Digest19

Latin Library (medieval and later) · Justinian · The Latin Library · 1,103 sections

201
Si fundum mihi alienum vendideris et hic ex causa lucrativa meus factus sit, nihilo minus ex empto mihi adversus te actio competit.
202
Dig. 19.1.13.16
203
Ulpianus 32 ad ed.
204
In his autem, quae cum re empta praestari solent, non solum dolum, sed et culpam praestandam arbitror: nam et celsus libro octavo digestorum scripsit, cum convenit, ut venditor praeteritam mercedem exigat et emptori praestet, non solum dolum, sed et culpam eum praestare debere.
205
Dig. 19.1.13.17
206
Ulpianus 32 ad ed.
207
Idem celsus libro eodem scribit: fundi, quem cum titio communem habebas, partem tuam vendidisti et antequam traderes, coactus es communi dividundo iudicium accipere. si socio fundus sit adiudicatus, quantum ob eam rem a titio consecutus es, id tantum emptori praestabis. quod si tibi fundus totus adiudicatus est, totum, inquit, eum emptori trades, sed ita, ut ille solvat, quod ob eam rem titio condemnatus es. sed ob eam quidem partem, quam vendidisti, pro evictione cavere debes, ob alteram autem tantum de dolo malo repromittere: aequum est enim eandem esse condicionem emptoris, quae futura esset, si cum ipso actum esset communi dividundo. sed si certis regionibus fundum inter te et titium iudex divisit, sine dubio partem, quae adiudicata est, emptori tradere debes.
208
Dig. 19.1.13.18
209
Ulpianus 32 ad ed.
210
Si quid servo distracto venditor donavit ante traditionem, hoc quoque restitui debet: hereditates quoque per servum adquisitae et legata omnia, nec distinguendum, cuius respectu ista sint relicta. item quod ex operis servus praestitit venditori, emptori restituendum est, nisi ideo dies traditionis ex pacto prorogatus est, ut ad venditorem operae pertinerent.
211
Dig. 19.1.13.19
212
Ulpianus 32 ad ed.
213
Ex vendito actio venditori competit ad ea consequenda, quae ei ab emptore praestari oportet.
214
Dig. 19.1.13.20
215
Ulpianus 32 ad ed.
216
Veniunt autem in hoc iudicium infra scripta. in primis pretium, quanti res venit. item usurae pretii post diem traditionis: nam cum re emptor fruatur, aequissimum est eum usuras pretii pendere.
217
Dig. 19.1.13.21
218
Ulpianus 32 ad ed.
219
Possessionem autem traditam accipere debemus et si precaria sit possessio: hoc enim solum spectare debemus, an habeat facultatem fructus percipiendi.
220
Dig. 19.1.13.22
221
Ulpianus 32 ad ed.
222
Praeterea ex vendito agendo consequetur etiam sumptus, qui facti sunt in re distracta, ut puta si quid in aedificia distracta erogatum est: scribit enim labeo et trebatius esse ex vendito hoc nomine actionem. idem et si in aegri servi curationem impensum est ante traditionem aut si quid in disciplinas, quas verisimile erat etiam emptorem velle impendi. hoc amplius labeo ait et si quid in funus mortui servi impensum sit, ex vendito consequi oportere, si modo sine culpa venditoris mortem obierit.
223
Dig. 19.1.13.23
224
Ulpianus 32 ad ed.
225
Item si convenerit, cum res veniret, ut locuples ab emptore reus detur, ex vendito agi posse, ut id fiat.
226
Dig. 19.1.13.24
227
Ulpianus 32 ad ed.
228
Si inter emptorem praediorum et venditorem convenisset, ut, si ea praedia emptor heresve eius pluris vendidisset, eius partem dimidiam venditori praestaret et heres emptoris pluris ea praedia vendidisset, venditorem ex vendito agendo partem eius, quo pluris vendidisset, consecuturum.
229
Dig. 19.1.13.25
230
Ulpianus 32 ad ed.
231
Si procurator vendiderit et caverit emptori, quaeritur, an domino vel adversus dominum actio dari debeat. et papinianus libro tertio responsorum putat cum domino ex empto agi posse utili actione ad exemplum institoriae actionis, si modo rem vendendam mandavit: ergo et per contrarium dicendum est utilem ex empto actionem domino competere.
232
Dig. 19.1.13.26
233
Ulpianus 32 ad ed.
234
Ibidem papinianus respondisse se refert, si convenerit, ut ad diem pretio non soluto venditori duplum praestaretur, in fraudem constitutionum videri adiectum, quod usuram legitimam excedit: diversamque causam commissoriae esse ait, cum ea specie, inquit, non faenus illicitum contrahatur, sed lex contractui non improbata dicatur.
235
Dig. 19.1.13.27
236
Ulpianus 32 ad ed.
237
Si quis colludente procuratore meo ab eo emerit, an possit agere ex empto? et puto hactenus, ut aut stetur emptioni aut discedatur.
238
Dig. 19.1.13.28
239
Ulpianus 32 ad ed.
240
Sed et si quis minorem viginti quinque annis circumvenerit, et huic hactenus dabimus actionem ex empto, ut diximus in superiore casu.
241
Dig. 19.1.13.29
242
Ulpianus 32 ad ed.
243
Si quis a pupillo sine tutoris auctoritate emerit, ex uno latere constat contractus: nam qui emit, obligatus est pupillo, pupillum sibi non obligat.
244
Dig. 19.1.13.30
245
Ulpianus 32 ad ed.
246
Si venditor habitationem exceperit, ut inquilino liceat habitare, vel colono ut perfrui liceat ad certum tempus, magis esse servius putabat ex vendito esse actionem: denique tubero ait, si iste colonus damnum dederit, emptorem ex empto agentem cogere posse venditorem, ut ex locato cum colono experiatur, ut quidquid fuerit consecutus, emptori reddat.
247
Dig. 19.1.13.31
248
Ulpianus 32 ad ed.
249
Aedibus distractis vel legatis ea esse aedium solemus dicere, quae quasi pars aedium vel propter aedes habentur, ut puta putealia.
250
Dig. 19.1.14
251
Pomponius 31 ad q. muc.
252
( id est quo puteum operitur),
253
Dig. 19.1.15
254
Ulpianus 32 ad ed.
255
Lines et labra, salientes. fistulae quoque, quae salientibus iunguntur, quamvis longe excurrant extra aedificium, aedium sunt: item canales: pisces autem qui sunt in piscina non sunt aedium nec fundi,
256
Dig. 19.1.16
257
Pomponius 31 ad q. muc.
258
Non magis quam pulli aut cetera animalia, quae in fundo sunt.
259
Dig. 19.1.17pr.
260
Ulpianus 32 ad ed.
261
Fundi nihil est, nisi quod terra se tenet: aedium autem multa esse, quae aedibus adfixa non sunt, ignorari non oportet, ut puta seras claves claustra: multa etiam defossa esse neque tamen fundi aut villae haberi, ut puta vasa vinaria torcularia, quoniam haec instrumenti magis sunt, etiamsi aedificio cohaerent.
262
Dig. 19.1.17.1
263
Ulpianus 32 ad ed.
264
Sed et vinum et fructus perceptos villae non esse constat.
265
Dig. 19.1.17.2
266
Ulpianus 32 ad ed.
267
Fundo vendito vel legato sterculinum et stramenta emptoris et legatarii sunt, ligna autem venditoris vel heredis, quia non sunt fundi, tametsi ad eam rem comparata sunt. in sterculino autem distinctio trebatii probanda est, ut, si quidem stercorandi agri causa comparatum sit, emptorem sequatur. si vendendi, venditorem, nisi si aliud actum est: nec interest, in stabulo iaceat an acervus sit.
268
Dig. 19.1.17.3
269
Ulpianus 32 ad ed.
270
Quae tabulae pictae pro tectorio includuntur itemque crustae marmoreae aedium sunt.
271
Dig. 19.1.17.4
272
Ulpianus 32 ad ed.
273
Reticuli circa columnas, plutei circa parietes, item cilicia vela aedium non sunt.
274
Dig. 19.1.17.5
275
Ulpianus 32 ad ed.
276
Item quod insulae causa paratum est, si nondum perfectum est, quamvis positum in aedificio sit, non tamen videtur aedium esse.
277
Dig. 19.1.17.6
278
Ulpianus 32 ad ed.
279
Si ruta et caesa excipiantur in venditione, ea placuit esse ruta, quae eruta sunt, ut harena creta et similia: caesa ea esse, ut arbores caesas et carbones et his similia. gallus autem aquilius, cuius mela refert opinionem, recte ait frustra in lege venditionis de rutis et caesis contineri, quia, si non specialiter venierunt, ad exhibendum de his agi potest neque enim magis de materia caesa aut de caementis aut de harena cavendum est venditori quam de ceteris quae sunt pretiosiora.
280
Dig. 19.1.17.7
281
Ulpianus 32 ad ed.
282
Labeo generaliter scribit ea, quae perpetui usus causa in aedificiis sunt, aedificii esse, quae vero ad praesens, non esse aedificii, ut puta fistulae temporis quidem causa positae non sunt aedium, verum tamen si perpetuo fuerint positae, aedium sunt.
283
Dig. 19.1.17.8
284
Ulpianus 32 ad ed.
285
Castella plumbea, putea, opercula puteorum, epitonia fistulis adplumbata ( aut quae terra continentur, quamvis non sint adfixa) aedium esse constat.
286
Dig. 19.1.17.9
287
Ulpianus 32 ad ed.
288
Item constat sigilla, columnas quoque et personas, ex quorum rostris aqua salire solet, villae esse.
289
Dig. 19.1.17.10
290
Ulpianus 32 ad ed.
291
Ea, quae ex aedificio detracta sunt ut reponantur, aedificii sunt: at quae parata sunt ut imponantur, non sunt aedificii.
292
Dig. 19.1.17.11
293
Ulpianus 32 ad ed.
294
Pali, qui vineae causa parati sunt, antequam collocentur, fundi non sunt, sed qui exempti sunt hac mente ut collocentur, fundi sunt.
295
Dig. 19.1.18pr.
296
Iavolenus 7 ex cass.
297
Granaria, quae ex tabulis fieri solent, ita aedium sunt, si stipites eorum in terra defossi sunt: quod si supra terram sunt, rutis et caesis cedunt.
298
Dig. 19.1.18.1
299
Iavolenus 7 ex cass.
300
Tegulae, quae nondum aedificiis impositae sunt, quamvis tegendi gratia allatae sunt, in rutis et caesis habentur: aliud iuris est in his, quae detractae sunt ut reponerentur: aedibus enim accedunt.

The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.