De Rerum Natura

possint et referant proavorum saepe figuras,

propterea quia multa modis primordia multis

mixta suo celant in corpore saepe parentis,

quae patribus patres tradunt a stirpe profecta.

inde Venus varia producit sorte figuras,

maiorumque refert voltus vocesque comasque;

quandoquidem nihilo magis haec de semine certo

fiunt quam facies et corpora membraque nobis.

et muliebre oritur patrio de semine saeclum

maternoque mares existunt corpore creti;

semper enim partus duplici de semine constat,

atque utri similest magis id quod cumque creatur,

eius habet plus parte aequa; quod cernere possis,

sive virum suboles sivest muliebris origo.

Nec divina satum genitalem numina cuiquam

absterrent, pater a gnatis ne dulcibus umquam

appelletur et ut sterili Venere exigat aevom;

quod plerumque putant et multo sanguine maesti

conspergunt aras adolentque altaria donis,

ut gravidas reddant uxores semine largo;

ne quiquam divom numen sortisque fatigant;

nam steriles nimium crasso sunt semine partim,

et liquido praeter iustum tenuique vicissim.

tenve locis quia non potis est adfigere adhaesum,

liquitur extemplo et revocatum cedit abortu.

crassius hinc porro quoniam concretius aequo

mittitur, aut non tam prolixo provolat ictu

aut penetrare locos aeque nequit aut penetratum

aegre admiscetur muliebri semine semen.

nam multum harmoniae Veneris differre videntur.

atque alias alii complent magis ex aliisque

succipiunt aliae pondus magis inque gravescunt.

et multae steriles Hymenaeis ante fuerunt

pluribus et nactae post sunt tamen unde puellos

suscipere et partu possent ditescere dulci.

et quibus ante domi fecundae saepe nequissent

uxoris parere, inventast illis quoque compar

natura, ut possent gnatis munire senectam.

usque adeo magni refert, ut semina possint

seminibus commisceri genitaliter apta

crassaque conveniant liquidis et liquida crassis.

atque in eo refert quo victu vita colatur;

namque aliis rebus concrescunt semina membris

atque aliis extenvantur tabentque vicissim.

et quibus ipsa modis tractetur blanda voluptas.

id quoque permagni refert; nam more ferarum

quadrupedumque magis ritu plerumque putantur

concipere uxores, quia sic loca sumere possunt

pectoribus positis sublatis semina lumbis.

nec molles opus sunt motus uxoribus hilum.

nam mulier prohibet se concipere atque repugnat,

clunibus ipsa viri Venerem si laeta retractat

atque exossato ciet omni pectore fluctus;

eicit enim sulcum recta regione viaque

vomeris atque locis avertit seminis ictum.

idque sua causa consuerunt scorta moveri,

ne complerentur crebro gravidaeque iacerent,

et simul ipsa viris Venus ut concinnior esset;

coniugibus quod nil nostris opus esse videtur.

Nec divinitus inter dum Venerisque sagittis

deteriore fit ut forma muliercula ametur;

nam facit ipsa suis inter dum femina factis

morigerisque modis et munde corpore culto,

ut facile insuescat secum te degere vitam.

quod super est, consuetudo concinnat amorem;

nam leviter quamvis quod crebro tunditur ictu,

vincitur in longo spatio tamen atque labascit.

nonne vides etiam guttas in saxa cadentis

umoris longo in spatio pertundere saxa?

Quis potis est dignum pollenti pectore carmen

condere pro rerum maiestate hisque repertis?

quisve valet verbis tantum, qui fingere laudes

pro meritis eius possit, qui talia nobis

pectore parta suo quaesitaque praemia liquit?

nemo, ut opinor, erit mortali corpore cretus.

nam si, ut ipsa petit maiestas cognita rerum,

dicendum est, deus ille fuit, deus, inclyte Memmi,

qui princeps vitae rationem invenit eam quae

nunc appellatur sapientia, quique per artem

fluctibus et tantis vitam tantisque tenebris

in tam tranquillo et tam clara luce locavit.

confer enim divina aliorum antiqua reperta.

namque Ceres fertur fruges Liberque liquoris

vitigeni laticem mortalibus instituisse;

cum tamen his posset sine rebus vita manere,

ut fama est aliquas etiam nunc vivere gentis.

at bene non poterat sine puro pectore vivi;

quo magis hic merito nobis deus esse videtur,

ex quo nunc etiam per magnas didita gentis

dulcia permulcent animos solacia vitae.

Herculis antistare autem si facta putabis,

longius a vera multo ratione ferere.

quid Nemeaeus enim nobis nunc magnus hiatus

ille leonis obesset et horrens Arcadius sus,

tanto opere officerent nobis Stymphala colentes?

denique quid Cretae taurus Lernaeaque pestis

hydra venenatis posset vallata colubris?

quidve tripectora tergemini vis Geryonai

et Diomedis equi spirantes naribus ignem

Thracia Bistoniasque plagas atque Ismara propter