De Rerum Natura

effusumque iacet sine sensu corpus honustum,

est aliud tamen in nobis quod tempore in illo

multimodis agitatur et omnis accipit in se

laetitiae motus et curas cordis inanis.

Nunc animam quoque ut in membris cognoscere possis

esse neque harmonia corpus sentire solere,

principio fit uti detracto corpore multo

saepe tamen nobis in membris vita moretur.

Atque eadem rursum, cum corpora pauca caloris

diffugere forasque per os est editus aeg,

deserit extemplo venas atque ossa relinquit;

noscere ut hinc possis non aequas omnia partis

corpora habere neque ex aequo fulcire salutem,

sed magis haec, venti quae sunt calidique vaporis

semina, curare in membris ut vita moretur.

est igitur calor ac ventus vitalis in ipso

corpore, qui nobis moribundos deserit artus.

quapropter quoniam est animi natura reperta

atque animae quasi pars hominis, redde harmoniai

nomen, ad organicos alto delatum Heliconi,

sive aliunde ipsi porro traxere et in illam

transtulerunt, proprio quae tum res nomine egebat.

quidquid id est, habeant: tu cetera percipe dicta.

Nunc animum atque animam dico coniuncta teneri

inter se atque unam naturam conficere ex se,

sed caput esse quasi et dominari in corpore toto

consilium, quod nos animum mentemque vocamus.

idque situm media regione in pectoris haeret.

hic exultat enim pavor ac metus, haec loca circum

laetitiae mulcent: hic ergo mens animusquest.

cetera pars animae per totum dissita corpus

paret et ad numen mentis momenque movetur.

idque sibi solum per se sapit et sibi gaudet,

cum neque res animam neque corpus commovet una.

et quasi, cum caput aut oculus temptante dolore

laeditur in nobis, non omni concruciamur

corpore, sic animus nonnumquam laeditur ipse

laetitiaque viget, cum cetera pars animai

per membra atque artus nulla novitate cietur;

verum ubi vementi magis est commota metu mens,

consentire animam totam per membra videmus

sudoresque ita palloremque existere toto

corpore et infringi linguam vocemque aboriri,

caligare oculos, sonere auris, succidere artus,

denique concidere ex animi terrore videmus

saepe homines; facile ut quivis hinc noscere possit

esse animam cum animo coniunctam, quae cum animi vi

percussa est, exim corpus propellit et icit.

Haec eadem ratio naturam animi atque animai

corpoream docet esse; ubi enim propellere membra,

corripere ex somno corpus mutareque vultum

atque hominem totum regere ac versare videtur,

quorum nil fieri sine tactu posse videmus

nec tactum porro sine corpore, nonne fatendumst

corporea natura animum constare animamque?

praeterea pariter fungi cum corpore et una

consentire animum nobis in corpore cernis.

si minus offendit vitam vis horrida teli

ossibus ac nervis disclusis intus adacta,

at tamen insequitur languor terraeque petitus

suavis et in terra mentis qui gignitur aestus

inter dumque quasi exsurgendi incerta voluntas.

ergo corpoream naturam animi esse necessest,

corporeis quoniam telis ictuque laborat.

Is tibi nunc animus quali sit corpore et unde

constiterit pergam rationem reddere dictis.

principio esse aio persuptilem atque minutis

perquam corporibus factum constare. id ita esse

hinc licet advertas animum, ut pernoscere possis.

Nil adeo fieri celeri ratione videtur,

quam si mens fieri proponit et inchoat ipsa;

ocius ergo animus quam res se perciet ulla,

ante oculos quorum in promptu natura videtur.

at quod mobile tanto operest, constare rutundis

perquam seminibus debet perquamque minutis,

momine uti parvo possint inpulsa moveri.

namque movetur aqua et tantillo momine flutat,

quippe volubilibus parvisque creata figuris.

at contra mellis constantior est natura

et pigri latices magis et cunctantior actus:

haeret enim inter se magis omnis materiai

copia, ni mirum quia non tam levibus extat

corporibus neque tam suptilibus atque rutundis.

namque papaveris aura potest suspensa levisque

cogere ut ab summo tibi diffluat altus acervus,

at contra lapidum coniectum spicarumque

noenu potest. igitur parvissima corpora pro quam

et levissima sunt, ita mobilitate fruuntur;

at contra quae cumque magis cum pondere magno

asperaque inveniuntur, eo stabilita magis sunt.

nunc igitur quoniamst animi natura reperta

mobilis egregie, perquam constare necessest

corporibus parvis et levibus atque rutundis.

quae tibi cognita res in multis, o bone, rebus

utilis invenietur et opportuna cluebit.

Haec quoque res etiam naturam dedicat eius,

quam tenui constet textura quamque loco se

contineat parvo, si possit conglomerari,

quod simul atque hominem leti secura quies est

indepta atque animi natura animaeque recessit,