Digest21

Latin Library (medieval and later) · Justinian · The Latin Library · 1,139 sections

1
Digest of Justinian: Liber XXI
2
OMINI NOSTRI SACRATISSIMI PRINCIPIS IUSTINIANI IURIS ENUCLEATI EX OMNI VETERE IURE COLLECTI DIGESTORUM SEU PANDECTARUM
3
LIBER UN-ET-VICESIMUS
4
Dig. 21.1.0. De aedilicio edicto et redhibitione et quanti minoris. Dig. 21.2.0. De evictionibus et duplae stipulatione. Dig. 21.3.0. De exceptione rei venditae et traditae.
5
Dig. 21.1.0. De aedilicio edicto et redhibitione et quanti minoris.
6
Dig. 21.1.1pr.
7
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
8
Labeo scribit edictum aedilium curulium de venditionibus rerum esse tam earum quae soli sint quam earum quae mobiles aut se moventes.
9
Dig. 21.1.1.1
10
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
11
Aiunt aediles: " qui mancipia vendunt certiores faciant emptores, quid morbi vitiive cuique sit, quis fugitivus errove sit noxave solutus non sit: eademque omnia, cum ea mancipia venibunt, palam recte pronuntianto. quodsi mancipium adversus ea venisset, sive adversus quod dictum promissumve fuerit cum veniret, fuisset, quod eius praestari oportere dicetur: emptori omnibusque ad quos ea res pertinet iudicium dabimus, ut id mancipium redhibeatur. si quid autem post venditionem traditionemque deterius emptoris opera familiae procuratorisve eius factum erit, sive quid ex eo post venditionem natum adquisitum fuerit, et si quid aliud in venditione ei accesserit, sive quid ex ea re fructus pervenerit ad emptorem, ut ea omnia restituat. item si quas accessiones ipse praestiterit, ut recipiat. item si quod mancipium capitalem fraudem admiserit, mortis consciendae sibi causa quid fecerit, inve harenam depugnandi causa ad bestias intromissus fuerit, ea omnia in venditione pronuntianto: ex his enim causis iudicium dabimus. hoc amplius si quis adversus ea sciens dolo malo vendidisse dicetur, iudicium dabimus".
12
Dig. 21.1.1.2
13
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
14
Causa huius edicti proponendi est, ut occurratur fallaciis vendentium et emptoribus succurratur, quicumque decepti a venditoribus fuerint: dummodo sciamus venditorem, etiamsi ignoravit ea quae aediles praestari iubent, tamen teneri debere. nec est hoc iniquum: potuit enim ea nota habere venditor: neque enim interest emptoris, cur fallatur, ignorantia venditoris an calliditate.
15
Dig. 21.1.1.3
16
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
17
Illud sciendum est edictum hoc non pertinere ad venditiones fiscales.
18
Dig. 21.1.1.4
19
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
20
Si tamen res publica aliqua faciat venditionem, edictum hoc locum habebit.
21
Dig. 21.1.1.5
22
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
23
In pupillaribus quoque venditionibus erit edicto locus.
24
Dig. 21.1.1.6
25
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
26
Si intellegatur vitium morbusve mancipii ( ut plerumque signis quibusdam solent demonstrare vitia), potest dici edictum cessare: hoc enim tantum intuendum est, ne emptor decipiatur.
27
Dig. 21.1.1.7
28
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
29
Sed sciendum est morbum apud sabinum sic definitum esse habitum cuiusque corporis contra naturam, qui usum eius ad id facit deteriorem, cuius causa natura nobis eius corporis sanitatem dedit: id autem alias in toto corpore, alias in parte accidere ( namque totius corporis morbus est puta fvisis febris, partis veluti caecitas, licet homo itaque natus sit): vitiumque a morbo multum differre, ut puta si quis balbus sit, nam hunc vitiosum magis esse quam morbosum. ego puto aediles tollendae dubitationis gratia bis kata tou autou idem dixisse, ne qua dubitatio superesset.
30
Dig. 21.1.1.8
31
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
32
Proinde si quid tale fuerit vitii sive morbi, quod usum ministeriumque hominis impediat, id dabit redhibitioni locum, dummodo meminerimus non utique quodlibet quam levissimum efficere, ut morbosus vitiosusve habeatur. proinde levis febricula aut vetus quartana quae tamen iam sperni potest vel vulnusculum modicum nullum habet in se delictum, quasi pronuntiatum non sit: contemni enim haec potuerunt. exempli itaque gratia referamus, qui morbosi vitiosique sunt.
33
Dig. 21.1.1.9
34
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
35
Apud vivianum quaeritur, si servus inter fanaticos non semper caput iactaret et aliqua profatus esset, an nihilo minus sanus videretur. et ait vivianus nihilo minus hunc sanum esse: neque enim nos, inquit, minus animi vitiis aliquos sanos esse intellegere debere: alioquin, inquit, futurum, ut in infinito hac ratione multos sanos esse negaremus ut puta levem superstitiosum iracundum contumacem et si qua similia sunt animi vitia: magis enim de corporis sanitate, quam de animi vitiis promitti. interdum tamen, inquit, vitium corporale usque ad animum pervenire et eum vitiare: veluti contingeret frenytikw, quia id ei ex febribus acciderit. quid ergo est? si quid sit animi vitium tale, ut id a venditore excipi oporteret neque id venditor cum sciret pronuntiasset, ex empto eum teneri.
36
Dig. 21.1.1.10
37
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
38
Idem vivianus ait, quamvis aliquando quis circa fana bacchatus sit et responsa reddiderit, tamen, si nunc hoc non faciat, nullum vitium esse: neque eo nomine, quod aliquando id fecit, actio est, sicuti si aliquando febrem habuit: ceterum si nihilo minus permaneret in eo vitio, ut circa fana bacchari soleret et quasi demens responsa daret, etiamsi per luxuriam id factum est, vitium tamen esse, sed vitium animi, non corporis, ideoque redhiberi non posse, quoniam aediles de corporalibus vitiis loquuntur: attamen ex empto actionem admittit.
39
Dig. 21.1.1.11
40
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
41
Idem dicit etiam in his, qui praeter modum timidi cupidi avarique sunt aut iracundi.
42
Dig. 21.1.2
43
Paulus 1 ad ed. aedil. curul.
44
Vel melancholici.
45
Dig. 21.1.3
46
Gaius 1 ad ed. aedil. curul.
47
Vel protervi vel gibberosi vel curvi vel pruriginosi vel scabiosi, item muti et surdi:
48
Dig. 21.1.4pr.
49
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
50
Ob quae vitia negat redhibitionem esse, ex empto dat actionem.
51
Dig. 21.1.4.1
52
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
53
Sed si vitium corporis usque ad animum penetrat, forte si propter febrem loquantur aliena vel qui per vicos more insanorum deridenda loquantur, in quos id animi vitium ex corporis vitio accidit, redhiberi posse.
54
Dig. 21.1.4.2
55
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
56
Item aleatores et vinarios non contineri edicto quosdam respondisse pomponius ait, quemadmodum nec gulosos nec impostores aut mendaces aut litigiosos.
57
Dig. 21.1.4.3
58
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
59
Idem pomponius ait, quamvis non valide sapientem servum venditor praestare debeat, tamen, si ita fatuum vel morionem vendiderit, ut in eo usus nullus sit, videri vitium. et videmur hoc iure uti, ut vitii morbique appellatio non videatur pertinere nisi ad corpora: animi autem vitium ita demum praestabit venditor, si promisit, si minus, non. et ideo nominatim de errone et fugitivo excipitur: hoc enim animi vitium est, non corporis. unde quidam iumenta pavida et calcitrosa morbosis non esse adnumeranda dixerunt: animi enim, non corporis hoc vitium esse.
60
Dig. 21.1.4.4
61
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
62
In summa si quidem animi tantum vitium est, redhiberi non potest, nisi si dictum est hoc abesse et non abest: ex empto tamen agi potest, si sciens id vitium animi reticuit: si autem corporis solius vitium est aut et corporis et animi mixtum vitium, redhibitio locum habebit.
63
Dig. 21.1.4.5
64
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
65
Illud erit adnotandum, quod de morbo generaliter scriptum est, non de sontico morbo, nec mirum hoc videri pomponius ait: nihil enim ibi agitur de ea re, cui hic ipse morbus obstet.
66
Dig. 21.1.4.6
67
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
68
Idem ait non omnem morbum dare locum redhibitioni, ut puta levis lippitudo aut levis dentis auriculaeve dolor aut mediocre ulcus: non denique febriculam quantulamlibet ad causam huius edicti pertinere.
69
Dig. 21.1.5
70
Paulus 11 ad sab.
71
Et quantum interest inter haec vitia quae graeci kakoyveian dicunt, interque pavos aut noson aut arrwstian, tantum inter talia vitia et eum morbum, ex quo quis minus aptus usui sit, differt.
72
Dig. 21.1.6pr.
73
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
74
Pomponius recte ait non tantum ad perpetuos morbos, verum ad temporarios quoque hoc edictum pertinere.
75
Dig. 21.1.6.1
76
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
77
Trebatius ait impetiginosum morbosum non esse, si eo membro, ubi impetigo esset, aeque recte utatur: et mihi videtur vera trebatii sententia.
78
Dig. 21.1.6.2
79
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
80
Spadonem morbosum non esse neque vitiosum verius mihi videtur, sed sanum esse, sicuti illum, qui unum testiculum habet, qui etiam generare potest.
81
Dig. 21.1.7
82
Paulus 11 ad sab.
83
Sin autem quis ita spado est, ut tam necessaria pars corporis et penitus absit, morbosus est.
84
Dig. 21.1.8
85
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
86
Si cui lingua abscisa sit, an sanus esse videatur, quaeritur. et exstat haec quaestio apud ofilium relata apud eum in equo: ait enim hunc videri non esse sanum.
87
Dig. 21.1.9
88
Ulpianus 44 ad sab.
89
Mutum morbosum esse sabinus ait: morbum enim esse sine voce esse apparet. sed qui graviter loquitur, morbosus non est, nec qui asafws: plane qui asymws loquitur, hic utique morbosus est.
90
Dig. 21.1.10pr.
91
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
92
Idem ofilius ait, si homini digitus sit abscisus membrive quid laceratum, quamvis consanaverit, si tamen ob eam rem eo minus uti possit, non videri sanum esse.
93
Dig. 21.1.10.1
94
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
95
Catonem quoque scribere lego, cui digitus de manu aut de pede praecisus sit, eum morbosum esse: quod verum est secundum supra scriptam distinctionem.
96
Dig. 21.1.10.2
97
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.
98
Sed si quis plures digitos habeat sive in manibus sive in pedibus, si nihil impeditur numero eorum, non est in causa redhibitionis: propter quod non illud spectandum est, quis numerus sit digitorum, sed an sine impedimento vel pluribus vel paucioribus uti possit.
99
Dig. 21.1.10.3
100
Ulpianus 1 ad ed. aedil. curul.

The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.