Digest3

Latin Library (medieval and later) · Justinian · The Latin Library · 1,108 sections

401
Ulpianus 9 ad ed.
402
Servum quoque et filium familias procuratorem posse habere aiunt. et quantum ad filium familias verum est: in servo subsistimus. et negotia quidem peculiaria servi posse gerere aliquem et hoc casu procuratorem eius esse admittimus, quod et labeoni videtur: actionem autem intendere vetamus.
403
Dig. 3.3.33.1
404
Ulpianus 9 ad ed.
405
Eum vero qui de statu suo litigat procuratorem habere posse non dubitamus non solum in administratione rerum, sed etiam in actionibus, quae ei vel adversus eum competant, ex possessione sive servitutis sive libertatis de suo statu litigat. ex contrario quoque eum procuratorem dari posse manifestum est.
406
Dig. 3.3.33.2
407
Ulpianus 9 ad ed.
408
Publice utile est absentes a quibuscumque defendi: nam et in capitalibus iudiciis defensio datur. ubicumque itaque absens quis damnari potest, ibi quemvis verba pro eo facientem et innocentiam excusantem audiri aequum est et ordinarium admittere: quod et ex rescripto imperatoris nostri apparet.
409
Dig. 3.3.33.3
410
Ulpianus 9 ad ed.
411
Ait praetor: " cuius nomine quis actionem dari sibi postulabit, is eum viri boni arbitratu defendat: et ei quo nomine aget id ratum habere eum ad quem ea res pertinet, boni viri arbitratu satisdet".
412
Dig. 3.3.33.4
413
Ulpianus 9 ad ed.
414
Aequum praetori visum est eum, qui alicuius nomine procurator experitur, eundem etiam defensionem suscipere.
415
Dig. 3.3.33.5
416
Ulpianus 9 ad ed.
417
Si quis in rem suam procurator interveniat, adhuc erit dicendum debere eum defendere: nisi forte ex necessitate fuerit factus.
418
Dig. 3.3.34
419
Gaius 3 ad ed. provinc.
420
Si quis in rem suam procuratorio nomine agit, veluti emptor hereditatis: an debeat invicem venditorem defendere? et placet, si bona fide et non in fraudem eorum qui invicem agere vellent gestum sit negotium, non oportere eum invicem defendere.
421
Dig. 3.3.35pr.
422
Ulpianus 9 ad ed.
423
Sed et hae personae procuratorum debebunt defendere, quibus sine mandatu agere licet: ut puta liberi, licet sint in potestate, item parentes et fratres et adfines et liberti.
424
Dig. 3.3.35.1
425
Ulpianus 9 ad ed.
426
Patronus libertum et per procuratorem ut ingratum accusare potest et libertus per procuratorem respondere.
427
Dig. 3.3.35.2
428
Ulpianus 9 ad ed.
429
Non solum autem si actio postuletur a procuratore, sed et si praeiudicium vel interdictum, vel si stipulatione legatorum vel damni infecti velit caveri: debebit absentem defendere in competenti tribunali et eadem provincia. ceterum cogi eum etiam in provincia de roma abire vel e contrario vel a provincia in aliam provinciam et defendere durum est.
430
Dig. 3.3.35.3
431
Ulpianus 9 ad ed.
432
Defendere autem est id facere quod dominus in litem faceret, et cavere idonee: nec debebit durior condicio procuratoris fieri quam est domini, praeterquam in satisdando. praeter satisdationem procurator ita defendere videtur, si iudicium accipiat. unde quaesitum est apud iulianum, an compellatur, an vero sufficiat ob rem non defensam stipulationem committi. et iulianus scribit libro tertio digestorum compellendum accipere iudicium: nisi et agendum causa cognita recusaverit vel ex iusta causa remotus fuerit. defendere videtur procurator et si in possessionem venire patiatur, cum quis damni infecti satis vel legatorum desideret,
433
Dig. 3.3.36
434
Paulus 8 ad ed.
435
Vel in operis novi nuntiatione. sed et si servum ex causa noxali patiatur duci, defendere videtur: ita tamen, ut in his omnibus ratam rem dominum habiturum caveat.
436
Dig. 3.3.37pr.
437
Ulpianus 9 ad ed.
438
Omnium autem actionum nomine debet defendere, etiam earum quae in heredem non dantur.
439
Dig. 3.3.37.1
440
Ulpianus 9 ad ed.
441
Unde est quaesitum: si adversarius plures intendat actiones et in singulas singuli existant defensores suscipere parati, videri eum recte defendi iulianus ait. quo iure nos uti pomponius scribit.
442
Dig. 3.3.38
443
Ulpianus 40 ad ed.
444
Non tamen eo usque procedendum erit, ut, si decem ^ milia^ petantur et exstant duo defensores parati in quina defendere, audiantur.
445
Dig. 3.3.39pr.
446
Ulpianus 9 ad ed.
447
Non solum autem in actionibus et interdictis et in stipulationibus debet dominum defendere, verum in interrogationibus quoque, ut in iure interrogatus ex omnibus causis respondeat, ex quibus dominus. an igitur heres sit absens, respondere debebit et si responderit vel tacuerit, tenebitur.
448
Dig. 3.3.39.1
449
Ulpianus 9 ad ed.
450
Qui alieno nomine agit quamcumque actionem, id ratum habiturum eum ad quem ea res pertinebit cavere debet. sed interdum licet suo nomine procurator experiatur, tamen de rato debebit cavere, ut pomponius libro vicensimo quarto scribit. ut puta iusiurandum procuratori rettulit, iuravit absenti dari oportere: agit hoc iudicio suo nomine propter suum iusiurandum ( neque enim haec actio domino competere potuit): sed debebit de rato cavere. sed et si procuratori constitutum est et ex ea causa agat: dubitandum non est, quin locus sit de rato cautioni, idque pomponius scribit.
451
Dig. 3.3.39.2
452
Ulpianus 9 ad ed.
453
Quaeritur apud iulianum: utrum dominum solum ratam rem habere debet satisdare an etiam ceteros creditores? et ait dumtaxat de domino cavendum nec illis verbis " ad quem ea res pertinet" creditores contineri: nam nec ipsi domino haec incumbebat cautio.
454
Dig. 3.3.39.3
455
Ulpianus 9 ad ed.
456
Si de dote agat pater, cavere debet ratam rem filiam habituram: sed et defendere eam debet, ut et Marcellus scribit.
457
Dig. 3.3.39.4
458
Ulpianus 9 ad ed.
459
Si pater filii nomine iniuriarum agat, cum duae sint actiones una patris altera filii, cessat de rato cautio.
460
Dig. 3.3.39.5
461
Ulpianus 9 ad ed.
462
Si status controversiam cui faciat procurator, sive ex servitute in libertatem adversus eum quis litiget sive ipse ex libertate in servitutem petat, debet cavere ratam rem dominum habiturum. et ita edicto scriptum est, ut ex utroque latere quasi actor habeatur.
463
Dig. 3.3.39.6
464
Ulpianus 9 ad ed.
465
Est et casus, quo quis eiusdem actionis nomine et de rato caveat et iudicatum solvi. ut puta postulata est cognitio de in integrum restitutione, cum minor circumscriptus in venditione diceretur: alterius procurator existit: debet cavere hic procurator et ratam rem dominum habiturum, ne forte dominus reversus velit quid petere, item iudicatum solvi, ut si quid forte propter hanc restitutionem in integrum praestari adulescenti debeat, hoc praestetur. et haec ita pomponius libro vicensimo quinto ad edictum scribit.
466
Dig. 3.3.39.7
467
Ulpianus 9 ad ed.
468
Item ait, si suspectus tutor postuletur, defensorem eius oportere etiam de rato cavere, ne reversus ille velit retractare quod actum est. sed non facile per procuratorem quis suspectus accusabitur, quoniam famae causa est, nisi constet ei a tutore mandatum nominatim, aut si etiam absente tutore, quasi non defenderetur, praetor erat cogniturus.
469
Dig. 3.3.40pr.
470
Ulpianus 9 ad ed.
471
Pomponius scribit non omnes actiones per procuratorem posse quem instituere. denique ut liberi, qui in potestate absentis dicuntur, ducantur, interdictum non posse desiderare ait nisi, ut iulianus ait, causa cognita, id est si et nominatim ei mandatum sit et pater valetudine vel alia iusta causa impediatur.
472
Dig. 3.3.40.1
473
Ulpianus 9 ad ed.
474
Si stipuletur procurator damni infecti vel legatorum, debebit de rato cavere.
475
Dig. 3.3.40.2
476
Ulpianus 9 ad ed.
477
Sed et is, qui quasi defensor in rem actione convenitur, praeter solitam satisdationem iudicatum solvi etiam de rato debet cavere. quid enim si hoc iudicio rem meam esse pronuntietur, reversus ille, cuius defensor extiterat, velit fundum vindicare: nonne ratum non videbitur habere quod iudicatum est? denique si verus procurator extitisset vel ipse praesens causam suam egisset et victus esset: si a me vindicaret, exceptione rei iudicatae summoveretur, et ita iulianus libro quinquagensimo digestorum scribit: nam cum iudicatur rem meam esse, simul iudicatur illius non esse.
478
Dig. 3.3.40.3
479
Ulpianus 9 ad ed.
480
Ratihabitionis autem satisdatio ante litis contestationem a procuratore exigitur: ceterum semel lite contestata non compelletur ad cautionem.
481
Dig. 3.3.40.4
482
Ulpianus 9 ad ed.
483
In his autem personis, in quibus mandatum non exigimus, dicendum est, si forte evidens sit contra voluntatem eos experiri eorum pro quibus interveniunt, debere eos repelli. ergo non exigimus ut habeant voluntatem vel mandatum, sed ne contraria voluntas probetur: quamvis de rato offerant cautionem.
484
Dig. 3.3.41
485
Paulus 9 ad ed.
486
Feminas pro parentibus agere interdum permittetur causa cognita, si forte parentes morbus aut aetas impediat, nec quemquam qui agat habeant.
487
Dig. 3.3.42pr.
488
Paulus 8 ad ed.
489
Licet in popularibus actionibus procurator dari non possit, tamen dictum est merito eum qui de via publica agit et privato damno ex prohibitione adficitur, quasi privatae actionis dare posse procuratorem. multo magis dabit ad sepulchri violati actionem is ad quem ea res pertinet.
490
Dig. 3.3.42.1
491
Paulus 8 ad ed.
492
Ad actionem iniuriarum ex lege cornelia procurator dari potest: nam etsi pro publica utilitate exercetur, privata tamen est.
493
Dig. 3.3.42.2
494
Paulus 8 ad ed.
495
Ea obligatio, quae inter dominum et procuratorem consistere solet, mandati actionem parit. aliquando tamen non contrahitur obligatio mandati: sicut evenit, cum in rem suam procuratorem praestamus eoque nomine iudicatum solvi promittimus: nam si ex ea promissione aliquid praestiterimus, non mandati, sed ex vendito si hereditatem vendidimus, vel ex pristina causa mandati agere debemus: ut fit cum fideiussor reum procuratorem dedit.
496
Dig. 3.3.42.3
497
Paulus 8 ad ed.
498
Is cui hereditas ex trebelliano senatus consulto restituta est heredem iure dabit procuratorem.
499
Dig. 3.3.42.4
500
Paulus 8 ad ed.

The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.