Epistulae

nam tua res agitur, paries cum proximus ardet,

et neglecta solent incendia sumere vires.

Dulcis inexpertis cultura potentis amici:

expertus metuit. tu, dum tua navis in alto est,

hoc age, ne mutata retrorsum te ferat aura.

oderunt hilarem tristes tristemque iocosi,

sedatum celeres, agilem navumque remissi;

potores bibuli media de nocte Falerni

oderunt porrecta negantem pocula, quamvis

nocturnos iures te formidare tepores.

deme supercilio nubem: plerumque modestus

occupat obscuri speciem, taciturnus acerbi.

Inter cuncta leges et percontabere doctos,

qua ratione queas traducere leniter aevum,

num te semper inops agitet vexetque cupido,

num pavor et rerum mediocriter utilium spes,

virtutem doctrina paret Naturane donet,

quid minuat curas, quid te tibi reddat amicum,

quid pure tranquillet, honos an dulce lucellum,

an secretum iter et fallentis semita vitae.

Me quotiens reficit gelidus Digentia rivus,

quem Mandela bibit, rugosus frigore pagus,

quid sentire putas? quid credis, amice, precari?

sit mihi quod nunc est, etiam minus, et mihi vivam

quod superest aevi, si quid superesse volunt di;

sit bona librorum et provisae frugis in annum

copia, neu fluitem dubiae spe pendulus horae.

Sed satis est orare Iovem, qui ponit et aufert,

det vitam, det opes; aequum mi animum ipse parabo.

Prisco si credis, Maecenas docte, Cratino,

nulla placere diu nec vivere carmina possunt,

quae scribuntur aquae potoribus. ut male sanos

adscripsit Liber Satyris Faunisque poetas,

vina fere dulces oluerunt mane Camenae.

laudibus arguitur vini vinosus Homerus;

Ennius ipse pater numquam nisi potus ad arma

prosiluit dicenda. “Forum Putealque Libonis

mandabo siccis, adimam cantare severis :”

hoc simul edixi, non cessavere poetae

nocturno certare mero, putere diurno,

quid? si quis voltu torvo ferus et pede nudo

exiguaeque togae simulet textore Catonem,

virtutemne repraesentet moresque Catonis?

rupit Iarbitam Timagenis aemula lingua,

dum studet urbanus tenditque disertus haberi.

decipit exemplar vitiis imitabile: quod si

pallorem casu, biberent exsangue cuminum.

o imitatores, servum pecus, ut mihi saepe

bilem, saepe iocum vestri movere tumultus!

Libera per vacuum posui vestigia princeps,

non aliena meo pressi pede. qui sibi fidet,

dux reget examen. Parios ego primus iambos

ostendi Latio, numeros animosque secutus

Archilochi, non res et agentia verba Lycamben.

ac ne me foliis ideo brevi oribus ornes,

quod timui mutare modos et carminis artem,

temperat Archilochi Musam pede mascula Sappho,

temperat Alcaeus, sed rebus et ordine dispar,

nec socerum quaerit, quem versibus oblinat atris,

nec sponsae laqueum famoso carmine nectit,

hunc ego, non alio dictum prius ore, Latinus

volgavi fidicen. iuvat immemorata ferentem

ingenuis oculisque legi manibusque teneri.

Scire velis, mea cur ingratus opuscula lector

laudet ametque domi, premat extra limen iniquus:

non ego ventosae plebis suffragia venor

impensis cenarum et tritae munere vestis;

non ego, nobilium scriptorum auditor et ultor,

grammaticas ambire tribus et pulpita dignor.

hinc illae lacrimae. “spissis indigna theatris

scripta pudet recitare et nugis addere pondus,”

si dixi, rides, ait, “et Iovis auribus ista

servas: fidis enim manare poetica mella

te solum, tibi pulcher.” ad haec ego naribus uti

formido et, luctantis acuto ne secer ungui,

displicet iste locus, clamo et diludia posco,

ludus enim genuit trepidum certamen et iram,

ira truces inimicitias et funebre bellum.

Vertumnum Ianumque, liber, spectare videris,

scilicet ut prostes Sosiorum pumice mundus.

odisti clavis et grata sigilla pudico;

paucis ostendi gemis et communia laudas,

non ita nutritus, fuge quo descendere gestis.

non erit emisso reditus tibi. “quid miser egi?

quid volui?” dices, ubi quis te laeserit, et scis

in breve te cogi, cum plenus languet amator.

Quod si non odio peccantis desipit augur,

carus eris Romae, donec te deserat aetas;

contrectatus ubi manibus sordeseere volgi

coeperis, aut tineas pasees taciturnus inertis

aut fugies Uticam aut vinctus mitteris Ilerdam.

ridebit monitor non exauditus, ut ille

qui male parentem in rupes protrusit asellum

iratus: quis enim invitum servare laboret?

hoc quoque te manet, ut pueros elementa docentem

occupet extremis in vicis balba senectus.

Cum tibi sol tepidus pluris admoverit auris,

me libertino natum patre et in tenui re

maiores pinnas nido extendisse loqueris,

ut quantum generi demas virtutibus addas;