Ars Amatoria

Sed te, quaecumque est, moderate iniuria turbet,

Nec sis audita paelice mentis inops.

Nec cito credideris: quantum cito credere laedat,

Exemplum vobis non leve Procris erit.

Est prope purpureos colles florentis Hymetti

Fons sacer et viridi caespite mollis humus:

Silva nemus non alta facit; tegit arbutus herbam,

Ros maris et lauri nigraque myrtus olent:

Nec densum foliis buxum fragilesque myricae,

Nec tenues cytisi cultaque pinus abest.

Lenibus inpulsae zephyris auraque salubri

Tot generum frondes herbaque summa tremit.

Grata quies Cephalo: famulis canibusque relictis

Lassus in hac iuvenis saepe resedit humo,

'Quae' que 'meos releves aestus,' cantare solebat

'Accipienda sinu, mobilis aura, veni.'

Coniugis ad timidas aliquis male sedulus aures

Auditos memori detulit ore sonos;

Procris ut accepit nomen, quasi paelicis, Aurae,

Excidit, et subito muta dolore fuit;

Palluit, ut serae lectis de vite racemis

Pallescunt frondes, quas nova laesit hiemps,

Quaeque suos curvant matura cydonia ramos,

Cornaque adhuc nostris non satis apta cibis.

Ut rediit animus, tenues a pectore vestes

Rumpit, et indignas sauciat ungue genas;

Nec mora, per medias passis furibunda capillis

Evolat, ut thyrso concita Baccha, vias.

Ut prope perventum, comites in valle relinquit,

Ipsa nemus tacito clam pede fortis init.

Quid tibi mentis erat, cum sic male sana lateres,

Procri? quis adtoniti pectoris ardor erat?

Iam iam venturam, quaecumque erat Aura, putabas

Scilicet, atque oculis probra videnda tuis.

Nunc venisse piget (neque enim deprendere velles),

Nunc iuvat: incertus pectora versat amor.

Credere quae iubeant, locus est et nomen et index,

Et quia mens semper quod timet, esse putat.

Vidit ut oppressa vestigia corporis herba,

Pulsantur trepidi corde micante sinus.

Iamque dies medius tenues contraxerat umbras,

Inque pari spatio vesper et ortus erant:

Ecce, redit Cephalus silvis, Cyllenia proles,

Oraque fontana fervida pulsat aqua.

Anxia, Procri, lates: solitas iacet ille per herbas,

Et 'zephyri molles auraque' dixit 'ades!'

Ut patuit miserae iucundus nominis error,

Et mens et rediit verus in ora color.

Surgit, et oppositas agitato corpore frondes

Movit, in amplexus uxor itura viri:

Ille feram movisse ratus, iuvenaliter artus

Corripit, in dextra tela fuere manu.

Quid facis, infelix? non est fera, supprime tela!

Me miserum! iaculo fixa puella tuo est.

'Ei mihi!' conclamat 'fixisti pectus amicum.

Hic locus a Cephalo vulnera semper habet.

Ante diem morior, sed nulla paelice laesa:

Hoc faciet positae te mihi, terra, levem.

Nomine suspectas iam spiritus exit in auras:

Labor, eo, cara lumina conde manu!'

Ille sinu dominae morientia corpora maesto

Sustinet, et lacrimis vulnera saeva lavat:

Exit, et incauto paulatim pectore lapsus

Excipitur miseri spiritus ore viri.

Sed repetamus opus: mihi nudis rebus eundum est,

Ut tangat portus fessa carina suos.

Sollicite expectas, dum te in convivia ducam,

Et quaeris monitus hac quoque parte meos.

Sera veni, positaque decens incede lucerna:

Grata mora venies; maxima lena mora est.

Etsi turpis eris, formosa videbere potis,

Et latebras vitiis nox dabit ipsa tuis.

Carpe cibos digitis: est quiddam gestus edendi:

Ora nec immunda tota perungue manu.

Neve domi praesume dapes, sed desine citra

Quam capis; es paulo quam potes esse minus;

Priamides Helenen avide si spectet edentem,

Oderit, et dicat 'stulta rapina mea est.'

Aptius est, deceatque magis potare puellas:

Cum Veneris puero non male, Bacche, facis.

Hoc quoque, qua patiens caput est, animusque pedesque

Constant: nec, quae sunt singula, bina vide.

Turpe iacens mulier multo madefacta Lyaeo:

Digna est concubitus quoslibet illa pati.

Nec somnis posita tutum succumbere mensa:

Per somnos fieri multa pudenda solent.

Ulteriora pudet docuisse: sed alma Dione

'Praecipue nostrum est, quod pudet' inquit 'opus.'

Nota sibi sit quaeque: modos a corpore certos

Sumite: non omnes una figura decet.

Quae facie praesignis erit, resupina iaceto:

Spectentur tergo, quis sua terga placent.

Milanion umeris Atalantes crura ferebat:

Si bona sunt, hoc sunt accipienda modo.

Parva vehatur equo: quod erat longissima, numquam

Thebaïs Hectoreo nupta resedit equo.

Strata premat genibus, paulum cervice reflexa,

Femina per longum conspicienda latus.

Cui femur est iuvenale, carent quoque pectora menda,

Stet vir, in obliquo fusa sit ipsa toro.