Aeneid

sic Mnestheus, sic ipsa fuga secat ultima Pristis

aequora, sic illam fert impetus ipse volantem.

Et primum in scopulo luctantem deserit alto

Sergestum, brevibusque vadis frustraque vocantem

auxilia, et fractis discentem currere remis

Inde Gyan ipsamque ingenti mole Chimaeram

consequitur; cedit, quoniam spoliata magistro est.

Solus iamque ipso superest in fine Cloanthus:

quem petit, et summis adnixus viribus urguet.

Tum vero ingeminat clamor, cunctique sequentem

instigant studiis, resonatque fragoribus aether.

Hi proprium decus et partum indignantur honorem

ni teneant, vitamque volunt pro laude pacisci;

hos successus alit: possunt, quia posse videntur.

Et fors aequatis cepissent praemia rostris,

ni palmas ponto tendens utrasque Cloanthus

fudissetque preces, divosque in vota vocasset:

Di, quibus imperium est pelagi, quorum aequora curro,

vobis laetus ego hoc candentem in litore taurum

constituam ante aras, voti reus, extaque salsos

porriciam in fluctus et vina liquentia fundam.

Dixit, eumque imis sub fluctibus audiit omnis

Nereidum Phorcique chorus Panopeaque virgo,

et pater ipse manu magna Portunus euntem

impulit; illa Noto citius volucrique sagitta

ad terram fugit, et portu se condidit alto.

Tum satus Anchisa, cunctis ex more vocatis,

victorem magna praeconis voce Cloanthum

declarat viridique advelat tempora lauro,

muneraque in naves ternos optare iuvencos,

vinaque et argenti magnum dat ferre talentum.

Ipsis praecipuos ductoribus addit honores:

victori chlamydem auratam, quam plurima circum

purpura maeandro duplici Meliboea cucurrit,

intextusque puer frondosa regius Ida

veloces iaculo cervos cursuque fatigat,

acer, anhelanti similis, quem praepes ab Ida

sublimem pedibus rapuit Iovis armiger uncis;

longaevi palmas nequiquam ad sidera tendunt

custodes, saevitque canum latratus in auras.

At qui deinde locum tenuit virtute secundum,

levibus huic hamis consertam auroque trilicem

loricam, quam Demoleo detraxerat ipse

victor apud rapidum Simoënta sub Ilio alto,

donat habere viro, decus et tutamen in armis.

Vix illam famuli Phegeus Sagarisque ferebant

multiplicem, conixi umeris; indutus at olim

Demoleos cursu palantes Troas agebat.

Tertia dona facit geminos ex aere lebetas,

cymbiaque argento perfecta atque aspera signis.

Iamque adeo donati omnes opibusque superbi

puniceis ibant evincti tempora taenis,

cum saevo e scopulo multa vix arte revolsus,

amissis remis atque ordine debilis uno,

inrisam sine honore ratem Sergestus agebat.

Qualis saepe viae deprensus in aggere serpens,

aerea quem obliquum rota transiit, aut gravis ictu

seminecem liquit saxo lacerumque viator;

nequiquam longos fugiens dat corpore tortus,

parte ferox, ardensque oculis, et sibila colla

arduus attollens, pars volnere clauda retentat

nexantem nodis seque in sua membra plicantem:

tali remigio navis se tarda movebat;

vela facit tamen, et velis subit ostia plenis.

Sergestum Aeneas promisso munere donat,

servatam ob navem laetus sociosque reductos.

Olli serva datur, operum haud ignara Minervae,

Cressa genus, Pholoë, geminique sub ubere nati.

Hoc pius Aeneas misso certamine tendit

gramineum in campum, quem collibus undique curvis

cingebant silvae, mediaque in valle theatri

circus erat; quo se multis cum milibus heros

consessu medium tulit exstructoque resedit.

Hic, qui forte velint rapido contendere cursu,

invitat pretiis animos, et praemia ponit.

Undique conveniunt Teucri mixtique Sicani,

Nisus et Euryalus primi,

Euryalus forma insignis viridique iuventa,

Nisus amore pio pueri; quos deinde secutus

regius egregia Priami de stirpe Diores;

hunc Salius simul et Patron, quorum alter Acarnan,

alter ab Arcadio Tegeaeae sanguine gentis;

tum duo Trinacrii iuvenes, Helymus Panopesque,

adsueti silvis, comites senioris Acestae;

multi praeterea, quos fama obscura recondit.

Aeneas quibus in mediis sic deinde locutus:

Accipite haec animis, laetasque advertite mentes:

nemo ex hoc numero mihi non donatus abibit.

Gnosia bina dabo levato lucida ferro

spicula caelatamque argento ferre bipennem;

omnibus hic erit unus honos. Tres praemia primi

accipient flavaque caput nectentur oliva.

Primus equum phaleris insignem victor habeto;

alter Amazoniam pharetram plenamque sagittis

Threïciis, lato quam circum amplectitur auro

balteus et tereti subnectit fibula gemma;

tertius Argolica hac galea contentus abito.

Haec ubi dicta, locum capiunt, signoque repente

corripiunt spatia audito, limenque relinquunt,

effusi nimbo similes, simul ultima signant.