← All works

Digest28

Latin Library (medieval and later) · Justinian · The Latin Library · 1,627 sections

1. 201

   Ulpianus 6 reg.

2. 202

   Nominatim exheredatus filius et ita videtur " filius meus exheres esto", si nec nomen eius expressum sit, si modo unicus sit: nam si plures sunt filii, benigna interpretatione potius a plerisque respondetur nullum exheredatum esse.

3. 203

   Dig. 28.2.3pr.

4. 204

   Ulpianus 1 ad sab.

5. 205

   Et si pepercerit filium dicere, ex seia autem natum dixit, recte exheredat: et si cum convicio dixerit " non nominandus" vel " non filius meus", " latro", " gladiator", magis est, ut recte exheredatus sit, et si ex adultero natum dixerit.

6. 206

   Dig. 28.2.3.1

7. 207

   Ulpianus 1 ad sab.

8. 208

   Pure autem filium exheredari iulianus putat, qua sententia utimur.

9. 209

   Dig. 28.2.3.2

10. 210

    Ulpianus 1 ad sab.

11. 211

    Filius inter medias quoque heredum institutiones recte exheredatur et erit a toto gradu summotus, nisi forte ab unius persona eum testator exheredaverit: nam si hoc fecit, vitiosa erit exheredatio. quemadmodum si ita eum exheredaverit " quisquis heres mihi erit, filius exheres esto": nam, ut iulianus scribit, huiusmodi exheredatio vitiosa est, quoniam post aditam hereditatem voluit eum summotum, quod est impossibile.

12. 212

    Dig. 28.2.3.3

13. 213

    Ulpianus 1 ad sab.

14. 214

    Ante heredis institutionem exheredatus ab omnibus gradibus summotus est.

15. 215

    Dig. 28.2.3.4

16. 216

    Ulpianus 1 ad sab.

17. 217

    Inter duos autem gradus exheredatus ab utroque remotus est secundum scaevolae sententiam, quam puto veram.

18. 218

    Dig. 28.2.3.5

19. 219

    Ulpianus 1 ad sab.

20. 220

    In eo, qui miscuit duos gradus, exheredationem valere mauricianus recte putat, veluti: " primus heres esto ex semisse. si primus heres non erit, secundus ex semisse heres esto. tertius ex alio semisse heres esto. filius exheres esto. si tertius heres non erit, quartus heres esto": nam ab utroque gradu summotus est.

21. 221

    Dig. 28.2.3.6

22. 222

    Ulpianus 1 ad sab.

23. 223

    Si ita testatus sit pater familias, ut a primo quidem gradu filium praeteriret, a secundo solo exheredaret, sabinus et cassius et iulianus putant perempto primo gradu testamentum ab eo gradu exordium capere, unde filius exheredatus est: quae sententia comprobata est.

24. 224

    Dig. 28.2.4

25. 225

    Ulpianus 3 ad sab.

26. 226

    Placet omnem masculum posse postumum heredem scribere, sive iam maritus sit sive nondum uxorem duxerit: nam et maritus repudiare uxorem potest et qui non duxit uxorem, postea maritus effici. nam et cum maritus postumum heredem scribit, non utique is solus postumus scriptus videtur, qui ex ea quam habet uxorem ei natus est, vel is qui tunc in utero est, verum is quoque, qui ex quacumque uxore nascatur:

27. 227

    Dig. 28.2.5

28. 228

    Iavolenus 1 ex cass.

29. 229

    Ideoque qui postumum heredem instituit si post testamentum factum mutavit matrimonium, is institutus videtur, qui ex posteriore matrimonio natus est.

30. 230

    Dig. 28.2.6pr.

31. 231

    Ulpianus 3 ad sab.

32. 232

    Sed est quaesitum, an is, qui generare facile non possit, postumum heredem facere possit, et scribit cassius et iavolenus posse: nam et uxorem ducere et adoptare potest: spadonem quoque posse postumum heredem scribere et labeo et cassius scribunt: quoniam nec aetas nec sterilitas ei rei impedimento est.

33. 233

    Dig. 28.2.6.1

34. 234

    Ulpianus 3 ad sab.

35. 235

    Sed si castratus sit, iulianus proculi opinionem secutus non putat postumum heredem posse instituere, quo iure utimur.

36. 236

    Dig. 28.2.6.2

37. 237

    Ulpianus 3 ad sab.

38. 238

    Hermaphroditus plane, si in eo virilia praevalebunt, postumum heredem instituere poterit.

39. 239

    Dig. 28.2.7

40. 240

    Paulus 1 ad sab.

41. 241

    Si filius qui in potestate est praeteritus sit et vivo patre decedat, testamentum non valet nec superius rumpetur, et eo iure utimur.

42. 242

    Dig. 28.2.8

43. 243

    Pomponius 1 ad sab.

44. 244

    Si primo herede instituto filium exheredavero, a secundo autem substituto non exheredavero et, dum pendet, an prior aditurus sit, filius decesserit, secundum sententiam qua utimur non erit secundus heres, quasi ab initio inutiliter institutus, cum ab eo filius exheredatus non sit. quod si in postumo filio idem acciderit, ut natus vivo patre a quo exheredatus sit moriatur, eadem dicenda erunt de substituto, quoniam cum est natus filius, loco eius est, qui superstes est.

45. 245

    Dig. 28.2.9pr.

46. 246

    Paulus 1 ad sab.

47. 247

    Si quis postumos, quos per aetatem aut valetudinem habere forte non potest, heredes instituit, superius testamentum rumpitur, quod natura magis in homine generandi et consuetudo spectanda est quam temporale vitium aut valetudo, propter quam abducatur homo a generandi facultate.

48. 248

    Dig. 28.2.9.1

49. 249

    Paulus 1 ad sab.

50. 250

    Sed si ex ea, quae alii nupta sit, postumum quis heredem instituerit, ipso iure non valet, quod turpis sit institutio.

51. 251

    Dig. 28.2.9.2

52. 252

    Paulus 1 ad sab.

53. 253

    Si filium exheredavero nepotemque ex eo praeteriero et alium heredem instituero et supervixerit filius post mortem meam, licet ante aditam hereditatem decesserit, non tamen nepotem rupturum testamentum iulianus et pomponius et Marcellus aiunt. diversumque est, si in hostium potestate filius sit et decesserit in eodem statu: rumpit enim his casibus nepos testamentum, quod moriente avo fili ius pependerit, non abscisum ut superiore casu fuerit. sed et si heres institutus omiserit hereditatem, erit legitimus heres, quoniam haec verba " si intestato moritur" ad id tempus referuntur, quo testamentum destituitur, non quo moritur.

54. 254

    Dig. 28.2.9.3

55. 255

    Paulus 1 ad sab.

56. 256

    Sed si ex ea, quam nefas sit ducere, postumum heredem instituero, non putat rumpi testamentum pomponius.

57. 257

    Dig. 28.2.9.4

58. 258

    Paulus 1 ad sab.

59. 259

    Sed si per adoptionem sororem factam habeam, potero postumum ex ea heredem instituere, quia adoptione soluta possum eam ducere uxorem.

60. 260

    Dig. 28.2.10

61. 261

    Pomponius 1 ad sab.

62. 262

    Commodissime is qui nondum natus est ita heres instituitur: " sive vivo me sive mortuo natus fuerit, heres esto", aut etiam pure neutrius temporis habita mentione. si alteruter casus omissus fuerit, eo casu qui omissus sit natus rumpit testamentum, quia hic filius nec sub condicione quidem scriptus heres intellegitur, qui in hunc casum nascitur, qui non est testamento adprehensus.

63. 263

    Dig. 28.2.11

64. 264

    Paulus 2 ad sab.

65. 265

    In suis heredibus evidentius apparet continuationem dominii eo rem perducere, ut nulla videatur hereditas fuisse, quasi olim hi domini essent, qui etiam vivo patre quodammodo domini existimantur. unde etiam filius familias appellatur sicut pater familias, sola nota hac adiecta, per quam distinguitur genitor ab eo qui genitus sit. itaque post mortem patris non hereditatem percipere videntur, sed magis liberam bonorum administrationem consequuntur. hac ex causa licet non sint heredes instituti, domini sunt: nec obstat, quod licet eos exheredare, quod et occidere licebat.

66. 266

    Dig. 28.2.12pr.

67. 267

    Ulpianus 9 ad sab.

68. 268

    Quod dicitur filium natum rumpere testamentum, natum accipe et si exsecto ventre editus sit: nam et hic rumpit testamentum, scilicet si nascatur in potestate.

69. 269

    Dig. 28.2.12.1

70. 270

    Ulpianus 9 ad sab.

71. 271

    Quid tamen, si non integrum animal editum sit, cum spiritu tamen, an adhuc testamentum rumpat? et tamen rumpit.

72. 272

    Dig. 28.2.13pr.

73. 273

    Iulianus 29 Dig.

74. 274

    Si ita scriptum sit: " si filius mihi natus fuerit, ex besse heres esto: ex reliqua parte uxor mea heres esto. si vero filia mihi nata fuerit, ex triente heres esto: ex reliqua parte uxor heres esto", et filius et filia nati essent, dicendum est assem distribuendum esse in septem partes, ut ex his filius quattuor, uxor duas, filia unam partem habeat: ita enim secundum voluntatem testantis filius altero tanto amplius habebit quam uxor, item uxor altero tanto amplius quam filia: licet enim suptili iuris regulae conveniebat ruptum fieri testamentum, attamen cum ex utroque nato testator voluerit uxorem aliquid habere, ideo ad huiusmodi sententiam humanitate suggerente decursum est, quod etiam iuventio celso apertissime placuit.

75. 275

    Dig. 28.2.13.1

76. 276

    Iulianus 29 Dig.

77. 277

    Regula est iuris civilis, qua constitutum est hereditatem adimi non posse: propter quam liber et heres esse iussus, quamvis dominus ademerit eodem testamento libertatem, nihilo minus et libertatem et hereditatem habebit.

78. 278

    Dig. 28.2.13.2

79. 279

    Iulianus 29 Dig.

80. 280

    Testamentum, quod hoc modo scribitur: " titius post mortem filii mei heres esto: filius exheres esto" nullius momenti est, quia filius post mortem suam exheredatus est: quare et contra tabulas paternorum libertorum huiusmodi filius bonorum possessionem accipere poterit.

81. 281

    Dig. 28.2.14pr.

82. 282

    Africanus 4 quaest.

83. 283

    Si postumus a primo gradu exheredatus, a secundo praeteritus sit, quamvis eo tempore nascatur, quo ad heredes primo gradu scriptos pertineat hereditas, secundum tamen gradum vitiari placet ad hoc, ut praetermittentibus institutis ipse heres existat. immo et si defuncto eo heredes instituti omiserint hereditatem, non posse substitutos adire. itaque et si a primo gradu exheredatus, a secundo praeteritus, a tertio exheredatus sit et viventibus primis et deliberantibus decedat, quaeri solet omittentibus primis aditionem utrum ad eos, qui tertio gradu scripti sint, an potius ad legitimos heredes pertineat hereditas. quo et ipso casu rectius existimari putavit ad legitimos eam pertinere: nam et cum duobus heredibus institutis et in singulorum locum facta substitutione a primis exheredatus postumus, a secundis praeteritus fuerit, si alter ex institutis omiserit, quamvis postumus excludatur, non tamen magis substitutum admitti.

84. 284

    Dig. 28.2.14.1

85. 285

    Africanus 4 quaest.

86. 286

    Quod vulgo dicitur eum gradum, a quo filius praeteritus sit, non valere, non usquequaque verum esse ait: nam si primo gradu heres institutus sit filius, non debere eum a substitutis exheredari: ideoque si filio et titio heredibus institutis titio maevius substitutus sit, omittente titio hereditatem maevium eam adire posse, quamvis filius secundo gradu exheredatus non sit.

87. 287

    Dig. 28.2.14.2

88. 288

    Africanus 4 quaest.

89. 289

    Si quis ita scripserit: " ille, quem scio ex me natum non esse, exheres esto", hanc exheredationem ita nullius momenti esse ait, si probetur ex eo natus: non enim videri quasi filium exheredatum esse. cum elogium pater, cum filium exheredaret, proposuisset et adiecisset propter eam causam exheredare, probaturque patrem circa causam exheredationis errasse.

90. 290

    Dig. 28.2.15

91. 291

    Ulpianus 1 ad sab.

92. 292

    Idem est et si ita dixerit: " ille illius filius exheres esto", patrem ei adulterum per errorem adsignans.

93. 293

    Dig. 28.2.16

94. 294

    Africanus 4 quaest.

95. 295

    Si filius heres institutus sit omisso postumo filioque substitutus nepos ex eo sit, si interim moriatur filius, postumo non nato nepotem tam patri quam avo suum heredem futurum. quod si nemo filio substitutus sit et solus ipse institutus sit, tunc quia eo tempore, quo is moriatur, certum esse incipit neminem ex eo testamento heredem fore, ipse filius intestato patri heres existet: sicut evenire solet, cum sub ea condicione quae in ipsius potestate erit, filius heres institutus, prius quam ei pareret, moriatur.

96. 296

    Dig. 28.2.17

97. 297

    Florus 10 inst.

98. 298

    Filii etiam hoc modo exheredantur " filius exheres sit": " filius exheres erit".

99. 299

    Dig. 28.2.18

100. 300

     Ulpianus 57 ad ed.

← Previous · Next → — showing 201–300 of 1,627

The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.