De Rerum Natura

Perseus Latin · Perseus Latin · 7,412 sections

1.501
semina quae rerum primordiaque esse docemus,
1.502
unde omnis rerum nunc constet summa creata.
1.503
Principio quoniam duplex natura duarum
1.504
dissimilis rerum longe constare repertast,
1.505
corporis atque loci, res in quo quaeque geruntur,
1.506
esse utramque sibi per se puramque necessest.
1.507
nam qua cumque vacat spatium, quod inane vocamus,
1.508
corpus ea non est; qua porro cumque tenet se
1.509
corpus, ea vacuum nequaquam constat inane.
1.510
sunt igitur solida ac sine inani corpora prima.
1.511
Praeterea quoniam genitis in rebus inanest,
1.512
materiem circum solidam constare necessest;
1.513
nec res ulla potest vera ratione probari
1.514
corpore inane suo celare atque intus habere,
1.515
si non, quod cohibet, solidum constare relinquas.
1.516
id porro nihil esse potest nisi materiai
1.517
concilium, quod inane queat rerum cohibere.
1.518
materies igitur, solido quae corpore constat,
1.519
esse aeterna potest, cum cetera dissoluantur.
1.520
Tum porro si nil esset quod inane vocaret,
1.521
omne foret solidum; nisi contra corpora certa
1.522
essent quae loca complerent quae cumque tenerent
1.523
omne quod est spatium, vacuum constaret inane.
1.524
alternis igitur ni mirum corpus inani
1.525
distinctum, quoniam nec plenum naviter extat
1.526
nec porro vacuum; sunt ergo corpora certa,
1.527
quae spatium pleno possint distinguere inane.
1.528
haec neque dissolui plagis extrinsecus icta
1.529
possunt nec porro penitus penetrata retexi
1.530
nec ratione queunt alia temptata labare;
1.531
id quod iam supra tibi paulo ostendimus ante.
1.532
nam neque conlidi sine inani posse videtur
1.533
quicquam nec frangi nec findi in bina secando
1.534
nec capere umorem neque item manabile frigus
1.535
nec penetralem ignem, quibus omnia conficiuntur.
1.536
et quo quaeque magis cohibet res intus inane,
1.537
tam magis his rebus penitus temptata labascit.
1.538
ergo si solida ac sine inani corpora prima
1.539
sunt ita uti docui, sint haec aeterna necessest.
1.540
Praeterea nisi materies aeterna fuisset,
1.541
antehac ad nihilum penitus res quaeque redissent
1.542
de nihiloque renata forent quae cumque videmus.
1.543
at quoniam supra docui nil posse creari
1.544
de nihilo neque quod genitumst ad nil revocari,
1.545
esse inmortali primordia corpore debent,
1.546
dissolui quo quaeque supremo tempore possint,
1.547
materies ut subpeditet rebus reparandis.
1.548
sunt igitur solida primordia simplicitate
1.549
nec ratione queunt alia servata per aevom
1.550
ex infinito iam tempore res reparare.
1.551
denique si nullam finem natura parasset
1.552
frangendis rebus, iam corpora materiai
1.553
usque redacta forent aevo frangente priore,
1.554
ut nihil ex illis a certo tempore posset
1.555
conceptum summum aetatis pervadere finem.
1.556
nam quidvis citius dissolvi posse videmus
1.557
quam rursus refici; qua propter longa diei
1.558
infinita aetas ante acti temporis omnis
1.559
quod fregisset adhuc disturbans dissoluensque,
1.560
numquam relicuo reparari tempore posset.
1.561
at nunc ni mirum frangendi reddita finis
1.562
certa manet, quoniam refici rem quamque videmus
1.563
et finita simul generatim tempora rebus
1.564
stare, quibus possint aevi contingere florem.
1.565
Huc accedit uti, solidissima materiai
1.566
corpora cum constant, possint tamen omnia reddi,
1.567
mollia quae fiunt, aer aqua terra vapores,
1.568
quo pacto fiant et qua vi quaeque gerantur,
1.569
admixtum quoniam semel est in rebus inane.
1.570
at contra si mollia sint primordia rerum,
1.571
unde queant validi silices ferrumque creari,
1.572
non poterit ratio reddi; nam funditus omnis
1.573
principio fundamenti natura carebit.
1.574
sunt igitur solida pollentia simplicitate,
1.575
quorum condenso magis omnia conciliatu
1.576
artari possunt validasque ostendere viris.
1.577
porro si nullast frangendis reddita finis
1.578
corporibus, tamen ex aeterno tempore quaeque
1.579
nunc etiam superare necessest corpora rebus,
1.580
quae non dum clueant ullo temptata periclo.
1.581
at quoniam fragili natura praedita constant,
1.582
discrepat aeternum tempus potuisse manere
1.583
innumerabilibus plagis vexata per aevom.
1.584
Denique iam quoniam generatim reddita finis
1.585
crescendi rebus constat vitamque tenendi,
1.586
et quid quaeque queant per foedera naturai,
1.587
quid porro nequeant, sancitum quando quidem extat,
1.588
nec commutatur quicquam, quin omnia constant
1.589
usque adeo, variae volucres ut in ordine cunctae
1.590
ostendant maculas generalis corpore inesse,
1.591
inmutabilis materiae quoque corpus habere
1.592
debent ni mirum; nam si primordia rerum
1.593
commutari aliqua possent ratione revicta,
1.594
incertum quoque iam constet quid possit oriri,
1.595
quid nequeat, finita potestas denique cuique
1.596
qua nam sit ratione atque alte terminus haerens,
1.597
nec totiens possent generatim saecla referre
1.598
naturam mores victum motusque parentum.
1.599
Tum porro quoniam est extremum quodque cacumen
1.600
corporis illius, quod nostri cernere sensus

Perseus Latin. CTS URN phi0550.phi001.perseus-lat1. Via the Perseus Digital Library / Open Greek and Latin TEI corpora. Licence: CC BY-SA 4.0. Source.