Digest29

Latin Library (medieval and later) · Justinian · The Latin Library · 1,595 sections

1
Digest of Justinian: Liber XXIX
2
OMINI NOSTRI SACRATISSIMI PRINCIPIS IUSTINIANI IURIS ENUCLEATI EX OMNI VETERE IURE COLLECTI DIGESTORUM SEU PANDECTARUM
3
LIBER UNDETRICESIMUS
4
Dig. 29.2.0. De adquirenda vel omittenda hereditate.
5
Dig. 29.3.0. Testamenta quemadmodum aperiuntur inspiciantur et describantur.
6
Dig. 29.4.0. Si quis omissa causa testamenti ab intestato vel alio modo possideat hereditatem.
7
Dig. 29.5.0. De senatus consulto silaniano et claudiano: quorum testamenta ne aperiantur.
8
Dig. 29.6.0. Si quis aliquem testari prohibuerit vel coegerit.
9
Dig. 29.7.0. De iure codicillorum.
10
Dig. 29.1.0.R rubrica: de testamento militis.
11
Dig. 29.1.1pr.
12
Ulpianus 45 ad ed.
13
Militibus liberam testamenti factionem primus quidem divus iulius caesar concessit: sed ea concessio temporalis erat. postea vero primus divus titus dedit: post hoc domitianus: postea divus nerva plenissimam indulgentiam in milites contulit: eamque traianus secutus est et exinde mandatis inseri coepit caput tale. caput ex mandatis: " cum in notitiam meam prolatum sit subinde testamenta a commilitonibus relicta proferri, quae possint in controversiam deduci, si ad diligentiam legum revocentur et observantiam: secutus animi mei integritudinem erga optimos fidelissimosque commilitones simplicitati eorum consulendum existimavi, ut quoquomodo testati fuissent, rata esset eorum voluntas. faciant igitur testamenta quo modo volent, faciant quo modo poterint sufficiatque ad bonorum suorum divisionem faciendam nuda voluntas testatoris".
14
Dig. 29.1.1.1
15
Ulpianus 45 ad ed.
16
Miles autem appellatur vel a militia, id est duritia, quam pro nobis sustinent, aut a multitudine, aut a malo, quod arcere milites solent, aut a numero mille hominum, ductum a graeco verbo, tractum a tagmate: nam graeci mille hominum multitudinem tagma appellant, quasi millensimum quemque dictum: unde ipsum ducem xiliarxon appellant. exercitus autem nomen ab exercitatione traxit.
17
Dig. 29.1.2
18
Gaius 19 ad ed. provinc.
19
De militis testamento ideo separatim proconsul edicit, quod optime novit ex constitutionibus principalibus propria atque singularia iura in testamenta eorum observari.
20
Dig. 29.1.3
21
Ulpianus 2 ad sab.
22
Si miles, qui destinaverat communi iure testari, ante defecerit quam testaretur? pomponius dubitat. sed cur non in milite diversum probet? neque enim qui voluit iure communi testari, statim beneficio militari renuntiavit, nec credendus est quisquam genus testandi eligere ad impugnanda sua iudicia, sed magis utroque genere voluisse propter fortuitos casus: quemadmodum plerique pagani solent, cum testamenti faciunt perscripturam, adicere velle hoc etiam vice codicillorum valere. quicquam dixerit, si imperfectum sit testamentum, codicillos non esse, nam secundum nostram sententiam etiam divus marcus rescripsit.
23
Dig. 29.1.4
24
Ulpianus 1 ad sab.
25
Iure militari surdum et mutum testamentum facere posse ante causariam missionem in numeris manentem placet.
26
Dig. 29.1.5
27
Ulpianus 4 ad sab.
28
Milites etiam his, qui heredes exstiterunt, possunt substituere in his dumtaxat, quae sunt ex testamento eorum consecuti.
29
Dig. 29.1.6
30
Ulpianus 5 ad sab.
31
Si miles unum ex fundo heredem scripserit, creditum quantum ad residuum patrimonium intestatus decessisset: miles enim pro parte testatus potest decedere, pro parte intestatus.
32
Dig. 29.1.7
33
Ulpianus 9 ad sab.
34
Qui iure militari testatur etsi ignoraverit praegnatem uxorem vel non fuit praegnas, hoc tamen animo fuit, ut vellet quisquis sibi nascetur exheredem esse, testamentum non rumpitur.
35
Dig. 29.1.8
36
Marcellus 10 Dig.
37
Idem est et si adrogaverit filium neposve successerit in locum filii.
38
Dig. 29.1.9pr.
39
Ulpianus 9 ad sab.
40
Idemque erit dicendum et si nato filio vivo se maluit eodem testamento durante decedere: nam videtur iure militari refecisse testamentum:
41
Dig. 29.1.9.1
42
Ulpianus 9 ad sab.
43
Ut est rescriptum a divo pio in eo qui cum esset paganus, fecit testamentum, mox militare coepit: nam hoc quoque iure militari incipiet valere, si hoc maluit miles.
44
Dig. 29.1.10
45
Ulpianus 11 ad sab.
46
Facere testamentum hostium potitus nec iure militari potest.
47
Dig. 29.1.11pr.
48
Ulpianus 45 ad ed.
49
Ex militari delicto capite damnatis testamentum facere licet super bonis dumtaxat castrensibus: sed utrum iure militari an iure communi, quaeritur. magis autem est, ut iure militari eis testandum sit: nam cum ei quasi militi tribuatur ius testandi, consequens erit dicere iure militari ei testandum. quod ita intellegi oportet, si non sacramenti fides rupta sit.
50
Dig. 29.1.11.1
51
Ulpianus 45 ad ed.
52
Si miles incertus, an sui iuris sit, testamentum fecerit, in ea condicione est testamentum eius, ut valeat: nam et si incertus, an pater suus vivat, testamentum fecerit, testamentum eius valebit.
53
Dig. 29.1.11.2
54
Ulpianus 45 ad ed.
55
Si filius familias ignorans patrem suum decessisse de castrensi peculio in militia testatus sit, non pertinebunt ad heredem eius patris bona, sed sola castrensia:
56
Dig. 29.1.12
57
Papinianus 6 resp.
58
Milites enim ea dumtaxat, quae haberent scriptis, relinquunt.
59
Dig. 29.1.13pr.
60
Ulpianus 45 ad ed.
61
Idem est, etsi de testamento mutando cogitavit, non quia adimere volebat castrensia bona heredi scripto, sed quia de paternis testari volebat et alium heredem scribere.
62
Dig. 29.1.13.1
63
Ulpianus 45 ad ed.
64
Sed si iam veteranus decessit, universa bona etiam paterna ad heredem pertinere castrensium Marcellus libro decimo digestorum scribit: neque enim iam potuit de parte bonorum testari.
65
Dig. 29.1.13.2
66
Ulpianus 45 ad ed.
67
Et deportati et fere omnes, qui testamenti factionem non habent, a milite heredes institui possunt. sed si servum poenae heredem scribat, institutio non valebit: sed si mortis tempore in civitate inveniatur, institutio incipit convalescere quasi nunc data hereditate. et generaliter in omnibus id poterit dici quos miles scribit heredes, ut institutio incipiat vires habere, si mortis tempore talis inveniatur, ut a milite institui potuerit.
68
Dig. 29.1.13.3
69
Ulpianus 45 ad ed.
70
Si servum proprium, quem liberum esse credidisset, miles heredem sine libertate instituit, in ea condicione est, ut institutio non valeat.
71
Dig. 29.1.13.4
72
Ulpianus 45 ad ed.
73
Cum miles in testamento suo servo libertatem dederit eidemque et a primo et a secundo herede per fideicommissum hereditatem reliquerit, quamvis et primus heres et substitutus, priusquam adierint hereditatem, mortem obierunt, non debere intestati exitum facere imperator noster cum divo severo rescripsit: sed perinde habendum est, ac si eidem servo libertas simul et hereditas directo data esset, quae utraque ad eum pervenire testatorem voluisse negari non potest.
74
Dig. 29.1.14
75
Maecenatus 4 fideic.
76
Tractabatur, an tale aliquid et in paganorum testamentis indulgendum esset: et placet non sine distinctione hoc fieri, sed, si quidem vivo testatore et sciente decessissent, nihil novi statuendum, si autem ignorante aut post mortem eius, omnimodo subveniendum.
77
Dig. 29.1.15pr.
78
Ulpianus 45 ad ed.
79
In fraudem plane creditorum nec miles amplius quam unum necessarium facere poterit.
80
Dig. 29.1.15.1
81
Ulpianus 45 ad ed.
82
Sicut autem hereditatem miles nuda voluntate dare potest, ita et adimere potest. denique si cancellaverit testamentum suum vel inciderit, nullius erit momenti: si tamen testamentum cancellaverit et mox valere voluerit, valebit ex suprema voluntate. et ideo cum miles induxisset testamentum suum, mox anulo suo signasset, qui super ea re cogniturus erit considerabit, quo proposito id fecerit: nam si mutatae voluntatis eum paenituisse probabitur, renovatum testamentum intellegitur: quod si ideo, ne ea quae scripta fuerant legi possint, causa irriti facti iudicii potior existimabitur.
83
Dig. 29.1.15.2
84
Ulpianus 45 ad ed.
85
Testamentum ante militiam factum a milite, si in militia decesserit, iure militari valere, si militis voluntas contraria non sit, divus pius rescripsit.
86
Dig. 29.1.15.3
87
Ulpianus 45 ad ed.
88
Si quis se scribat heredem in testamento militis, non remittitur ei senatus consulti poena.
89
Dig. 29.1.15.4
90
Ulpianus 45 ad ed.
91
Miles ad tempus heredem facere potest et alium post tempus vel ex condicione vel in condicionem.
92
Dig. 29.1.15.5
93
Ulpianus 45 ad ed.
94
Item tam sibi quam filio iure militari testamentum facere potest: et soli filio, tametsi sibi non fecerit: quod testamentum valebit, si forte pater vel in militia vel intra annum militiae decessit.
95
Dig. 29.1.15.6
96
Ulpianus 45 ad ed.
97
Bonorum possessionem ultra tempora edicto determinata nec militis posse adgnosci papinianus libro quarto decimo quaestionum scribit, quia generalis est ista determinatio.
98
Dig. 29.1.16
99
Paulus 43 ad ed.
100
Dotalem fundum si legaverit miles, non erit ratum legatum propter legem iuliam.

The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.