Georgicon

Cocyti tardaque palus inamabilis unda

alligat et noviens Styx interfusa coercet.

Quin ipsae stupuere domus atque intima Leti

tartara caeruleosque implexae crinibus angues

Eumenides, tenuitque inhians tria Cerberus ora

atque Ixionii vento rota constitit orbis.

Iamque pedem referens casus evaserat omnes;

redditaque Eurydice superas veniebat ad auras,

pone sequens, namque hanc dederat Proserpina legem,

cum subita incautum dementia cepit amantem,

ignoscenda quidem, scirent si ignoscere manes.

Restitit Eurydicenque suam iam luce sub ipsa

immemor heu! victusque animi respexit. Ibi omnis

effusus labor atque immitis rupta tyranni

foedera, terque fragor stagnis auditus Avernis.

Illa, “Quis et me,” inquit, “miseram et te perdidit, Orpheu,

quis tantus furor? En iterum crudelia retro

Fata vocant, conditque natantia lumina somnus.

Iamque vale: feror ingenti circumdata nocte

invalidasque tibi tendens, heu non tua, palmas!”

dixit et ex oculis subito, ceu fumus in auras

commixtus tenues, fugit diversa, neque illum,

prensantem nequiquam umbras et multa volentem

dicere, praeterea vidit, nec portitor Orci

amplius obiectam passus transire paludem.

Quid faceret? Quo se rapta bis coniuge ferret?

Quo fletu Manis, quae numina voce moveret?

Illa quidem Stygia nabat iam frigida cumba.

Septem illum totos perhibent ex ordine menses

rupe sub aeria deserti ad Strymonis undam

flesse sibi et gelidis haec evolvisse sub antris

mulcentem tigres et agentem carmine quercus;

qualis populea maerens philomela sub umbra

amissos queritur fetus, quos durus arator

observans nido implumes detraxit; at illa

flet noctem ramoque sedens miserabile carmen

integrat et maestis late loca questibus implet.

Nulla Venus, non ulli animum flexere hymenaei.

Solus Hyperboreas glacies Tanaimque nivalem

arvaque Rhipaeis numquam viduata pruinis

lustrabat raptam Eurydicen atque inrita Ditis

dona querens; spretae Ciconum quo munere matres

inter sacra deum nocturnique orgia Bacchi

discerptum latos iuvenem sparsere per agros.

Tum quoque marmorea caput a cervice revulsum

gurgite cum medio portans Oeagrius Hebrus

volveret, Eurydicen vox ipsa et frigida lingua

“ah miseram Eurydicen!” anima fugiente vocabat:

“Eurydicen” toto referebant flumine ripae.”

Haec Proteus, et se iactu dedit aequor in altum,

quaque dedit, spumantem undam sub vertice torsit.

At non Cyrene; namque ultro adfata timentem:

“Nate, licet tristes animo deponere curas.

Haec omnis morbi causa; hinc miserabile Nymphae,

cum quibus illa choros lucis agitabat in altis,

exitium misere apibus. Tu munera supplex

tende petens pacem et faciles venerare Napaeas;

namque dabunt veniam votis irasque remittent.

Sed modus orandi qui sit, prius ordine dicam.

Quattuor eximios praestanti corpore tauros,

qui tibi nunc viridis depascunt summa Lycaei,

delige et intacta totidem cervice iuvencas.

Quattuor his aras alta ad delubra dearum

constitue et sacrum iugulis demitte cruorem,

corporaque ipsa boum frondoso desere luco.

Post, ubi nona suos Aurora ostenderit ortus,

inferias Orphei Lethaea papavera mittes

et nigram mactabis ovem lucumque revises:

placatam Eurydicen vitula venerabere caesa.”

Haud mora; continuo matris praecepta facessit;

ad delubra venit, monstratas excitat aras,

quattuor eximios praestanti corpore tauros

ducit et intacta totidem cervice iuvencas.

Post, ubi nona suos Aurora induxerat ortus,

inferias Orphei mittit lucumque revisit.

Hic vero subitum ac dictu mirabile monstrum

adspiciunt, liquefacta boum per viscera toto

stridere apes utero et ruptis effervere costis,

immensasque trahi nubes, iamque arbore summa

confluere et lentis uvam demittere ramis.

Haec super arvorum cultu pecorumque canebam

et super arboribus, Caesar dum magnus ad altum

fulminat Euphraten bello victorque volentes

per populos dat iura viamque adfectat Olympo.

Illo Vergilium me tempore dulcis alebat

Parthenope studiis florentem ignobilis oti,

carmina qui lusi pastorum audaxque iuventa,

Tityre, te patulae cecini sub tegmine fagi.