Aeneid

Quod votis optastis, adest, perfringere dextra;

in manibus Mars ipse viris. Nunc coniugis esto

quisque suae tectique memor, nunc magna referto

facta, patrum laudes. Ultro occurramus ad undam,

dum trepidi egressisque labant vestigia prima.

Audentis Fortuna iuvat,

haec ait et secum versat, quos ducere contra

vel quibus obsessos possit concredere muros.

Interea Aeneas socios de puppibus altis

pontibus exponit. Multi servare recursus

languentis pelagi et brevibus se credere saltu,

per remos alii. Speculatus litora Tarchon,

qua vada non sperat nec fracta remurmurat unda,

sed mare inoffensum crescenti adlabitur aestu,

advertit subito proram sociosque precatur:

Nunc, o lecta manus, validis incumbite remis;

tollite, ferte rates; inimicam findite rostris

hanc terram, sulcumque sibi premat ipsa carina.

Frangere nec tali puppim statione recuso

arrepta tellure semel. Quae talia postquam

effatus Tarchon, socii consurgere tonsis

spumantisque rates arvis inferre Latinis,

donec rostra tenent siccum et sedere carinae

omnes innocuae, sed non puppis tua, Tarchon.

Namque inflicta vadis dorso dum pendet iniquo,

anceps sustentata diu fluctusque fatigat,

solvitur atque viros mediis exponit in undis

fragmina remorum quos et fluitantia transtra

impediunt, retrahitque pedem simul unda relabens.

Nec Turnum segnis retinet mora, sed rapit acer

totam aciem in Teucros et contra in litore sistit.

Signa canunt. Primus turmas invasit agrestis

Aeneas, omen pugnae, stravitque Latinos

occiso Therone, virum qui maximus ultro

Aenean petit: huic gladio perque aerea suta,

per tunicam squalentem auro latus haurit apertum.

Inde Lichan ferit, exsectum iam matre perempta

et tibi, Phoebe, sacrum: casus evadere ferri

quo licuit parvo? Nec longe Cissea durum

immanemque Gyan, sternentis agmina clava,

deiecit Leto: nihil illos Herculis arma

nec validae iuvere manus genitorque Melampus,

Alcidae comes usque gravis dum terra labores

praebuit. Ecce Pharo, voces dum iactat inertis,

intorquens iaculum clamanti sistit in ore.

Tu quoque, flaventem prima lanugine malas

dum sequeris Clytium infelix, nova gaudia, Cydon,

Dardania stratus dextra, securus amorum,

qui iuvenum tibi semper erant, miserande iaceres,

ni fratrum stipata cohors foret obvia, Phorci

progenies, septem numero, septenaque tela

coniciunt; partim galea clipeoque resultant

inrita, deflexit partim stringentia corpus

alma Venus. Fidum Aeneas adfatur Achaten:

Suggere tela mihi: non ullum dextera frustra

torserit in Rutulos, steterunt quae in corpore Graium

Iliacis campis. Tum magnam corripit hastam

et iacit: illa volans clipei transverberat aera

Maeonis et thoraca simul cum pectore rumpit.

Huic frater subit Alcanor fratremque ruentem

sustentat dextra: traiecto missa lacerto

protinus hasta fugit servatque cruenta tenorem,

dexteraque ex umero nervis moribunda pependit.

Tum Numitor iaculo fratris de corpore rapto

Aenean petiit; sed non et figere contra

est licitum, magnique femur perstrinxit Achatae.

Hic Curibus fidens primaevo corpore Clausus

advenit et rigida Dryopem ferit eminus hasta

sub mentum graviter pressa pariterque loquentis

vocem animamque rapit traiecto gutture; at ille

fronte ferit terram et crassum vomit ore cruorem.

Tres quoque Threicios Boreae de gente suprema

et tris, quos Idas pater et patria Ismara mittit,

per varios sternit casus. Accurrit Halaesus

Auruncaeque manus, subit et Neptunia proles,

insignis Messapus equis. Expellere tendunt

nunc hi, nunc illi; certatur limine in ipso

Ausoniae. Magno discordes aethere venti

proelia ceu tollunt animis et viribus aequis;

non ipsi inter se, non nubila, non mare cedit;

anceps pugna diu, stant obnixa omnia contra:

haud aliter Troianae acies aciesque Latinae

concurrunt; haeret pede pes densusque viro vir.

At parte ex alia, qua saxa rotantia late

impulerat torrens arbustaque diruta ripis,

Arcadas insuetos acies inferre pedestris

ut vidit Pallas Latio dare terga sequaci

(aspera quis natura loci dimittere quando

suasit equos), unum quod rebus restat egenis,

nunc prece, nunc dictis virtutem accendit amaris:

Quo fugitis, socii? Per vos et fortia facta,

per ducis Evandri nomen devictaque bella

Opemque meam, patriae quae nunc subit aemula laudi,

fidite ne pedibus. Ferro rumpenda per hostis

est via. Qua globus ille virum densissimus urget,

hac vos et Pallanta ducem patria alta reposcit.

Numina nulla premunt, mortali urgemur ab hoste

mortales, totidem nobis animaeque manusque.

Ecce, maris magna claudit nos obice pontus,

deest iam terra fugae: pelagus Troiamne petemus?