

et ferrent uigilem per sustentacula mentem.

uerum ubi transegit tenebras e nocte refulgens

lux, operum cunctis propere sollemniter actis

rursus iter festinus agit. tum uero fidelis

turba puellarum, domino quas sancta sacrarat

uirginitas carne intactas et corde pudicas,

ne festinantem caeli ad sublimia mentem

ad terram premeret fragilis corruptio carnis,

inrupit sanctae gaudens penetralia cellae,

hospitio benedicta pio, flatusque recentes

haurit et infectas absorbet anhelitus auras.

tunc humili obsequio solium doctoris adorant

officioque oris raptim loca singula signant,

quae tetigere pedes stantis, quae membra iacentis,

quae sancto benedicta cibo, quae pressa sedili

uel quae prostratis orantis subdita membris.

ut uero aspecto benedicti stramine lecti

temptauere pio tepefactum corpore faenum,

certat ad inuentam uiolenta modestia praedam,

dum partem sibi quaeque rapit, sinibusque repletis

leuia densati conpungunt pectora culmi

atque arcent tenues stimulato a pectore uestes.

quid non uera fides faciat? forte una cohortis

uirgineae nec corde minus quam corpore casta,

cum quendam miserum uiolento iure retentans

cogeret in furias daemon prorumpere iussas,

excutiens sanum captiuo a pectore sensum,

auxilio confisa dei meritoque patroni

particulam raptae sapienter prodiga praedae

faucibus innectit miseri colloque furentis

suspendit pressum benedicto corpore faenum.

nec mora et adtactu confestim territus hostis

arentes stipulas saeua ut incendia fugit,

inpar contactis Martini corpore culmis.

Et tamen elisus totiens totiensque fugatus

audes mutatis demens occurrere formis,

expertum temptare uirum coramque uerendos

ferre oculos, speciemque tegens monstrare furorem.

nam pecudis dorso insidens furiisque petulcum

concutiens animal seseque in uiscera mergens

naturam pecudis funesta excusserat ira.

uel cum captiuae pressisti terga iuuencae,

ferret ut inpositum non solum corpore monstrum,

explens infusum per membra obsessa furorem

atque ministerium bacchantis motibus aptans,

sanguineum spargens concusso uertice rorem,

leuia dum rubrae percurrunt tempora guttae

igneaque iratam praecedunt cornua frontem,

efflat et alternas uix creber anhelitus auras,

puluereamque ciet curuato poplite nubem

et tenues sursum tremulus pes spargit harenas.

nempe inter profugas passim bacchata cateruas

mitis ad aspectum sancti sessore fugato

adstitit atque onere abiecto, sed mente recepta

agminibus sociis gaudens se bucula iunxit.

desine nunc saltim gregibus te mergere Christi,

postquam nec pecudum sanctus tibi iura reliquit.

Cedimus: exsuperat trepidantia uerba loquentis

gloria. uirtutum, claris magis edita factis,

quam linguae prodenda sonis. obscura poetae

in lucem fando expediant: nos lumine laudis

uincimur et tanto obpressi splendore latemus.

atque utinam nostram paulum rarescere noctem

gloria tam clari faciat contacta patroni,

ne lucem historiae tenebroso corde tegamus

et titulum laudis minuant peccata loquentis.

Quod cor non placidum sancto, quaeue ira rebellis,

quae feritas non mitis erat? sensere Molossi

imperium, cum uenatu transcursa patentum

aequora camporum quateret lasciua iuuentus,

corripiens celeri uel prona uel ardua saltu.

cornipedes properi multo sudore madebant

et patulis tenues efflabant naribus auras.

ungula terrifico resonabat concita pulsu,

linquens pulueream cita post uestigia nubem.

nec sat erat uolucrum tam uelox cursus equorum.

pendula sic pronas aequabant pectora frontes,

ut mora cornipedum tardaret uota sedentum,

uectorum et cursum transiret motus agentum.

certabant alacres uentos aequare Molossi,

uincendi et studio spectantum explere furorem,

pendentesque procul reserato gutture linguas

flatibus alternis tremulus quatiebat hiatus.

hic tantus labor, hic sumptus quo, pro dolor, exit?

quis fructus quaeue utilitas, prensare fugaces

bestiolas leporumque fuga gaudere pauentum?

tempsisti talem prudens, Martine, furorem,

insontis tristem casum miseratus, hiantum I

ora canum et trepidos faciens torpescere gressus.

Iam si contiguum laxasset forte rigorem,

quo sale uerborum sociorum absoluere curas

attentasque aures paulum refouere solebat,

cum grauitate catus, cum religione facetus,

uirtutem cordis respergens flore leporis.

pellicia cernens obtectum ueste subulcum

\'en\' ait \'alter Adam! talis uelauit amictus

nudati obuoluens algentia membra parentis