Digest40

Latin Library (medieval and later) · Justinian · The Latin Library · 2,244 sections

1
Digest of Justinian: Liber LX
2
OMINI NOSTRI SACRATISSIMI PRINCIPIS IUSTINIANI IURIS ENUCLEATI EX OMNI VETERE IURE COLLECTI DIGESTORUM SEU PANDECTARUM
3
LIBER QUADRAGESIMUS
4
Dig. 40.1.0. De manumissionibus.
5
Dig. 40.2.0. De manumissis vindicta.
6
Dig. 40.3.0. De manumissionibus quae servis ad universitatem pertinentibus imponuntur.
7
Dig. 40.4.0. De manumissis testamento.
8
Dig. 40.5.0. De fideicommissariis libertatibus.
9
Dig. 40.6.0. De ademptione libertatis.
10
Dig. 40.7.0. De statuliberis.
11
Dig. 40.8.0. Qui sine manumissione ad libertatem perveniunt.
12
Dig. 40.9.0. Qui et a quibus manumissi liberi non fiunt et ad legem aeliam sentiam.
13
Dig. 40.10.0. De iure aureorum anulorum.
14
Dig. 40.11.0. De natalibus restituendis.
15
Dig. 40.12.0. De liberali causa.
16
Dig. 40.13.0. Quibus ad libertatem proclamare non licet.
17
Dig. 40.14.0. Si ingenuus esse dicetur.
18
Dig. 40.15.0. Ne de statu defunctorum post quinquennium quaeratur.
19
Dig. 40.16.0. De collusione detegenda.
20
Dig. 40.1.0. De manumissionibus.
21
Dig. 40.1.1
22
Ulpianus 6 ad sab.
23
Placuit eum, qui calendis ianuariis natus est, post sextam noctis pridie kalendas, quasi annum vicensimum compleverit, posse manumittere: non enim maiori viginti annis permitti manumittere, sed minorem manumittere vetari: iam autem minor non est, qui diem supremum agit anni vicensimi.
24
Dig. 40.1.2
25
Ulpianus 17 ad sab.
26
Si heres deliberante legatario servum legatum manumiserit, mox legatarius repudiaverit, manumissum liberum fore placet.
27
Dig. 40.1.3
28
Paulus 39 ad ed.
29
Servus pignori datus, etiamsi debitor locuples est, manumitti non potest.
30
Dig. 40.1.4pr.
31
Ulpianus 6 disp.
32
Is qui suis nummis emitur epistula divorum fratrum ad urbium maximum in eam condicionem redigitur, ut libertatem adipiscatur.
33
Dig. 40.1.4.1
34
Ulpianus 6 disp.
35
Et primo quidem nummis suis non proprie videtur emptus dici, cum suos nummos servus habere non possit: verum coniventibus oculis credendum est suis nummis eum redemptum, cum non nummis eius, qui eum redemit, comparatur. proinde sive ex peculio, quod ad venditorem pertinet, sive ex adventicio lucro, sive etiam amici beneficio vel liberalitate vel prorogante eo vel repromittente vel se delegante vel in se recipiente debitum redemptus sit, credendum est suis nummis eum redemptum: satis est enim, quod is, qui emptioni suum nomen accommodaverit, nihil de suo impendit.
36
Dig. 40.1.4.2
37
Ulpianus 6 disp.
38
Si ab ignoto emptus sit, postea autem pretium suum optulerit, dicendum erit non esse audiendum: ab initio enim hoc agi debet, ut imaginaria fieret emptio et per fidem contractus inter emptorem et servum agatur.
39
Dig. 40.1.4.3
40
Ulpianus 6 disp.
41
Sive igitur non hoc ab initio esset actum, ut suis nummis redimeretur, sive hoc acto nummos servus non dedit, cessabit libertas.
42
Dig. 40.1.4.4
43
Ulpianus 6 disp.
44
Unde quaeri poterit, si, cum hoc ab initio esset actum, emptor festinavit et pretium numeravit, an postea ei satisfacto servus constitutione uti possit: et puto posse.
45
Dig. 40.1.4.5
46
Ulpianus 6 disp.
47
Proinde et si ei nummos prorogavit emptor, cum ei pariaverit, poterit ad libertatem pervenire.
48
Dig. 40.1.4.6
49
Ulpianus 6 disp.
50
Sive autem exprimetur in contractu ( velut in emptione) hoc " ut manumittatur" sive non exprimatur, verius est libertatem competere.
51
Dig. 40.1.4.7
52
Ulpianus 6 disp.
53
Ergo et si forte quis sic comparaverit suis nummis, ne eum manumittat, benigna est opinio dicentium hunc ad libertatem pervenire, cum et nomen emptionis imaginarius iste emptor accommodet et praeterea nihil ei absit.
54
Dig. 40.1.4.8
55
Ulpianus 6 disp.
56
Nihil autem interest, a quo quis suis nummis ematur, a fisco vel civitate vel a privato, cuiusque sit sexus is qui emit. sed et si minor sit viginti annis qui vendidit, interveniet constitutio. nec comparantis quidem aetas spectatur: nam et si pupillus emat, aequum est eum fidem implere, cum sine damno eius hoc sit futurum. idem et si servus est.
57
Dig. 40.1.4.9
58
Ulpianus 6 disp.
59
In illis sane servis non intervenit constitutio, qui in totum perduci ad libertatem non possunt, ut puta si exportandus vel hac lege venierit ( vel testamento hanc condicionem acceperat), ne umquam manumitteretur.
60
Dig. 40.1.4.10
61
Ulpianus 6 disp.
62
Suis autem nummis redemptus etsi totum pretium non numeravit, ex operis tamen ipsius accesserit aliquid, ut repleri pretium possit, vel si quid suo merito adquisierit, dicendum est libertatem competere.
63
Dig. 40.1.4.11
64
Ulpianus 6 disp.
65
Quod si partem suis nummis redimeret, cum partem servi haberet, ad constitutionem non pertinebit, non magis quam qui, cum proprietatem haberet, usum fructum redemit.
66
Dig. 40.1.4.12
67
Ulpianus 6 disp.
68
Sed qui, cum fructuarius esset, proprietatem redemit, in ea condicione est, ut ad constitutionem pertineret.
69
Dig. 40.1.4.13
70
Ulpianus 6 disp.
71
Sed et si duo servum redemerint, alter propriis nummis, alter nummis servi, dicendum erit constitutionem cessare: nisi forte is qui propriis nummis redemit manumittere fuerit paratus.
72
Dig. 40.1.4.14
73
Ulpianus 6 disp.
74
Sed et si partem quis redemit, pars altera ex causa lucrativa accesserit, dicendum erit constitutionem locum habere.
75
Dig. 40.1.5pr.
76
Marcianus 2 inst.
77
Si quis dicat se suis nummis emptum, potest consistere cum domino suo, cuius in fidem confugit, et queri, quod ab eo non manumittatur, romae quidem apud praefectum urbis, in provinciis vero apud praesides ex sacris constitutionibus divorum fratrum, sub ea tamen denuntiatione, ut is servus, qui hoc intenderit nec impleverit, in opus metalli detur, nisi forte dominus reddi eum sibi maluerit, utique non maiorem ex ea causa poenam constituturus.
78
Dig. 40.1.5.1
79
Marcianus 2 inst.
80
Sed et si rationibus redditis liber esse iussus fuerit, arbiter inter servum et dominum, id est heredem, datur de rationibus excutiendis.
81
Dig. 40.1.6
82
Alfenus 4 Dig.
83
Servus pecuniam ob libertatem pactus erat et eam domino dederat: dominus prius quam eum manumitteret, mortuus erat testamentoque liberum esse iusserat et ei peculium suum legaverat. consulebat, quam pecuniam domino dedisset ob libertatem, an eam sibi heredes patroni reddere deberent necne. respondit, si eam pecuniam dominus, posteaquam accepisset, in suae pecuniae rationem habuisset, statim desisse eius peculii esse: sed si interea, dum eum manumitteret, acceptum servo rettulisset, videri peculii fuisse et debere heredes eam pecuniam manumisso reddere.
84
Dig. 40.1.7
85
Alfenus 7 Dig.
86
Duo filii familias peculiares servos separatim uterque habebant: ex his alter servulum suum peculiarem vivo patre manumisit: pater utrique testamento peculium praelegaverat. quaerebatur, servus iste utrum amborum, an eius a quo manumissus erat libertus esset. respondit, si prius testamentum pater fecisset, quam filius eum liberum esse iussisset, unius esse libertum, ideo quod eum quoque in peculio legasse videretur: sed si postea testamentum pater fecisset, non videri eam mentem eius fuisse, ut eum, qui manumissus esset, legaret eumque servum, quoniam praelegatus non esset, mortuo patre amborum servum fuisse.
87
Dig. 40.1.8pr.
88
Marcianus 13 inst.
89
Qui poenae servi efficiuntur, indubitate manumittere non possunt, quia et ipsi servi sunt.
90
Dig. 40.1.8.1
91
Marcianus 13 inst.
92
Sed nec rei capitalium criminum manumittere servos suos possunt, ut et senatus censuit.
93
Dig. 40.1.8.2
94
Marcianus 13 inst.
95
Divus quoque pius calpurnio rescripsit libertates ab eo, qui iam lege cornelia damnatus esset vel, cum futurum prospiceret ut damnaretur, servis datas non competere.
96
Dig. 40.1.8.3
97
Marcianus 13 inst.
98
Sed ne quidem illos ad iustam libertatem pervenire divus hadrianus rescripsit, qui ideo manumissi sunt, ut crimini subtraherentur.
99
Dig. 40.1.9
100
Paulus l.S. reg.

The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.