Elegiae

talia demissae pallent ad sacra puellae,

cum temere anguino creditur ore manus.

ille sibi admotas a uirgine corripit escas:

uirginis in palmis ipsa canistra tremunt.

si fuerint castae, redeunt in colla parentum,

clamantque agricolae fertilis annus erit.

huc mea detonsis auecta est Cynthia mannis:

causa fuit Iuno, sed mage causa Venus.

Appia, dic quaeso, quantum te teste triumphum

egerit effusis per tua saxa rotis!

turpis in arcana sonuit cum rixa taberna;

si sine me, famae non sine labe meae.

spectaclum ipsa sedens primo temone pependit,

ausa per impuros frena mouere locos.

serica nam taceo uulsi carpenta nepotis

atque armillatos colla Molossa canis,

qui dabit immundae uenalia fata saginae,

uincet ubi erasas barba pudenda genas.

cum fieret nostro totiens iniuria lecto,

mutato uolui castra mouere toro.

Phyllis Auentinae quaedam est uicina Dianae,

sobria grata parum: cum bibit, omne decet.

altera Tarpeios est inter Teia lucos,

candida, sed potae non satis unus erit.

his ego constitui noctem lenire uocatis,

et Venere ignota furta nouare mea.

unus erat tribus in secreta lectulus herba.

quaeris concubitus? inter utramque fui.

Lygdamus ad cyathos, uitrique aestiua supellex

et Methymnaei Graeca saliua meri.

Nile, tuus tibicen erat, crotalistria phillis,

haec facilis spargi munda sine arte rosa,

nanus et ipse suos breuiter concretus in artus

iactabat truncas ad caua buxa manus.

sed neque suppletis constabat flamma lucernis,

reccidit inque suos mensa supina pedes.

me quoque per talos Venerem quaerente secundos

semper damnosi subsiluere canes.

cantabant surdo, nudabant pectora caeco:

Lanuuii ad portas, ei mihi, s eram;

cum subito rauci sonuerunt cardine postes,

et leuia ad primos murmura facta Laris.

nec mora, cum totas resupinat Cynthia ualuas,

non operosa comis, sed furibunda decens.

pocula mi digitos inter cecidere remissos,

palluerantque ipso labra ta mero.

fulminat illa oculis et quantum femina saeuit,

spectaclum capta nec minus urbe fuit.

Phyllidos iratos in uultum conicit unguis:

territa uicinas Teia clamat aquas.

lumina sopitos turbant elata Quiritis,

omnis et insana semita nocte sonat.

illas direptisque comis tunicisque tis

excipit obscurae prima taberna uiae.

Cynthia gaudet in exuuiis uictrixque recurrit

et mea peruersa sauciat ora manu,

imponitque notam collo morsuque cruentat,

praecipueque oculos, qui meruere, ferit.

atque ubi iam nostris lassauit bracchia plagis,

Lygdamus ad plutei fulcra sinistra latens

eruitur, geniumque meum protractus adorat.

Lygdame,nil potui: tecum ego captus eram.

supplicibus palmis tum demum ad foedera ueni,

cum uix tangendos praebuit illa pedes,

atque ait ‘admissae si uis me ignoscere culpae,

accipe, quae nostrae formula legis erit.

tu neque Pompeia spatiabere cultus in umbra,

nec cum lasciuum sternet harena Forum.

colla caue inflectas ad summum obliqua theatrum,

aut lectica tuae se det aperta morae.

Lygdamus in primis, omnis mihi causa querelae,

ueneat et pedibus uincula bina trahat.’

indixit leges: respondi ego legibus utar.

riserat imperio facta superba dato.

dein, quemcumque locum externae tetigere puellae,

suffiit, at pura limina tergit aqua,

imperat et totas iterum mutare lucernas,

terque meum tetigit sulpuris igne caput.

atque ita mutato per singula pallia lecto

respondi, et toto solvimus arma toro.

Amphitryoniades qua tempestate iuuencos

egerat a stabulis, o Erythea, tuis,

uenit ad inuictos pecorosa Palatia montis,

et statuit fessos fessus et ipse boues,

qua Velabra suo stagnabant flumine quoque

nauta per urbanas uelificabat aquas.

sed non infido manserunt hospite Caco

incolumes: furto polluit ille Iouem.

incola Cacus erat, metuendo raptor ab antro,

per tria partitos qui dabat ora sonos.

hic, ne certa forent manifestae signa rapinae,

auersos cauda traxit in antra boues,

nec sine teste deo: furem sonuere iuuenci,

furis et implacidas diruit ira fores.

Maenalio iacuit pulsus tria tempora ramo

Cacus, et Alcides sic ait: ‘ite, boues,

Herculis ite boues, nostrae labor ultime clauae,

bis mihi quaesitae, bis mea praeda, boues,

aruaque mugitu sancite Bouaria longo:

nobile erit Romae pascua uestra Forum.’