De Rerum Natura

quid cordis globus aut oculi? quid membra? quid artus?

quantula sunt! quid praeterea primordia quaeque,

unde anima atque animi constet natura necessumst,

nonne vides quam sint subtilia quamque minuta?

praeterea quaecumque suo de corpore odorem

expirant acrem, panaces absinthia taetra

habrotonique graves et tristia centaurea,

quorum unum quidvis leviter si forte duobus

quin potius noscas rerum simulacra vagari

multa modis multis, nulla vi cassaque sensu?

Sed ne forte putes ea demum sola vagari,

quae cumque ab rebus rerum simulacra recedunt,

sunt etiam quae sponte sua gignuntur et ipsa

constituuntur in hoc caelo, qui dicitur aer,

quae multis formata modis sublime feruntur,

ut nubes facile inter dum concrescere in alto

cernimus et mundi speciem violare serenam

aera mulcentes motu; nam saepe Gigantum

ora volare videntur et umbram ducere late,

inter dum magni montes avolsaque saxa

montibus ante ire et solem succedere praeter,

inde alios trahere atque inducere belua nimbos.

nec speciem mutare suam liquentia cessant

et cuiusque modi formarum vertere in oras.

Nunc ea quam facili et celeri ratione genantur

perpetuoque fluant ab rebus lapsaque cedant

semper enim summum quicquid de rebus abundat,

quod iaculentur. et hoc alias cum pervenit in res,

transit, ut in primis vestem; sed ubi aspera saxa

aut in materiam ligni pervenit, ibi iam

scinditur, ut nullum simulacrum reddere possit.

at cum splendida quae constant opposta fuerunt

densaque, ut in primis speculum est, nihil accidit horum;

nam neque, uti vestem, possunt transire, neque autem

scindi; quam meminit levor praestare salutem.

qua propter fit ut hinc nobis simulacra redundent.

et quamvis subito quovis in tempore quamque

rem contra speculum ponas, apparet imago;

perpetuo fluere ut noscas e corpore summo

texturas rerum tenuis tenuisque figuras.

ergo multa brevi spatio simulacra genuntur,

ut merito celer his rebus dicatur origo.

et quasi multa brevi spatio summittere debet

lumina sol, ut perpetuo sint omnia plena,

sic ab rebus item simili ratione necessest

temporis in puncto rerum simulacra ferantur

multa modis multis in cunctas undique partis;

quandoquidem speculum quo cumque obvertimus oris,

res ibi respondent simili forma atque colore.

Praeterea modo cum fuerit liquidissima caeli

tempestas, perquam subito fit turbida foede,

undique uti tenebras omnis Acherunta rearis

liquisse et magnas caeli complesse cavernas.

usque adeo taetra nimborum nocte coorta

inpendent atrae Formidinis ora superne;

quorum quantula pars sit imago dicere nemost

qui possit neque eam rationem reddere dictis.

Nunc age, quam celeri motu simulacra ferantur,

et quae mobilitas ollis tranantibus auras

reddita sit, longo spatio ut brevis hora teratur,

in quem quaeque locum diverso numine tendunt,

suavidicis potius quam multis versibus edam;

parvus ut est cycni melior canor, ille gruum quam

clamor in aetheriis dispersus nubibus austri.

Principio persaepe levis res atque minutis

corporibus factas celeris licet esse videre.

in quo iam genere est solis lux et vapor eius,

propterea quia sunt e primis facta minutis,

quae quasi cuduntur perque aeris intervallum

non dubitant transire sequenti concita plaga;

suppeditatur enim confestim lumine lumen

et quasi protelo stimulatur fulgere fulgur.

qua propter simulacra pari ratione necessest

inmemorabile per spatium transcurrere posse

temporis in puncto, primum quod parvola causa

est procul a tergo quae provehat atque propellat,

quod super est, ubi tam volucri levitate ferantur,

deinde quod usque adeo textura praedita rara

mittuntur, facile ut quasvis penetrare queant res

et quasi permanare per aeris intervallum.

Praeterea si quae penitus corpuscula rerum

ex altoque foras mittuntur, solis uti lux

ac vapor, haec puncto cernuntur lapsa diei

per totum caeli spatium diffundere sese

perque volare mare ac terras caelumque rigare.

quid quae sunt igitur iam prima fronte parata,

cum iaciuntur et emissum res nulla moratur?

quone vides citius debere et longius ire

multiplexque loci spatium transcurrere eodem

tempore quo solis pervolgant lumina caelum?

Hoc etiam in primis specimen verum esse videtur,

quam celeri motu rerum simulacra ferantur,

quod simul ac primum sub diu splendor aquai

ponitur, extemplo caelo stellante serena

sidera respondent in aqua radiantia mundi.

iamne vides igitur quam puncto tempore imago

aetheris ex oris in terrarum accidat oras?

quare etiam atque etiam mitti fateare necessest

corpora quae feriant oculos visumque lacessant.

perpetuoque fluunt certis ab rebus odores,