Fasti

sintque tuae tecum faciam monumenta coronae,

Volcanus Veneri quam dedit, illa tibi.’

dicta facit gemmasque novem transformat in ignes:

aurea per stellas nunc micat illa novem.

Sex ubi sustulerit, totidem demerserit orbes,

purpureum rapido qui vehit axe diem,

altera gramineo spectabis Equirria Campo,

quem Tiberis curvis in latus urget aquis.

qui tamen eiecta si forte tenebitur unda,

Caelius accipiet pulverulentus equos.

Idibus est Annae festum geniale Perennae

non procul a ripis, advena Thybri, tuis.

plebs venit ac virides passim disiecta per herbas

potat, et accumbit cum pare quisque sua.

sub Iove pars durat, pauci tentoria ponunt,

sunt quibus e ramis frondea facta casa est,

pars, ubi pro rigidis calamos statuere columnis,

desuper extentas imposuere togas.

sole tamen vinoque calent annosque precantur,

quot sumant cyathos, ad numerumque bibunt.

invenies illic, qui Nestoris ebibat annos,

quae sit per calices facta Sibylla suos.

illic et cantant, quicquid didicere theatris,

et iactant faciles ad sua verba manus

et ducunt posito duras cratere choreas,

cultaque diffusis saltat amica comis,

cum redeunt, titubant et sunt spectacula volgi,

et fortunatos obvia turba vocat.

occurrit nuper (visa est mihi digna relatu)

pompa: senem potum pota trahebat anus.

quae tamen haec dea sit, quoniam rumoribus errat,

fabula proposito nulla tegenda meo.

arserat Aeneae Dido miserabilis igne,

arserat exstructis in sua fata rogis;

compositusque cinis, tumulique in marmore carmen

hoc breve, quod moriens ipsa reliquit, erat:

“praebuit Aeneas et causam mortis et ensem.

ipsa sua Dido concidit usa manu.”

protinus invadunt Numidae sine vindice regnum,

et potitur capta Maurus Iarba domo,

seque memor spretum, Thalamis tamen inquit ‘Elissae

en ego, quem totiens reppulit illa, fruor.’

diffugiunt Tyrii, quo quemque agit error, ut olim

amisso dubiae rege vagantur apes.

tertia nudandas acceperat area messes,

inque cavos ierant tertia musta lacus:

pellitur Anna domo lacrimansque sororia linquit

moenia: germanae iusta dat ante suae.

mixta bibunt molles lacrimis unguenta favillae,

vertice libatas accipiuntque comas;

terque vale! dixit, cineres ter ad ora relatos

pressit, et est illis visa subesse soror.

nancta ratem comitesque fugae pede labitur aequo

moenia respiciens, dulce sororis opus.

fertilis est Melite sterili vicina Cosyrae

insula, quam Libyci verberat unda freti,

hanc petit hospitio regis confisa vetusto:

hospes opum dives rex ibi Battus erat.

qui postquam didicit casus utriusque sororis,

haec inquit tellus quantulacumque tua est.

et tamen hospitii servasset ad ultima munus,

sed timuit magnas Pygmalionis opes.

signa recensuerat bis sol sua, tertius ibat

annus, et exilio terra paranda nova est.

frater adest belloque petit. rex arma perosus

nos sumus inbelles, tu fuge sospes! ait.

iussa fugit ventoque ratem committit et undis:

asperior quovis aequore frater erat.

est prope piscosos lapidosi Crathidis amnes

parvus ager: Cameren incola turba vocat,

illuc cursus erat, nec longius afuit inde,

quam quantum novies mittere funda potest:

vela cadunt primo et dubia librantur ab aura.

findite remigio navita dixit aquas!

dumque parant torto subducere carbasa lino,

percutitur rapido puppis adunca noto

inque patens aequor frustra pugnante magistro

fertur, et ex oculis visa refugit humus,

adsiliunt fluctus, imoque a gurgite pontus

vertitur, et canas alveus haurit aquas,

vincitur ars vento, nec iam moderator habenis

utitur; a votis is quoque poscit opem.

iactatur tumidas exul Phoenissa per undas

humidaque opposita lumina veste tegit:

tunc primum Dido felix est dicta sorori

et quaecumque aliquam corpore pressit humum

figitur ad Laurens ingenti flamine litus

puppis et expositis omnibus hausta perit.

iam pius Aeneas regno nataque Latini

auctus erat, populos miscueratque duos.

litore dotali solo comitatus Achate

secretum nudo dum pede carpit iter,

aspicit errantem nec credere sustinet Annam

esse: quid in Latios illa veniret agros?

dum secum Aeneas, Anna est! exclamat Achates:

ad nomen voltus sustulit illa suos.

heu! fugiat? quid agat? quos terrae quaerat hiatus?

ante oculos miserae fata sororis erant.

sensit et adloquitur trepidam Cythereius heros

(fiet tamen admonitu motus, Elissa, tui):