De Rerum Natura

Perseus Latin · Perseus Latin · 7,412 sections

1.601
iam nequeunt, id ni mirum sine partibus extat
1.602
et minima constat natura nec fuit umquam
1.603
per se secretum neque post hac esse valebit,
1.604
alterius quoniamst ipsum pars primaque et una,
1.605
inde aliae atque aliae similes ex ordine partes
1.606
agmine condenso naturam corporis explent;
1.607
quae quoniam per se nequeunt constare, necessest
1.608
haerere unde queant nulla ratione revelli.
1.609
sunt igitur solida primordia simplicitate,
1.610
quae minimis stipata cohaerent partibus arte.
1.611
non ex illorum conventu conciliata,
1.612
sed magis aeterna pollentia simplicitate,
1.613
unde neque avelli quicquam neque deminui iam
1.614
concedit natura reservans semina rebus.
1.615
Praeterea nisi erit minimum, parvissima quaeque
1.616
corpora constabunt ex partibus infinitis,
1.617
quippe ubi dimidiae partis pars semper habebit
1.618
dimidiam partem nec res praefiniet ulla.
1.619
ergo rerum inter summam minimamque quod escit,
1.620
nil erit ut distet; nam quamvis funditus omnis
1.621
summa sit infinita, tamen, parvissima quae sunt,
1.622
ex infinitis constabunt partibus aeque.
1.623
quod quoniam ratio reclamat vera negatque
1.624
credere posse animum, victus fateare necessest
1.625
esse ea quae nullis iam praedita partibus extent
1.626
et minima constent natura. quae quoniam sunt,
1.627
illa quoque esse tibi solida atque aeterna fatendum.
1.628
Denique si minimas in partis cuncta resolvi
1.629
cogere consuesset rerum natura creatrix,
1.630
iam nihil ex illis eadem reparare valeret
1.631
propterea quia, quae nullis sunt partibus aucta,
1.632
non possunt ea quae debet genitalis habere
1.633
materies, varios conexus pondera plagas
1.634
concursus motus, per quas res quaeque geruntur.
1.635
Quapropter qui materiem rerum esse putarunt
1.636
ignem atque ex igni summam consistere solo,
1.637
magno opere a vera lapsi ratione videntur.
1.638
Heraclitus init quorum dux proelia primus,
1.639
clarus ob obscuram linguam magis inter inanis
1.640
quamde gravis inter Graios, qui vera requirunt;
1.641
omnia enim stolidi magis admirantur amantque,
1.642
inversis quae sub verbis latitantia cernunt,
1.643
veraque constituunt quae belle tangere possunt
1.644
auris et lepido quae sunt fucata sonore.
1.645
Nam cur tam variae res possent esse, requiro,
1.646
ex uno si sunt igni puroque creatae?
1.647
nil prodesset enim calidum denserier ignem
1.648
nec rare fieri, si partes ignis eandem
1.649
naturam quam totus habet super ignis haberent.
1.650
acrior ardor enim conductis partibus esset,
1.651
languidior porro disiectis disque supatis.
1.652
amplius hoc fieri nihil est quod posse rearis
1.653
talibus in causis, ne dum variantia rerum
1.654
tanta queat densis rarisque ex ignibus esse.
1.655
Id quoque: si faciant admixtum rebus inane,
1.656
denseri poterunt ignes rarique relinqui;
1.657
sed quia multa sibi cernunt contraria quae sint
1.658
et fugitant in rebus inane relinquere purum,
1.659
ardua dum metuunt, amittunt vera viai
1.660
nec rursum cernunt exempto rebus inane
1.661
omnia denseri fierique ex omnibus unum
1.662
corpus, nil ab se quod possit mittere raptim,
1.663
aestifer ignis uti lumen iacit atque vaporem,
1.664
ut videas non e stipatis partibus esse.
1.665
Quod si forte alia credunt ratione potesse
1.666
ignis in coetu stingui mutareque corpus,
1.667
scilicet ex nulla facere id si parte reparcent,
1.668
occidet ad nihilum ni mirum funditus ardor
1.669
omnis et e nihilo fient quae cumque creantur;
1.670
nam quod cumque suis mutatum finibus exit,
1.671
continuo hoc mors est illius quod fuit ante.
1.672
proinde aliquid superare necesse est incolume ollis,
1.673
ne tibi res redeant ad nilum funditus omnes
1.674
de nihiloque renata vigescat copia rerum.
1.675
Nunc igitur quoniam certissima corpora quaedam
1.676
sunt, quae conservant naturam semper eandem,
1.677
quorum abitu aut aditu mutatoque ordine mutant
1.678
naturam res et convertunt corpora sese,
1.679
scire licet non esse haec ignea corpora rerum.
1.680
nil referret enim quaedam decedere, abire
1.681
atque alia adtribui mutarique ordine quaedam,
1.682
si tamen ardoris naturam cuncta tenerent;
1.683
ignis enim foret omnimodis quod cumque crearet.
1.684
verum, ut opinor, itast: sunt quaedam corpora, quorum
1.685
concursus motus ordo positura figurae
1.686
efficiunt ignis mutatoque ordine mutant
1.687
naturam neque sunt igni simulata neque ulli
1.688
praeterea rei quae corpora mittere possit
1.689
sensibus et nostros adiectu tangere tactus.
1.690
dicere porro ignem res omnis esse neque ullam
1.691
rem veram in numero rerum constare nisi ignem,
1.692
quod facit hic idem, perdelirum esse videtur.
1.693
nam contra sensus ab sensibus ipse repugnat
1.694
et labefactat eos, unde omnia credita pendent,
1.695
unde hic cognitus est ipsi quem nominat ignem;
1.696
credit enim sensus ignem cognoscere vere,
1.697
cetera non credit, quae nilo clara minus sunt.
1.698
quod mihi cum vanum tum delirum esse videtur;
1.699
quo referemus enim? quid nobis certius ipsis
1.700
sensibus esse potest, qui vera ac falsa notemus?

Perseus Latin. CTS URN phi0550.phi001.perseus-lat1. Via the Perseus Digital Library / Open Greek and Latin TEI corpora. Licence: CC BY-SA 4.0. Source.