← All works

Digest1

Latin Library (medieval and later) · Justinian · The Latin Library · 1,287 sections

1. 301

   Ius singulare est, quod contra tenorem rationis propter aliquam utilitatem auctoritate constituentium introductum est.

2. 302

   Dig. 1.3.17

3. 303

   Celsus 26 Dig.

4. 304

   Scire leges non hoc est verba earum tenere, sed vim ac potestatem.

5. 305

   Dig. 1.3.18

6. 306

   Celsus 29 Dig.

7. 307

   Benignius leges interpraetandae sunt, quo voluntas earum conservetur.

8. 308

   Dig. 1.3.19

9. 309

   Celsus 33 Dig.

10. 310

    In ambigua voce legis ea potius accipienda est significatio, quae vitio caret, praesertim cum etiam voluntas legis ex hoc colligi possit.

11. 311

    Dig. 1.3.20

12. 312

    Iulianus 55 Dig.

13. 313

    Non omnium, quae a maioribus constituta sunt, ratio reddi potest,

14. 314

    Dig. 1.3.21

15. 315

    Nerva 6 membr.

16. 316

    Et ideo rationes eorum, quae constituuntur, inquiri non oportet: alioquin multa ex his quae certa sunt subvertuntur.

17. 317

    Dig. 1.3.22

18. 318

    Ulpianus 35 ad ed.

19. 319

    Cum lex in praeteritum quid indulget, in futurum vetat.

20. 320

    Dig. 1.3.23

21. 321

    Paulus 4 ad plaut.

22. 322

    Minime sunt mutanda, quae interpretationem certam semper habuerunt.

23. 323

    Dig. 1.3.24

24. 324

    Celsus 9 Dig.

25. 325

    Incivile est nisi tota lege perspecta una aliqua particula eius proposita iudicare vel respondere.

26. 326

    Dig. 1.3.25

27. 327

    Modestinus 8 resp.

28. 328

    Nulla iuris ratio aut aequitatis benignitas patitur, ut quae salubriter pro utilitate hominum introducuntur, ea nos duriore interpretatione contra ipsorum commodum producamus ad severitatem.

29. 329

    Dig. 1.3.26

30. 330

    Paulus 4 quaest.

31. 331

    Non est novum, ut priores leges ad posteriores trahantur.

32. 332

    Dig. 1.3.27

33. 333

    Tertullianus 1 quaest.

34. 334

    Ideo, quia antiquiores leges ad posteriores trahi usitatum est, semper quasi hoc legibus inesse credi oportet, ut ad eas quoque personas et ad eas res pertinerent, quae quandoque similes erunt.

35. 335

    Dig. 1.3.28

36. 336

    Paulus 5 ad l. iul. et pap.

37. 337

    Sed et posteriores leges ad priores pertinent, nisi contrariae sint, idque multis argumentis probatur.

38. 338

    Dig. 1.3.29

39. 339

    Paulus l.S. ad l. cinc.

40. 340

    Contra legem facit, qui id facit quod lex prohibet, in fraudem vero, qui salvis verbis legis sententiam eius circumvenit.

41. 341

    Dig. 1.3.30

42. 342

    Ulpianus 4 ad ed.

43. 343

    Fraus enim legi fit, ubi quod fieri noluit, fieri autem non vetuit, id fit: et quod distat hryton apo dianoias, hoc distat fraus ab eo, quod contra legem fit.

44. 344

    Dig. 1.3.31

45. 345

    Ulpianus 13 ad l. iul. et pap.

46. 346

    Princeps legibus solutus est: augusta autem licet legibus soluta non est, principes tamen eadem illi privilegia tribuunt, quae ipsi habent.

47. 347

    Dig. 1.3.32pr.

48. 348

    Iulianus 84 Dig.

49. 349

    De quibus causis scriptis legibus non utimur, id custodiri oportet, quod moribus et consuetudine inductum est: et si qua in re hoc deficeret, tunc quod proximum et consequens ei est: si nec id quidem appareat, tunc ius, quo urbs roma utitur, servari oportet.

50. 350

    Dig. 1.3.32.1

51. 351

    Iulianus 84 Dig.

52. 352

    Inveterata consuetudo pro lege non immerito custoditur, et hoc est ius quod dicitur moribus constitutum. nam cum ipsae leges nulla alia ex causa nos teneant, quam quod iudicio populi receptae sunt, merito et ea, quae sine ullo scripto populus probavit, tenebunt omnes: nam quid interest suffragio populus voluntatem suam declaret an rebus ipsis et factis? quare rectissime etiam illud receptum est, ut leges non solum suffragio legis latoris, sed etiam tacito consensu omnium per desuetudinem abrogentur.

53. 353

    Dig. 1.3.33

54. 354

    Ulpianus 1 de off. procons.

55. 355

    Diuturna consuetudo pro iure et lege in his quae non ex scripto descendunt observari solet.

56. 356

    Dig. 1.3.34

57. 357

    Ulpianus 4 de off. procons.

58. 358

    Cum de consuetudine civitatis vel provinciae confidere quis videtur, primum quidem illud explorandum arbitror, an etiam contradictio aliquando iudicio consuetudo firmata sit.

59. 359

    Dig. 1.3.35

60. 360

    Hermogenianus 1 epit.

61. 361

    Sed et ea, quae longa consuetudine comprobata sunt ac per annos plurimos observata, velut tacita civium conventio non minus quam ea quae scripta sunt iura servantur.

62. 362

    Dig. 1.3.36

63. 363

    Paulus 7 ad sab.

64. 364

    Immo magnae auctoritatis hoc ius habetur, quod in tantum probatum est, ut non fuerit necesse scripto id comprehendere.

65. 365

    Dig. 1.3.37

66. 366

    Paulus 1 quaest.

67. 367

    Si de interpretatione legis quaeratur, in primis inspiciendum est, quo iure civitas retro in eiusmodi casibus usa fuisset: optima enim est legum interpres consuetudo.

68. 368

    Dig. 1.3.38

69. 369

    Callistratus 1 quaest.

70. 370

    Nam imperator noster severus rescripsit in ambiguitatibus quae ex legibus proficiscuntur consuetudinem aut rerum perpetuo similiter iudicatarum auctoritatem vim legis optinere debere.

71. 371

    Dig. 1.3.39

72. 372

    Celsus 23 Dig.

73. 373

    Quod non ratione introductum, sed errore primum, deinde consuetudine optentum est, in aliis similibus non optinet.

74. 374

    Dig. 1.3.40

75. 375

    Modestinus 1 reg.

76. 376

    Ergo omne ius aut consensus fecit aut necessitas constituit aut firmavit consuetudo.

77. 377

    Dig. 1.3.41

78. 378

    Ulpianus 2 inst.

79. 379

    Totum autem ius constitit aut in adquirendo aut in conservando aut in minuendo: aut enim hoc agitur, quemadmodum quid cuiusque fiat, aut quemadmodum quis rem vel ius suum conservet, aut quomodo alienet aut admittat.

80. 380

    Dig. 1.4.0. De constitutionibus principum.

81. 381

    Dig. 1.4.1pr.

82. 382

    Ulpianus 1 inst.

83. 383

    Quod principi placuit, legis habet vigorem: utpote cum lege regia, quae de imperio eius lata est, populus ei et in eum omne suum imperium et potestatem conferat.

84. 384

    Dig. 1.4.1.1

85. 385

    Ulpianus 1 inst.

86. 386

    Quodcumque igitur imperator per epistulam et subscriptionem statuit vel cognoscens decrevit vel de plano interlocutus est vel edicto praecepit, legem esse constat. haec sunt quas volgo constitutiones appellamus.

87. 387

    Dig. 1.4.1.2

88. 388

    Ulpianus 1 inst.

89. 389

    Plane ex his quaedam sunt personales nec ad exemplum trahuntur: nam quae princeps alicui ob merita indulsit vel si quam poenam irrogavit vel si cui sine exemplo subvenit, personam non egreditur.

90. 390

    Dig. 1.4.2

91. 391

    Ulpianus 4 fideic.

92. 392

    In rebus novis constituendis evidens esse utilitas debet, ut recedatur ab eo iure, quod diu aequum visum est.

93. 393

    Dig. 1.4.3

94. 394

    Iavolenus 13 epist.

95. 395

    Beneficium imperatoris, quod a divina scilicet eius indulgentia proficiscitur, quam plenissime interpretari debemus.

96. 396

    Dig. 1.4.4

97. 397

    Modestinus 2 excus.

98. 398

    Ahi metagenesterai diataceis isxuroterai twn pro autwn eisin .

99. 399

    Dig. 1.5.0. De statu hominum.

100. 400

     Dig. 1.5.1

← Previous · Next → — showing 301–400 of 1,287

The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.