Bacchides

Ne unum quidem hercle, si sapis.

Sine perlegam.

“ego ius iurandum verbis conceptis dedi,

daturum id me hodie mulieri ante vesperum,

prius quam á me abiret. nunc, pater, ne perierem

cura atque abduce me hinc ab hac quantum potest,

quam propter tantum damni feci et flagiti.

cave tíbi ducenti nummi dividiae fuant;

sescenta tanta reddam, si vivo, tibi.

vale atque haec cura”. quid nunc censes, Chrysale?

Nihil ego tibi hodie consili quicquam dabo,

neque ego haud committam ut, si quid peccatum siet,

fecisse dicas de mea sententia.

verum, ut ego opinor, sí ego in istoc sim loco,

dem potius aurum quam illum corrumpi sinam.

duae condiciones sunt: utram tu áccipias vide:

vel ut aurum perdas vel ut amator perieret.

ego neque te iubeo neque veto, neque suadeo.

Miseret me illius.

Tuos est, non mirum facis.

si plus perdundum sit, periisse suaviust,

quam illud flagitium volgo dispalescere.

Ne ille edepol Ephesi multo mavellem foret,

dum salvos esset, quam revenisset domum.

quid ego istic? quod perdundumst properem perdere.

binos ducentos Philippos iam intus ecferam,

et militi quos dudum promisi miser

et istos. mane istic, iam exeo ad te, Chrysale.—

Fit vasta Troia, scindunt proceres Pergamum.

scivi ego iam dudum fore me exitio Pergamo.

edepol qui me esse dicat cruciatu malo

dignum, ne ego cum íllo pignus haud ausim dare;

tantas turbellas facio. sed crepuit foris:

ecfertur praeda ex Troia. taceam nunciam.

Cape hoc tibi aurum, Chrysale, i, fer filio.

ego ad forum autem hinc ibo, ut solvam militi.

Non equidem accipiam. proin tu quaeras qui ferat.

nolo ego mihi credi.

Cape vero, odiose facis.

Non equidem capiam.

At quaeso.

Dico ut res se habet.

Morare.

Nolo, inquam, aurum concredi mihi.

vel da aliquem qui servet me.

Ohe, odiose facis.

Cedo, sí necesse est.

Cura hoc. iam égo huc revenero.—

Curatum est—esse te senem miserrumum.

hoc est incepta efficere pulcre: bellule

mi evenit, ut ovans praeda onustus incederem;

salute nostra atque urbe capta per dolum

domum reduco íntegrum omnem exercitum.

sed, spectatores, vos nunc ne miremini

quod non triumpho: pervolgatum est, nil moror;

verum tamen accipientur mulso milites.

nunc hanc praedam omnem iam ad quaestorem deferam.—

Quam mágis in pectore meó foveo quas méus filius turbás turbet,

quam se ád vitam et quos ád mores praecípitem inscitus capéssat,

magis cúrae est magisque adfórmido, ne is péreat neu corrúmpatur.

scio, fúi ego illa aetate ét feci illa omnía, sed more modésto;

neque plácitant mores quíbus video volgo ín gnatos essé parentes:

duxi, hábui scortum, pótavi, dedi, donavi, sed enim íd raro.

ego dáre me meo gnato ínstitui, ut animo óbsequium sumére possit;

aequom ésse puto, sed nimis nolo desídiae ei dare lúdum.

nunc Mnésilochum, quod mándavi,

viso écquid eum ad virtútem aut ad

frugem ópera sua compúlerit, sic

ut eúm, si convenít, scio fe-cisse: eóst ingenio nátus.

Quicúmque ubi ubi sunt, quí fuerunt quiqué futuri sunt pósthac

stultí, stolidi, fatuí, fungi, bardí, blenni, buccónes,

solús ego omnis longe ántideo stultítia et moribus índoctis.

perií, pudet: hocine me aétatis ludós bis factum esse índigne?

magis quam íd reputo, tam mágis uror quae méus filius turbávit.

perdítus sum atque eradícatus sum, omníbus exemplis éxcrucior.

omnía me mala conséctantur, omníbus exitiis ínterii.

Chrysálus med hodie láceravit, Chrysálus me miserum spóliavit:

is mé scelus auro usque áttondit dolis dóctis indoctum, út lubitumst.

ita míles memorat méretricem esse eam quam ílle uxorem esse áiebat,

omníaque ut quidque actum est memoravit, eam síbi hunc annúm condúctam,

relicúom id auri factúm quod ego ei stultíssimus homo promísissem: hoc,

hoc ést quo cor peracéscit; hoc ést demum quod pércrucior,

me hoc aétatis ludíficari, immo edepol sic ludos factum

canó capite atque albá barba miserúm me auro esse emúnctum.

perii, hóc servom meum nón nauci facere ésse ausum! atque ego, si álibi

plus pérdiderim, minus aégre habeam minusque íd mihi damno dúcam.

Certo híc prope me mihi néscio quis loqui vísust; sed quem vídeo?

hic quidémst pater Mnesilochi.

Eúge, socium aerúmnae et mei mali vídeo.

Philoxéne, salve.

Et tu. unde ágis?

Vnde homo miser átque infortunátus.

At pól ego ibi sum, esse ubi míserum hominem decet átque infortunátum.

Igitúr pari fortuna, aétate ut sumus, útimur.

Sic est. séd tu,

quíd tibist?

Pól mihi par, idem est quód tibi.

Númquid nam ad fílium haec aégritudo áttinet?

Ádmodum.

Idém mihi mórbus in péctorest.