Ars Amatoria

Rure erit, et dicet 'venias': Amor odit inertes:

Si rota defuerit, tu pede carpe viam.

Nec grave te tempus sitiensque Canicula tardet,

Nec via per iactas candida facta nives.

Militiae species amor est; discedite, segnes:

Non sunt haec timidis signa tuenda viris.

Nox et hiems longaeque viae saevique dolores

Mollibus his castris et labor omnis inest.

Saepe feres imbrem caelesti nube solutum,

Frigidus et nuda saepe iacebis humo.

Cynthius Admeti vaccas pavisse Pheraei

Fertur, et in parva delituisse casa.

Quod Phoebum decuit, quem non decet? exue fastus,

Curam mansuri quisquis amoris habes.

Si tibi per tutum planumque negabitur ire,

Atque erit opposita ianua fulta sera,

At tu per praeceps tecto delabere aperto:

Det quoque furtivas alta fenestra vias.

Laeta erit, et causam tibi se sciet esse pericli;

Hoc dominae certi pignus amoris erit.

Saepe tua poteras, Leandre, carere puella:

Transnabas, animum nosset ut illa tuum.

Nec pudor ancillas, ut quaeque erit ordine prima,

Nec tibi sit servos demeruisse pudor.

Nomine quemque suo (nulla est iactura) saluta,

Iunge tuis humiles, ambitiose, manus.

Sed tamen et servo (levis est inpensa) roganti

Porrige Fortunae munera parva die:

Porrige et ancillae, qua poenas luce pependit

Lusa maritali Gallica veste manus.

Fac plebem, mihi crede, tuam; sit semper in illa

Ianitor et thalami qui iacet ante fores.

Nec dominam iubeo pretioso munere dones:

Parva, sed e parvis callidus apta dato.

Dum bene dives ager, cum rami pondere nutant,

Adferat in calatho rustica dona puer.

Rure suburbano poteris tibi dicere missa,

Illa vel in Sacra sint licet empta via.

Adferat aut uvas, aut quas Amaryllis amabat —

At nunc castaneas non amat illa nuces.

Quin etiam turdoque licet missaque columba

Te memorem dominae testificere tuae.

Turpiter his emitur spes mortis et orba senectus.

A, pereant, per quos munera crimen habent!

Quid tibi praecipiam teneros quoque mittere versus?

Ei mihi, non multum carmen honoris habet.

Carmina laudantur, sed munera magna petuntur:

Dummodo sit dives, barbarus ipse placet.

Aurea sunt vere nunc saecula: plurimus auro

Venit honos: auro conciliatur amor.

Ipse licet venias Musis comitatus, Homere,

Si nihil attuleris, ibis, Homere, foras.

Sunt tamen et doctae, rarissima turba, puellae;

Altera non doctae turba, sed esse volunt.

Utraque laudetur per carmina: carmina lector

Commendet dulci qualiacumque sono;

His ergo aut illis vigilatum carmen in ipsas

Forsitan exigui muneris instar erit.

At quod eris per te facturus, et utile credis,

Id tua te facito semper amica roget.

Libertas alicui fuerit promissa tuorum:

Hanc tamen a domina fac petat ille tua:

Si poenam servo, si vincula saeva remittis,

Quod facturus eras, debeat illa tibi:

Utilitas tua sit, titulus donetur amicae:

Perde nihil, partes illa potentis agat.

Sed te, cuicumque est retinendae cura puellae,

Attonitum forma fac putet esse sua.

Sive erit in Tyriis, Tyrios laudabis amictus:

Sive erit in Cois, Coa decere puta.

Aurata est? ipso tibi sit pretiosior auro;

Gausapa si sumpsit, gausapa sumpta proba.

Astiterit tunicata, 'moves incendia' clama,

Sed timida, caveat frigora, voce roga.

Conpositum discrimen erit, discrimina lauda:

Torserit igne comam, torte capille, place.

Brachia saltantis, vocem mirare canentis,

Et, quod desierit, verba querentis habe.

Ipsos concubitus, ipsum venerere licebit

Quod iuvat, et quae dat gaudia voce notes.

Ut fuerit torva violentior illa Medusa,

Fiet amatori lenis et aequa suo.

Tantum, ne pateas verbis simulator in illis,

Effice, nec vultu destrue dicta tuo.

Si latet, ars prodest: adfert deprensa pudorem,

Atque adimit merito tempus in omne fidem.

Saepe sub autumnum, cum formosissimus annus,

Plenaque purpureo subrubet uva mero,

Cum modo frigoribus premimur, modo solvimur aestu,

Aëre non certo, corpora languor habet.

Illa quidem valeat; sed si male firma cubarit,

Et vitium caeli senserit aegra sui,

Tunc amor et pietas tua sit manifesta puellae,

Tum sere, quod plena postmodo falce metas.

Nec tibi morosi veniant fastidia morbi,

Perque tuas fiant, quae sinet ipsa, manus.

Et videat flentem, nec taedeat oscula ferre,

Et sicco lacrimas conbibat ore tuas.

Multa vove, sed cuncta palam; quotiesque libebit,

Quae referas illi, somnia laeta vide.