Epistulae

Nec mea nunc primum feriuntur pectora telo;

Ille locus saevi vulnus amoris habet.

Anna soror, soror Anna, meae male conscia culpae,

Iam dabis in cineres ultima dona meos.

Nec consumpta rogis inscribar Elissa Sychaei,

Hoc tantum in tumuli marmore carmen erit:

Praebuit Aeneas et causam mortis et ensem;

Ipsa sua Dido concidit usa manu.

Alloquor Hermione nuper fratremque virumque.

Nunc fratrem; nomen coniugis alter habet:

Pyrrhus Achillides, animosus imagine patris,

Inclusam contra iusque piumque tenet.

Quod potui, renui, ne non invita tenerer;

Cetera femineae non valuere manus.

'Quid facis, Aeacide? non sum sine vindice,' dixi:

'Haec tibi sub domino est, Pyrrhe, puella suo!'

Surdior ille freto clamantem nomen Orestae

Traxit inornatis in sua tecta comis.

Quid gravius capta Lacedaemone serva tulissem,

Si raperet Graias barbara turba nurus?

Parcius Andromachen vexavit Achaia victrix,

Cum Danaus Phrygias ureret ignis opes.

At tu, cura mei si te pia tangit, Oreste,

Inice non timidas in tua iura manus!

An siquis rapiat stabulis armenta reclusis,

Arma feras, rapta coniuge lentus eris?

Sit socer exemplo nuptae repetitor ademptae,

Cui pia militiae causa puella fuit!

Si socer ignavus vidua stertisset in aula,

Nupta foret Paridi mater, ut ante fuit.

Nec tu mille rates sinuosaque vela pararis

Nec numeros Danai militis — ipse veni!

Sic quoque eram repetenda tamen, nec turpe marito

Aspera pro caro bella tulisse toro.

Quid, quod avus nobis idem Pelopeius Atreus,

Et, si non esses vir mihi, frater eras.

Vir, precor, uxori, frater succurre sorori!

Instant officio nomina bina tuo.

Me tibi Tyndareus, vita gravis auctor et annis,

Tradidit; arbitrium neptis habebat avus.

At pater Aeacidae promiserat inscius acti;

Plus patre, quo prior est ordine, pollet avus.

Cum tibi nubebam, nulli mea taeda nocebat;

Si iungar Pyrrho, tu mihi laesus eris.

Et pater ignoscet nostro Menelaus amori —

Succubuit telis praepetis ipse dei.

Quem sibi permisit, genero concedet amorem;

Proderit exemplo mater amata suo.

Tu mihi, quod matri pater est; quas egerat olim

Dardanius partis advena, Pyrrhus agit.

Ille licet patriis sine fine superbiat actis;

Et tu, quae referas facta parentis, habes.

Tantalides omnis ipsumque regebat Achillem.

Hic pars militiae; dux erat ille ducum.

Tu quoque per proavum Pelopem Pelopisque parentem,

Si medios numeres, a Iove quintus eris.

Nec virtute cares. arma invidiosa tulisti,

Sed tibi — quid faceres? — induit illa pater.

Materia vellem fortis meliore fuisses;

Non lecta est operi, sed data causa tuo.

Hanc tamen inplesti; iuguloque Aegisthus aperto

Tecta cruentavit, quae pater ante tuus.

Increpat Aeacides laudemque in crimina vertit —

Et tamen adspectus sustinet ille meos.

Rumpor, et ora mihi pariter cum mente tumescunt,

Pectoraque inclusis ignibus usta dolent.

Hermione coram quisquamne obiecit Orestae,

Nec mihi sunt vires, nec ferus ensis adest?

Flere licet certe; flendo defundimus iram,

Perque sinum lacrimae fluminis instar eunt.

Has solas habeo semper semperque profundo;

Ument incultae fonte perenne genae.

Num generis fato, quod nostros errat in annos,

Tantalides matres apta rapina sumus?

Non ego fluminei referam mendacia cygni

Nec querar in plumis delituisse Iovem.

Qua duo porrectus longe freta distinet Isthmos,

Vecta peregrinis Hippodamia rotis;

Taenaris Idaeo trans aequor ab hospite rapta

Argolicas pro se vertit in arma manus.

Vix equidem memini, memini tamen. omnia luctus,

Omnia solliciti plena timoris erant;

Flebat avus Phoebeque soror fratresque gemelli,

Orabat superos Leda suumque Iovem.

Ipsa ego, non longos etiamtunc scissa capillos,

Clamabam: 'sine me, me sine, mater, abis?'

Nam coniunx aberat! ne non Pelopeia credar,

Ecce, Neoptolemo praeda parata fui!

Pelides utinam vitasset Apollinis arcus!

Damnaret nati facta proterva pater;

Nec quondam placuit nec nunc placuisset Achilli

Abducta viduum coniuge flere virum.

Quae mea caelestis iniuria fecit iniquos,

Quod mihi — vae miserae! — sidus obesse querar?

Parva mea sine matre fui, pater arma ferebat,

Et duo cum vivant, orba duobus eram.

Non tibi blanditias primis, mea mater, in annis

Incerto dictas ore puella tuli;

Non ego captavi brevibus tua colla lacertis

Nec gremio sedi sarcina grata tuo.