Fasti

at postquam virtus annis adolevit, in apros

audet et hirsutas comminus ire leas,

dumque petit latebras fetae catulosque leaenae,

ipse fuit Libycae praeda cruenta ferae,

mater Hyan et Hyan maestae flevere sorores

cervicemque polo suppositurus Atlas,

victus uterque parens tamen est pietate sororum:

illa dedit caelum, nomina fecit Hyas.

‘Mater, ades, florum, ludis celebranda iocosis!

distuleram partes mense priore tuas.

incipis Aprili, transis in tempora Mai:

alter te fugiens, cum venit, alter habet,

cum tua sint cedantque tibi confinia mensum,

convenit in laudes ille vel ille tuas.

Circus in hunc exit clamataque palma theatris:

hoc quoque cum Circi munere carmen eat.

ipsa doce, quae sis. hominum sententia fallax:

optima tu proprii nominis auctor eris.’

sic ego. sic nostris respondit diva rogatis (

dum loquitur, vernas emat ab ore rosas):

‘Chloris eram, quae Flora vocor: corrupta Latino

nominis est nostri littera Graeca sono.

Chloris eram, nymphe campi felicis, ubi audis

rem fortunatis ante fuisse viris,

quae fuerit mihi forma, grave est narrare modestae

sed generum matri repperit illa deum.

ver erat, errabam: Zephyrus conspexit, abibam.

insequitur, fugio: fortior ille fuit,

et dederat fratri Boreas ius omne rapinae

ausus Erechthea praemia ferre domo.

vim tamen emendat dando mihi nomina nuptae,

inque meo non est ulla querella toro

. vere fruor semper: semper nitidissimus annus,

arbor habet frondes, pabula semper humus,

est mihi fecundus dotalibus hortus in agris:

aura fovet, liquidae fonte rigatur aquae,

hunc meus implevit generoso flore maritus

atque ait arbitrium tu, dea, floris habe.

saepe ego digestos volui numerare colores

nec potui: numero copia maior erat.

roscida cum primum foliis excussa pruina est,

et variae radiis intepuere comae,

conveniunt pictis incinctae vestibus Horae

inque leves calathos munera nostra legunt.

protinus accedunt Charites nectuntque coronas

sertaque caelestes implicitura comas.

prima per immensas sparsi nova semina gentes!

unius tellus ante coloris erat.

prima Therapnaeo feci de sanguine florem,

et manet in folio scripta querella suo.

tu quoque nomen habes cultos, Narcisse, per hortos,

infelix, quod non alter et alter eras.

quid Crocon aut Attin referam Cinyraque creatum,

de quorum per me volnere surgit honor?

Mars quoque, si nescis, per nostras editus artes:

Iuppiter hoc, ut adhuc, nesciat usque, precor,

sancta Iovem Iuno, nata sine matre Minerva,

officio doluit non eguisse suo.

ibat, ut Oceano quereretur facta mariti;

restitit ad nostras fessa labore fores.

quam simul aspexi, quid te, Saturnia, dixi

attulit? exponit, quem petat illa locum,

addidit et causam, verbis solabar amicis:

non inquit ‘verbis cura levanda mea est,

si pater est factus neglecto coniugis usu

Iuppiter et solus nomen utrumque tenet,

cur ego desperem fieri sine coniuge mater

et parere intacto, dummodo casta, viro?

omnia temptabo latis medicamina terris

et freta Tartareos excutiamque sinus.’

vox erat in cursu: voltum dubitantis habebam. ‘nescio

quid, nymphe, posse videris’ ait.

ter volui promittere opem, ter lingua retenta est:

ira Iovis magni causa timoris erat.

fer, precor, auxilium! dixit ‘celabitur auctor

et Stygiae numen testificabor aquae.’

quod petis, Oleniis inquam ‘mihi missus ab arvis

flos dabit: est hortis unicus ille meis.

qui dabat, hoc dixit ‘sterilem quoque tange iuvencam,

mater erit.’ tetigi, nec mora, mater erat.

protinus haerentem decerpsi pollice florem:

tangitur et tacto concipit illa sinu.

iamque gravis Thracen et laeva Propontidos intrat

fitque potens voti, Marsque creatus erat.

qui memor accepti per me natalis ‘habeto

tu quoque Romulea’ dixit in urbe locum.

forsitan in teneris tantum mea regna coronis

esse putes? tangit numen et arva meum.

si bene floruerint segetes, erit area dives;

si bene floruerit vinea, Bacchus erit;

si bene floruerint oleae, nitidissimus annus,

pomaque proventum temporis huius habent.

flore semel laeso pereunt viciaecque fabaeque,

et pereunt lentes, advena Nile, tuae.

vina quoque in magnis operose condita cellis

florent, et nebulae dolia summa tegunt.

mella meum munus: volucres ego mella daturas

ad violam et cytisos et thyma cana voco.

nos quoque idem facimus tunc, cum iuvenalibus annis

luxuriant animi, corporaque ipsa vigent.”